Acquisition of past tense in Albanian: Implications for morphological processing and representation
Arnavutça'da geçmiş zamanın edinimi: Biçimbirimsel işlemleme ve gösterim açısından sezdirimler
- Tez No: 332690
- Danışmanlar: DOÇ. MİNE NAKİPOĞLU DEMİRALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Arnavutça, Biçimbilim, Dil bilgisi-ekler, Dil bilgisi-zaman, Dil edinimi, Dilbilgisi, Morfolojik özellikler, Sezdirimler, Albanian, Morphology, Grammar-prefix, Grammar-tense, Language acquisition, Grammar, Morphological properties, Implicatures
- Yıl: 2012
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Arnavutça'da geçmiş zamanın edinimini incelemektir. Arnavutça, ekler açısından oldukça zengin bir dildir ve bu zenginlik özellikle fiillerin farklı zamanlara göre çekiminde öne çıkmaktadır. Geçmiş zaman çekimi bileşenleri ve içerdiği farklı süreçler göze alındığında oldukça karmaşıktır. Geçmiş zaman oluşturmada ek ekleme (üçüncü tekil kişi için `-i' ve `-u' ekleri eklenir); fiil kökünde genişleme (üçüncü tekil kişi için dört ek : `-v', `-t', `-jt', `-r' bulunur) ve kök değişimi olmak üzere, temelde üç süreç göze çarpar. İngilizce'den farklı olarak Arnavutça, `düzenli' ve `düzensiz' çekim arasında net bir ayrım yapmaz ve her durumda uygulanabilen (default) bir geçmiş zaman oluşturma sürecine sahip değildir. Arnavutça'da fiillerin sessel (fonolojik) yapıları ile geçmiş zaman çekimleri arasında bazı ilginç farklılıklar göze çarpmaktadır. Aynı fonolojik sınıfa ait fiiller, geçmiş zaman çekimlerinde birbirlerinden farklı davranabilmektedir. Ayrıca, Arnavutça bir fiilin çekilmiş halleri arasında paradigmatik ilişkiler ve çelişkilerin gözlenebileceği nadir dillerden birisidir.Bu çalışma, ana dili Arnavutça olan 64 çocuktan toplanan veriyi incelemektedir. Çocuklar, yaşlarına göre üç gruba ayrılmışlardır (yaş aralığı: 2;8 ? 5;8). Çocukların, istenen fiillerin şimdiki ve geçmiş zaman çekimlerini üretmeleri için Resim Uyaranlı Anlatma yöntemi kullanılmıştır. Toplanan veri içinden yalnızca geçmiş zaman çekimleri analiz edilmiş ve kullanılmıştır. Çalışmaya özellikle farklı fonolojik sınıflardan seçilen fiiller, bir diğer deyişle, farklı geçmiş zaman çekimini temsil eden fiiller ve aynı fonolojik sınıfa ait ama farklı geçmiş zaman çekimleri gösteren fiiller dahil edilmiştir.Bulgular, çocukların yaştan bağımsız olarak yalnızca birinci ve ikinci geçmiş zaman çekimlerinde kullanılması gereken `-v' ekini yaygın olarak üçüncü tekil şahıs için de kullandıklarını, bir genelleme yaptıklarını ortaya çıkarmıştır. Gözlemlenen olgu, literatürde paradigmatik benzeşme olarak bilinen durumu desteklemektedir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu ise çocukların edinim sırasında farklı bir geçmiş zaman oluşturma sürecine sahip fiilleri kendilerine uygun olmayan bir geçmiş zaman oluşturma sürecine tabi tutmaları olmuştur. Bu durum, benzer sessel (fonolojik) özellikler gösteren fiillerde gözlemlenmiştir.. Dolayısıyla, fonolojik benzerliğin çocukların geçmiş zaman ediniminde önem taşıdığı sonucuna varılmıştır.Çalışmanın sonuçları özellikle literatürde paradigmatik etkiler konusunda oluşmuş gözlemlere ve morfofonolojik ve/veya anlamsal özellikler paylaşan sözcükler arasındaki benzerliklerin önemini vurgulayan çalışmaların ışığında tartışılmıştır. Arnavutça konuşan çocukların gösterdiği `v-kök genişlemesi' genellemesinin, geçmiş zaman ediniminde ortaya çıkan, yetişkinlerin geçmiş zaman işleme seviyesine ulaşmalarına yarayan sürecin bir parçası olduğunu tahmin ediyoruz. Bulgularımız, dilde varolan örneklere benzeşme ve sözcükler arasındaki yapısal ilişkilerin ön planda tutulduğu morfolojik işleme modellerini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the acquisition of past tense in Albanian, which is a highly inflectional language, especially with respect to its verbal system. The past tense depicts a rather complex picture, involving several components and discrepancies. This