Geri Dön

Analitik hiyerarşi prosesi ile finansal raporlama standartlarının değerlendirilmesi

Evaluation of financial reporting standards using the analytic hierarchy process

PDF İndir

  1. Tez No: 1021286
  2. Yazar: BURAK SEVREN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM AYDIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yalova Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Türkiye'de uygulanan finansal raporlama çerçevelerinin çok kriterli karar verme yaklaşımıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Vergi Usul Kanunu/Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (VUK/MSUGT), Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartları (TMS/TFRS), Büyük ve Orta Boy İşletmeler Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) ve Küçük ve Mikro İşletmeler Finansal Raporlama Standardı (KÜMİ FRS) olmak üzere dört raporlama çerçevesi incelenmiştir. Değerlendirme süreci; Raporlama Kalitesi ve Kullanıcı Odaklılığı, Maliyet-Fayda Dengesi, Uygulama Kolaylığı ve Operasyonel Etki, Standartların Teknik Yapısı, Düzenleyici ve Çevresel Uyum ile Kültürel ve Kurumsal Uyum olmak üzere altı kriter kapsamında yürütülmüştür. Araştırmada Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmış; veriler finansal raporlama standartları, muhasebe, bağımsız denetim, finans yönetimi ve akademik çalışma alanlarında deneyim sahibi uzmanların değerlendirmelerinden elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, uzman grubunun finansal raporlama çerçevelerini değerlendirirken en fazla Raporlama Kalitesi ve Kullanıcı Odaklılığı kriterini önemsediği belirlenmiştir. Bu kriteri Standartların Teknik Yapısı ile Düzenleyici ve Çevresel Uyum kriterleri izlemiştir. Kriter bazlı değerlendirmelerde TMS/TFRS'nin raporlama kalitesi, standartların teknik yapısı ve düzenleyici uyum açısından öne çıktığı görülmüştür. KÜMİ FRS, uygulama kolaylığı ve maliyet-fayda dengesi bakımından daha avantajlı değerlendirilirken; VUK/MSUGT, kültürel ve kurumsal uyum kriterinde en yüksek ağırlığa sahip olmuştur. Kriter ağırlıkları ile standart ağırlıklarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda elde edilen nihai sıralamada TMS/TFRS birinci sırada yer almıştır. BOBİ FRS ikinci, KÜMİ FRS üçüncü ve VUK/MSUGT dördüncü sırada konumlanmıştır. TMS/TFRS'nin genel sıralamadaki üstünlüğü, özellikle yüksek ağırlığa sahip olan raporlama kalitesi ve standartların teknik yapısı kriterlerinde elde ettiği güçlü değerlendirme sonuçlarıyla açıklanmaktadır. Bununla birlikte kriter bazlı bulgular, her raporlama çerçevesinin farklı değerlendirme boyutlarında avantajlar sunduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, finansal raporlama çerçevelerinin tek bir ölçüt üzerinden değil; işletme ölçeği, kamuya hesap verebilirlik düzeyi, kurumsal kapasite ve bilgi kullanıcılarının ihtiyaçları birlikte dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, standartların sürdürülebilir biçimde uygulanabilmesi için uygulama rehberlerinin güçlendirilmesi, muhasebe yazılımlarının standart gereklerine uyumlu hâle getirilmesi ve meslek içi eğitim altyapısının geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

In this study, it was aimed to comparatively evaluate the financial reporting frameworks applied in Türkiye through a multi-criteria decision-making approach. Accordingly, four reporting frameworks were examined: the Tax Procedure Law/General Communiqué on Accounting System Application (VUK/MSUGT), Turkish Accounting/Financial Reporting Standards (TMS/TFRS), Financial Reporting Standard for Large and Medium-Sized Enterprises (BOBİ FRS), and Financial Reporting Standard for Small and Micro Enterprises (KÜMİ FRS). The evaluation process was conducted within the scope of six criteria: Reporting Quality and User Orientation, Cost-Benefit Balance, Ease of Implementation and Operational Impact, Technical Structure of the Standards, Regulatory and Environmental Compliance, and Cultural and Institutional Compatibility. The Analytic Hierarchy Process (AHP) method was used in the study, and the data were obtained from the evaluations of experts with experience in financial reporting standards, accounting, independent auditing, financial management, and academic research. According to the research findings, it was determined that the expert group attached the greatest importance to the criterion of Reporting Quality and User Orientation when evaluating financial reporting frameworks. This criterion was followed by the Technical Structure of the Standards and Regulatory and Environmental Compliance. In criterion-based evaluations, TMS/TFRS was found to stand out in terms of reporting quality, the technical structure of the standards, and regulatory compliance. While KÜMİ FRS was evaluated as more advantageous in terms of ease of implementation and cost-benefit balance, VUK/MSUGT had the highest weight in the criterion of cultural and institutional compatibility. In the final ranking obtained by evaluating the criterion weights together with the standard weights, TMS/TFRS ranked first. BOBİ FRS ranked second, KÜMİ FRS third, and VUK/MSUGT fourth. The superiority of TMS/TFRS in the overall ranking is explained particularly by its strong evaluation results in the highly weighted criteria of reporting quality and the technical structure of the standards. However, the criterion-based findings show that each reporting framework offers advantages in different evaluation dimensions. These results reveal that financial reporting frameworks should not be assessed based on a single criterion; rather, they should be evaluated by jointly considering business size, level of public accountability, institutional capacity, and the needs of information users. In this regard, it is recommended that implementation guidelines be strengthened, accounting software be made compatible with the requirements of the standards, and the infrastructure for continuing professional education be improved in order to ensure the sustainable implementation of the standards.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    268

    Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları

    Başlık çevirisi yok

    SEVİN BRAV

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    İşletmeEge Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN

  2. Tez No

    282

    Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    ALİ KEMAL YALNIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Gıda MühendisliğiEge Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU

  3. Tez No

    143

    Çizgisel kaynaktan ışıyan elektromağnetik dalgaların mükemmel iletken silindir takkesinden optik gibi saçılması

    Başlık çevirisi yok

    ADNAN GÖRÜR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. H. ERGUN BAYRAKÇI

  4. Tez No

    40

    An Experimental and analytical investigation of cam follower jump phenomenon

    Başlık çevirisi yok

    ŞÖLEN ŞEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Makine MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET ÇALIŞKAN

  5. Tez No

    565

    Fonon dispersiyon eğrilerinin simulasyonu ve hallerin yoğunluğu

    Simulation of phonon dispersion curves and density of states

    MUSTAFA ÖZCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Fizik ve Fizik MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEMAL ÇOLAKOĞLU

Geri Dön