Solvent ekstraksiyon yöntemi ile atık çözeltilerden soy metallerin geri kazanımı
Recovery of precious metals from waste solutions by using solvent extraction method
- Tez No: 166288
- Danışmanlar: PROF. DR. SERVET TİMUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Metalurji Mühendisliği, Metallurgical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
SOLVENT EKSTRAKSIYON YÖNTEMİ İLE ATIK ÇÖZELTİLERDEN SOY METALLERİN GERİ KAZANIMI ÖZET Farklı endüstrilerde uygulanan soy metal kaplama işlemleri sonucu oluşan yıkama sularında, çeşitli metalurjik proseslerde oluşan atık çözeltilerde, film banyo atıklarında düşük konsantrasyonlarda soy metal içeren çözeltiler oluşmaktadır. Çeşitli proseslerden gelen bu atık çözeltilerden soy metallerin geri kazanımı ekonomik olarak önem kazanmışta. Bu çalışmada soy metalleri içeren çözeltilerden solvent ekstraksiyon yöntemiyle 4 farklı ekstraktant kullanılarak çözeltideki Rh, Au ve Ag'nin selektif olarak organik faza ekstraksiyonu sentetik olarak hazırlanmış ve endüstriyel çözeltiler kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada kullanılan ekstraktantlar; TBP(Tri-n butyl phosphate), DEHPA - Di(2-ethylhexyl)phosphoric acid, IONQUEST 801, CYANEX 471X'tir. Çalışmada denge pH'ının ekstraksiyon katsayısı üzerindeki etkisi, farklı solventlerin yükleme kapasiteleri ve ekstraksiyon verimi üzerindeki etkileri, sıyırıcı asitlerin sıyırma verimleri incelenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda 82,5 mg/1 Rh3+ içeren çözeltiden Rh3+ 'un en iyi Ionquest801 ile pH: 4 değerinde % 41,21 ve DEHPA ile pH: 3,5 değerinde %60 verimle yüklendiği görülmüştür. 138 mg/1 Ag+ içeren çözeltiden Ag+ 'ün en iyi Ionquest 801 ve Cyanex 471X ile pH: 1-4 değer aralığında % 100 verimle yüklendiği görülmüştür. 100 mg/1 Au3+ içeren çözeltiden Au3+'mn Cyanex 471X ile pH: 1-4 değer aralığında % 100 ve TBP ile pH: 0,5 değerinde %100 verimle atık çözeltilerden kazanılabileceği tespit edilmiştir. Yapılan deneysel çalışmalarda rodyum hariç diğer soy metallerin SX ile geri kazanımmda prosesin çok adımlı olmasının gerekmediği ve genellikle 1-3 işlem adımında maksimum geri kazanım oranlarına ulaşılabildiği tespit edilmiştir. Solvent ekstraksiyonda proses optimizasyonu ve tankların hacim kullanımı açısından kritik olan A/O oranlarının 1/100 seviyelerine kadar düşürülebileceği görülmüştür. vııı
Özet (Çeviri)
RECOVERY OF PRECIOUS METALS FROM WASTE SOLUTIONS BY USING SOLVENT EXTRACTION METHOD SUMMARY Jeweler's scraps such as casting fins, cutting and press wastes, gold alloying wastes contain precious metals such as Au, Ag, Rh, Pt, and Pd. In this study, extraction of Rh, Au and Ag to the organic phase has been researched. Four different extractants has been used as agent. These are; TBP (Tri-n butyl phosphate), DEHPA - Di(2- ethylhexyi)phosphoric acid, IONQUEST 801 and CYANEX 471. Parameters that have been examined are; effect of equilibrium pH on the extraction coefficient, loading capacity of the extractant, effect of extraction period and effect of stripping solution type on the stripping efficiency. During the experiments, the procedure has been as follows; to make preliminary tests to determine the equilibrium conditions, then loading experiments have been done by using a mixer and lastly loaded metals has been stripped by means of several stripping solutions. Eventually, selective metal loading capacity of four different extractants has been investigated and efficiencies of these extractants have been compared to each other. As a result; the best loadings from the solution that contains 82,5 mg/1 Rh3+ has been with Ionquest 801 41,21% at pH: 4 and with DEHPA 60% at pH: 3,5. For Ag+ the best loadingds from the solution that contains 138 mg/1 Ag+ has been with Ionquest 801 and Cyanex 471X 100% between the pH range of 1 -4. For Au3+ the best loadings from the solution that contains 100 mg/1 Au3+ has been with Cyanex 471X 100% between the pH range of 1-4 and with TBP %100 at pH: 0,5 According to the experimental studies, maximum amount of precious metals except Rhodium are recovered in 1 - 3 stages by Solvent Extraction (SX) Process, although there is no need multi-step process for the recovery of such metals. In the optimization of SX process and tank volume, it is seen that critical ratio of A/O can be decreased to 1/100. IX
Benzer Tezler
- Antibiyotik türevi üretimi atıksuyunun anaerobik arıtımı
Anaerobik treability of antibiotic derivative wastewater
BERNA ULUÖZLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTemel İşlemler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN DEVECİ
- Solvent ekstraksiyonuyla atık sulardaki ağır metallerin AAS ile tayini
The Determination of heavy metals in waste waters by the method of solvent extraction using AAS
ŞERİFE SAÇMACI
- Bazı metal katyonlarının N, N'-bis (2-hidroksi-5-bromo-benzil) 1, 2-diaminopropan ile çözücü ekstraksiyonu ve uygulamaları
Solvent extraction and applications with N, N'-bis (2-hydroxy-5-bromo-benzyl) 1,2-diaminopropane of some metal cations
DERYA KARA
- Süperkritik CO2 ile kayısı posasından β- karoten ekstraksiyonu
Extraction of β- carotene from apricot pomace by supercritical CO2
İNCİ SULTAN ŞANAL
Doktora
Türkçe
2004
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYLA ÇALIMLI
- Sıvı-sıvı ekstraksiyonu ile yeni şelat yapıcılar kullanarak çeşitli örneklerdeki bazı ağır metallerin tayini
Determination of some heavy metals in various samples with liquid-liquid extraction by using new chelators
ŞERİFE SAÇMACI