process is realized via mandatory suffixation (two suffixes available for the third person singular: `-i? and `-u?), accompanied by the different combinations of two other inflectional dimensions: stem extension (four available affixes for the third person singular: `-v-?, `-t-?, `-jt-?, `-r-?), and stem change. Unlike English, Albanian doesn?t offer a clear distinction between `regular? and `irregular? inflection, and a `default-like? past tense process. Rather, it involves several discrepancies between verbs? past tense formation and their phonological structure, such that verbs belonging to the same phonological prototype diverge with respect to their past tense formation. Also, it is one of a limited number of languages that offers the possibility to observe paradigmatic relations and discrepancies between a verb?s inflected instances.The present study deals with production data, collected from 64 monolingual Albanian-speaking children divided into three age groups (age range: 2,8 ? 5,8). A picture-cued elicitation technique was used to elicit children?s production of the verbs? present and past tense forms, of which only the past tense productions were coded and statistically analyzed. Verbs from different phonological neighborhoods were included, where special attention was paid towards including verbs for each different past tense process, and verbs from the same phonological prototype, that diverged with respect to their past tense formation.The findings reveal a pronounced tendency of children, regardless of age, to overapply the `-v-? stem extension affix, which is consistently present in the first and second person singular past tense instances of the related verbs, to the third person singular, an instance which is never observed in adult language. This phenomenon suggests effects of paradigmatic analogy. Another major pattern observed was the overgeneralization of a past tense process to verbs that actually employ another past tense formation process. This pattern occurred with verbs whose present tense forms belong to the same phonological neighborhood, therefore indicating effects of phonological similarity on children?s processing of the past tense.The results are discussed with particular attention paid to the accumulating evidence on paradigmatic effects and the analogy between words sharing morpho-phonological and / or semantic properties. We conjecture that the `v-stem extension overgeneralization? pattern displayed by the Albanian-speaking children is a peculiar phase during their acquisition of the past tense, which promotes their transition to the adult level of processing and representation of this challenging morphological process. Our findings favor morphological processing models in which analogy to other exemplars and intrinsic relations between words play a crucial role.
Benzer Tezler
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Computer aided investigation of the relationships between sensory, chemical and physical properties of set yogurt
Başlık çevirisi yok
SERMET YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Gıda MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. MEHMET D. ÖNER
- Fast analog data acquisition on the vmebus
Başlık çevirisi yok
FAİK FUAT ÖZTAP
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. FATİH CANATAN
- İç ve dış yöneltme elemanlarının bilinmesi durumunda uzaysal kestirme problemlerinin çözümü ve yersel fotogrametride uygulama olanaklarının araştırılması
The Investigation of the solution of spatial intersection problems and the application possibilities on terrestrial photogrammetry in the case of interior and exterior orientation parameters are known
HÜSEYİN GAZİ BAŞ
- Kontrol kutupları ile karakterize edilen proseslerde mikrobilgisayar ile adaptif kontrol
Adaptive controller with microcomputer
FÜSUN TUNALI
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. M. MÜNİR ÜLGÜR