Geri Dön

Membran filtrasyonun beyaz peynir üretiminde bileşim ve kalite üzerine etkisinin incelenmesi

Investigation of the effects of membran filtration techniques on composition and quality of white brined cheese

PDF İndir

  1. Tez No: 381902
  2. Yazar: KADİR ÇINAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜRBÜZ GÜNEŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Beyaz peynir, Dokusal özellikler, Membranlar, Mikrofiltrasyon, Peynir suyu, White cheese, Textural properties, Membranes, Microfiltration, Whey cheese
  7. Yıl: 2015
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı mikrofiltrasyon ile zenginleştirilmiş süt retentatlarının salamura beyaz peynire işlenmesi sonucu elde edilen peynirlerin bileşim ve kalite özelliklerinin incelenmesidir. Bu amaçla, peynire işlenecek sütün zenginleştirilmesi için biri 0,05 μm gözenek boyutuna sahip polietersülfon (MP005), diğeri ise 0,20 μm gözenek boyutuna sahip polivilidenflorid (MV020) olmak üzere iki çeşit mikrofiltrasyon membranı kullanılmıştır. SEPA CF-II laboratuvar ölçekli, düz tabakalı membran test ünitesi kullanılarak MP005 membranda 1,59, 1,71, 1,85, 1,93 zenginleştirme faktörlerinde, MV020 membranda ise 1,24 zenginleştirme faktöründe çalışılmıştır. Zenginleştirme sonucu elde edilen permeat ve retentat hatları kimyasal bileşim açısından değerlendirilmiştir. Salamura beyaz peynir örnekleri doğrudan günlük sütten ve mikrofiltrasyon retentatlarından olmak üzere iki ayrı yöntemle elde edilmiştir. Doğrudan günlük sütten elde edilen peynir kontrol örneği olarak kullanılmıştır. Elde edilen peynirler ve peyniraltı suyunun kimyasal bileşimleri de ayrıca incelenmiştir. Elde edilen peynir örnekleri renk (L*, a*, b*), tekstür (sertlik, tutunabilirlik, elastikiyet, yapışkanlık, sakızımsızlık, çiğnenebilirlik, esneklik) ve duyusal (renk, koku, kitle-yapı, lezzet) özellikler açısından incelenmiştir. Duyusal özellikler eğitilmemiş 14 kişilik bir panelist grubuyla sıralama-puanlama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş, karşılaştırmalar için Duncan çoklu karşılaştırma testi (p<0,05) kullanılmıştır. Doğrudan günlük süt peynire işlendiğinde peynir sürecinin verimi % 11,16 olarak hesaplanmışken, MP005 membranda mikrofiltrasyon ile elde edilen 1,59, 1,71, 1,85 ve 1,93 zenginleştirme faktörlerine sahip retentatlar peynire işlendiğinde ise peynir sürecinin verimi % 31,89, % 33,24, % 31,66 ve % 36,35 olarak bulunmuştur. Dolayısıyla, peynir süreç verimi % 36,35 değerine kadar yükselirken, peynir süreci atığı olarak ortaya çıkan PAS'ın önemli ölçüde azaldığı gözlenmiştir. MP005 membranıyla gerçekleştirilen mikrofiltrasyon işleminde, zenginleştirme faktöründeki artış, retentatlardan elde edilen peynir örnekleriyle, doğrudan günlük sütten elde edilen peynir örneği arasında bileşimsel açıdan büyük farklara neden olmamıştır. Sütün laboratuvar koşullarında peynire işlenmesi sırasında oluşan küçük farklar peynirlerin görünüm, renk, tekstür ve duyusal özelliklerinde değişkenliklere neden olmakla birlikte, MP005 membranla işlenen retentatlardan elde edilen peynirler kontrol örneğiyle uyumlu özelliklere sahiptir. Zenginleştirme sırasında süt yağının membran üzerinde kütle geçişine karşı oluşturduğu direnç peynire işlenecek sütten suyun, protein olmayan azotlu maddelerin ve az miktarda PAS proteinlerinin permeate geçişini sağlamıştır. Bu sayede sütün protein açısından içeriği büyük ölçüde değişmemiştir. Ancak, daha büyük gözenek boyutuna sahip, MV020 membranla elde edilen retentat peynire işlendiğinde fiziksel ve duyusal özellikler açısından kontrol örneğine göre farklılıklar gözlenmiştir. Peynir örneklerinin incelenmesi sırasında ortaya çıkan en önemli gözlemlerden biri peynir bloklarının görsel açıdan nitel olarak gözlenen gözeneklilik özelliklerinin başta renk ve tekstür olmak üzere ölçümlere yansımış olmasıdır. Sonuç olarak, MP005 membran kullanılarak yapılan zenginleştirme işlemi peynir üretiminde işlenerek atılması gereken atık miktarını azaltması açısından çevre dostu bir teknoloji olarak umut vaad etmektedir. Ayrıca, zenginleştirilmiş retentatın peynir üretimi sırasında kullanılan materyal sığasını azaltması sonucu işletme yükünü ve arıtma giderlerini düşürmesi beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

