Sıvı yağlarda oksijen difüzyonunun ESR tekniği ile incelenmesi
Investigation of oxygen diffusion in liquid oils by ESR technique
- Tez No: 123323
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sıvı yağ, spin etiketi, oksijen, difüzyon, ESR, oksimetri, Elektron spin rezonans, Oksijen difüzyon problemi, Sıvı yağlar, Liquid oils, spin label, oxygen, diffusion, ESR, oxymetry, Electron spin resonance, Oxygen diffusion problem
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
SIVI YAĞLARDA OKSİJEN DİFÜZYONUNUN ESR TEKNİĞİ İLE İNCELENMESİ Gökhan Gökoğlu Hacettepe Üniversitesi, Fizik Mühendisliği Bölümü, Atom ve Molekül Fiziği Anabilim Dalı ÖZ Bu çalışmanın amacı, yağ ortamlarında oksijen konsantrasyonunun spin etiketleri kullanılarak elektron spin rezonans (ESR) spektroskopisi yardımı ile ölçülüp ölçülemeyeceğini incelemektir. Bu amaca yönelik olarak mısır ve zeytin yağı gibi gıda yağlarında ve değişik viskozite derecesine sahip üç ayrı endüstriyel yağda ölçümler yapıldı. Adı geçen yağlara 16-doksil stearik asit (16-DSA) spin etiketi eklenerek bu etiketin ESR spektrumunda oksijen konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan değişimler araştırıldı. 16-DSA spin etiketinin üç aşırı ince yapı çizgisinden ortada olanı; yani (ms=+1/2, mı=0)^(ms=-1/2, mı=0) geçişine karşı gelen rezonans çizgisinin yarı eğri genişliği (AHPP) ve tepeden tepeye sinyal şiddet (Ipp) değerleri ölçüldü. Tüp içerisine konarak açık havada ve % 100 oksijen ortamında bekletilen örneklerde (AHPP) ve (Ipp) parametrelerinde bekletme zamanına bağlı olarak ortaya çıkan değişimler belirlendi. Difüzyon yüzeyini artırmak için deneylerde ayrıca kağıt şeritlere emdirilmiş örnekler de kullanıldı. Varian EL 9" X-band ve Bruker EMX 131 X-band ESR spektrometrelerinin kullanıldığı deneylerde açık havada bekletilen örneklerin (AHPP) yarı eğri genişliklerinde, genelde bekletme zamanına bağlı olarak değişimlerin oluşmadığı, buna karşın, (IPP) sinyal şiddetlerinin tümünde, bir örnekten diğerine farklılık göstermesine karşın çok belirgin değişimlerin ortaya çıktığı gözlendi. Açık havada bekletilen örneklerin yarı eğri genişliklerinde ölçülebilecek düzeyde değişimlerin ortaya çıkmaması, bu örneklerin ölçüm başlangıcında bile açık hava oksijen kısmi basıncı ile dengede olduğu, dolayısı ile bu durumda yağ ortamlarının oksijen konsantrasyonlarında değişim olmadığı biçiminde yorumlandı. % 100 oksijen ortamında bekletilen örneklerin, uzun ve kısa erimli incelemelerinden bu örneklerin yarı eğri çizgi genişliklerinin bekletme zamanına bağlı olarak değiştiği gözlendi. Yağ ortamındaki kısmi oksijen basıncı dış ortamdaki oksijen basıncına eşit oluncaya değin (AHPP) parametresindeki artmanın devam etttiği, eşit olduğunda dadurduğu belirlendi. Uygun kalibrasyonun yapılması koşulu ile yağ ortamlarında oksijen difüzyonunun dolayısı ile bu ortamlardaki toplam oksijen konsantrasyonunun, ismine spin etiketi ESR oksimetri tekniği de denilen bu teknikle ölçülebileceği sonucuna varıldı.
Özet (Çeviri)
INVESTIGATION OF OXYGEN DIFFUSION IN LIQUID OILS BY ESR TECHNIQUE Gökhan Gökoğlu Hacettepe University, Department of Physics Engineering, Atomic and Molecular Physics Division ABSTRACT The aim of this study is to investigate whether oxygen concentration in oil environments can be measured by ESR spectroscopy using spin labels or not. To achieve this goal, food oils like corn and olive oil and industrial oils with three different viscosity grades were used for measurements. 16-DSA was added to these oils and oxygen concentration dependent changes occuring in the ESR spectra of this label were investigated. Central peak corresponding to (ms=+1/2, rrii=0)-> (ms= -1/2, mi=0) transition of three hyperfine lines of 16-DSA were analysed in terms of linewidth and peak to peak signal intensity. Changes in linewidth and signal intensity parameters depending on the storage time of the samples exposed to open air and to 100 % oxygen environment in glass tubes were determined. Paper strips embeded in oils were also used in the experiments to increase the oxygen diffusion surface. Varian EL 9" X-band and Bruker EMX 131 X-band ESR spectrometers were used in the experiments. There was no change in the linewidth of the samples exposed to open air, however very important changes in the peak to peak signal intensities have been observed although there were differences from one sample to another. No measurable changes in the linewidth of the samples exposed to open air were attributed to the fact that the oxygen concentration of the studied samples were in equilibrium, even at the beginning of the experiment, with athmospheric oxygen partial pressure so that no changes has occurred in the oxygen concentration of the samples during the experiments. Storage time dependent linewidth changes were observed for samples stored at 100 % oxygen environment for long and short range storage time investigations. The increase in linewidth has continued until oxygen partial pressure in oil environments was equilibrated with external moxygen pressure and this increase has stopped when equality of oxygen pressures has been established. It is concluded that oxygen diffusion thereafter total oxygen concentration in the oil environments can be measured by this technique named as spin label ESR oxymetry with a suitable calibration procedure.
Benzer Tezler
- Katı ve sıvı yağ tüketiminin plazma lipoprotein fraksiyonları üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation of effect of saturated and unsaturated fats on lipoprotein fractions
RECEP GÖKÇE
Doktora
Türkçe
1997
BiyolojiDumlupınar ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YÖNTEM
PROF.DR. İDRİS AKKUŞ
- Ankara piyasasında satılan bazı sıvı ve katı yağ örnekleri ile çerezlerde oksitlenmeyi engelleyici olarak kullanılan BHT ve BHA düzeyleri üzerinde çalışmalar
A Study on the BHA and BHT content of fats and oils, and snacks sold in Ankara market
GÜLAY ÖZERDEM
- Ankara piyasasından sağlanan bazı gıda maddelerinde oktil, dodesil ve propil gallat düzeyleri üzerinde araştırmalar
Studies conducted for the quality determinations of octyl, dodecyl and propyl gallate added as antioxidnts in to vegetable oils and some foodstuffs in the local markets of Ankara
YASEMİN BOZOK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Besin Hijyeni ve TeknolojisiGazi ÜniversitesiEczacılık Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL BEYHAN ÖKTEM
- Bazı gıda maddelerinde bulunan eser metallerin AAS ile tayini
Determination of trace amounts of metals in some foodstuffs by AAS
MEHTAP YAĞAN
- Farklı rafinasyon yöntemlerinin (kimyasal ve fiziksel) ayçiçeği yağı bileşimine ve oksidatif stabilitesi üzerine etkileri
Effects of different refining methods (chemical and physical) on the composition and oxidative stability of sunflower oil
MURAT TAŞAN
Doktora
Türkçe
1999
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET DEMİRCİ