Turkish white cheese is a kind of brined cheese and it is the most popular traditional cheese in Turkey. It has soft or semi-hard texture and a salty, acid taste. There are similar types of Turkish white cheese around the world such as Bulgaria's Sirene, Romania's Telamme, Greece's Feta,Yugoslavia's Primonski Sir and Grobniciki Sir, Israel's Brinsa, America's Queso Blanco and Pickle Cheese and Egypt's Domiati cheese. Membrane filtration techniques are used in the milk industry for several purposes such as fractionation of milk fat from whole milk, removal of bacteria and spores from milk, standardization or enrichment of protein content of the milk etc. Membrane filtration techniques are readily used in cheese production, since cheese production is actually a kind of concentration (enrichment) process. Ultrafiltration and microfiltration are the major membrane processes employed in the cheese industry. These filtration processes are used to produce cheese from milk retentates. Ultrafiltration has been applied to cheese production over the past 45 years, whereas microfiltration is a more recent technology. Although ultrafiltration offers some benefits in cheese manufacturing such as improvement in hygienic capacity, minimal heating, increased cheese yield, homogeneity of the quality of the final cheese product, it is observed to have negative impacts on cheese quality due to the enrichment of whey proteins in the ultrafiltrated milk. However, in microfiltration larger membrane pore sizes are used. For this reason, the enrichment of whey proteins in cheese milk is less. Milk is a complex mixture of different components such as fat, protein, lactose, minerals, etc. These components have unique nutritional and functional characteristics. Whey proteins represent approximately 20 % of the milk proteins. In traditional cheese production whey proteins remain in the whey with fat, caseinomacropeptides, rennet, etc. For this reason, purification or concentration of whey proteins is difficult and expensive. Also, whey has low solid content and high biological oxygen demand (BOD), which creates a major disposal problem. On the other hand, the permeate stream obtained after microfiltration of milk is referred to as“ideal whey”since it contains whey proteins that do not contribute to the cheesemaking process. Thus, unlike classical whey, ideal whey has sterile native components with higly functional properties and also no fat in its composition. The presence of fat in whey leads to decreased functional properties and shorter storage life. Moreover, microfiltered whey proteins maintain their biological activity and have a better flavor profile than classical whey. Therefore, ideal whey is a much better raw material for manufacturing high quality whey protein ingredients. The aim of the present study is to investigate the chemical composition and the quality parameters of white brined cheese obtained from pasteurized milk enriched upon microfiltration. For this purpose, two types of microfiltration membranes were used: a polyethersulfone membrane (MP005) with a pore size of 0.05 μm, and a polyvilidene fluoride membrane (MV020) with a pore size of 0.20 μm. Microfiltration equipment used is a laboratory scale SEPA CF-II membrane test unit equipped with a flat plate. Enrichment factors of 1.59, 1.71, 1.85, and 1.93 were achieved with the polyethersulfone membrane, whereas the enrichment factor was 1.24 with the polyvilidene fluoride membrane. Chemical compositions of the permeate and the retentate streams were analyzed with respect to dry matter, protein, fat and ash contents. White cheese was obtained from the retentate streams enriched upon microfiltration. White cheese obtained directly from pasteurized milk was used as the control sample. Chemical compositions of the white brined cheese samples were analyzed with regard to dry matter, protein, fat, ash, salt contents and acidity. Whey obtained upon cheese making was analyzed with respect to dry matter, protein and ash contents. Color (L*, a*, b*) and texture parameters (hardness, adhesiveness, springiness, cohesiveness, gumminess, chewiness, resilience) of cheese samples including the control were measured and evaluated. Sensory tests with regard to color, odor, texture and flavor performed by 14 untrained panelists by ranking the cheese samples. Sensory test results were evaluated using Duncan Multiple Comparison Test (p<0.05). Process effectiveness, which defined as hundred times of amount of cheese obtained per unit mass of retentate (milk for the control), was evaluated as 11.16 % for the control sample. Upon enrichment using the MP005 membrane, process effectiveness increased to 31.89 %, 33.24 %, 31.66 % and 36.35 % corresponding to enrichment factors of 1.59, 1.71, 1.85 and 1.93, respectively. Thus, the amount of whey produced as the waste material of the cheese making process, which includes caseinomacropeptides, rennet, whey proteins and milk fat, decreased substantially. Enrichment using the MP005 membrane did not cause substantial differences in the composition of white brined cheese obtained from microfiltration retentates in comparison with the control. In addition, chemical compositions of all white brined cheese samples including the control were in accordance with values reported in the literature for white brined cheese. Cheese making in the laboratory setting may have suffered from minimal procedural variations, and these variations may have caused differences in the appearance, color, texture and the sensory properties of the cheese samples. However, measured properties of cheese samples made from microfiltration retentates obtained using the MP005 membrane, were comparable with those of the control sample. At the very beginning of microfiltration, milk fat formed a layer on the membrane offering extra resistance to mass transfer. Thus, only water, lactose, non-protein nitrogen and minimal amount of whey proteins were allowed to pass through the membrane. Thus, protein composition was practically unaffected by the enrichment process. However, the physical and sensory properties of the cheese sample obtained from the retentate enriched by using the MV020 membrane (with a larger pore size) were practically quite different from the control. One of the most important observations in the present study was visually observed differences in porosity of the cheese blocks interfered with measurements of especially color and texture parameters. Thus, not only porosity, but also the pore structure may have hindered independent measurement of color and texture parameters. It seems that the porous characteristics of cheese samples may have contributed to the variability in color results, and also in the results of textural and sensory properties. It can be concluded that enrichment by using the MP005 membrane has a potential in decreasing the amount of cheese waste that needs to be processed and/or treated on site. Also, decrease in the volume of the material to be processed to cheese is expected to decrease operating costs. Thus, microfiltration technology is promising as an environmentally friendly technology to be used by the cheese making industry.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    840416

    Ters ozmoz teknolojisinin beyaz peynir üretiminde kullanımı

    Utilization of reverse osmosis technology in white brined cheese production

    FUAT GÖKBEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Gıda MühendisliğiHacettepe Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ TOPCU

    DOÇ. DR. YALÇIN COŞKUNER

  2. Tez No

    941005

    Soğuk haddelenmiş rula sac sektöründe faaliyetgösteren çelk endüstisi atıkssularının membranbiyoreaktörler ile arıtılabilirliği

    Treatability of wastewater from the cold-rolled coilsteel industry using membrane bioreactors

    MİRAY ZEYBEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çevre MühendisliğiBursa Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ UÇAR

  3. Tez No

    1002205

    Kâğıt endüstrisinde fenton oksidasyon prosesi ve membran filtrasyonu ile atıksu arıtımı

    Fenton oxidation process and membrane filtration for wastewater treatment in the paper industry

    SUDE SİMAY DİRİLCE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çevre MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ İZLEN ÇİFÇİ

  4. Tez No

    45583

    Şaraplar poli (vinil alkol) mamranlarla çapraz akışlı filtrasyon yöntemi ile arıtılması

    Başlık çevirisi yok

    SEMA DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    KimyaGazi Üniversitesi

    PROF.DR. OYA ŞANLI

  5. Tez No

    294197

    Kars ve Iğdır civarındaki köpeklerde dirofilaria immitis'in prevalansı ve potansiyel vektör sivrisinek türleri üzerine araştırmalar

    The prevalance of dirofilaria immitis in dogs and investigations on potential vector mosquito species in Kars and Iğdır provinces

    GENCAY TAŞKIN TAŞÇI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Veteriner HekimliğiKafkas Üniversitesi

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUNUS KILIÇ

Geri Dön