Bağımlılıkla mücadelede ruhsal ilkyardım eğitiminin kadınların okuryazarlık düzeyine ve yardım etme davranışına etkisi
The effect of mental first aid training in combating addiction on women's literacy level and helping behaviour
- Tez No: 1021023
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE OKANLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Sağlık Eğitimi, Psychiatry, Nursing, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, ruh sağlığı ilkyardımı, ruh sağlığı okuryazarlığı, yardım etme davranışı, hemşirelik, Addiction, mental health first aid, mental health literacy, helping behavior, nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bağımlılıkla mücadele bağlamında Ruh Sağlığı İlkyardımı (Mental Health First Aid–MHFA) temelli bir eğitim müdahalesinin ruh sağlığı okuryazarlığı ve yardım etme davranışı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma gömülü karma desen, yarı deneysel, kontrol gruplu ön test–son test ve izlem ölçümleri içeren bir tasarımda yürütülmüştür. Araştırma 1 Temmuz–31 Aralık 2025 tarihleri arasında Sağlıklı Hayat Merkezine başvuran kadın danışanlardan oluşan toplam 52 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gönüllülük esasına göre 26 müdahale ve 26 kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Müdahale grubuna dört oturumdan oluşan ve toplam altı saat süren MHFA temelli“Bağımlılıklarda Ruh Sağlığı İlkyardımı Eğitimi”uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise izlem ölçümünden sonra tek oturumluk Ruh Sağlığı Okuryazarlığı eğitimi verilmiştir. Veriler ön test, son test ve bir ay izlem ölçümleri ile toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı ve Yardım Etme Davranışını Değerlendirme Formu ile Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bulgular, müdahale grubunda ruh sağlığı okuryazarlığı ve yardım etme davranışı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artışlar olduğunu göstermiştir. Son test ve izlem ölçümlerinde müdahale grubunun puanları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Nitel bulgular ise eğitim sonrasında katılımcıların risk değerlendirme, yargılamadan ve empatik dinleme, destek sağlama ve profesyonel yardım yönlendirmesi gibi yardım davranışlarını daha sistematik biçimde ifade ettiklerini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, toplum temelli MHFA eğitiminin bağımlılık bağlamında ruh sağlığı okuryazarlığını ve yardım etme davranışını artırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, ruh sağlığı ilkyardımı eğitimlerinin toplum temelli ruh sağlığı destek kapasitesinin güçlendirilmesinde önemli bir müdahale yaklaşımı olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effect of a Mental Health First Aid (MHFA)-based educational intervention on mental health literacy and helping behaviors in the context of addiction. The study was conducted using an embedded mixed-methods design with a quasi-experimental approach, including a control group and pre-test, post-test, and follow-up measurements. The research was carried out between July 1 and December 31, 2025, with a total of 52 female participants who applied to a Healthy Life Center. Participants were assigned on a voluntary basis to either an intervention group (n = 26) or a control group (n = 26). The intervention group received an MHFA-based“Mental Health First Aid for Addictions Training Program,”consisting of four sessions with a total duration of six hours. The control group received a single-session Mental Health Literacy training after the follow-up assessment. Data were collected at pre-test, post-test, and one-month follow-up. The data collection instruments included the Mental Health Literacy and Helping Behavior Assessment Form and the Personal Information Form developed by the researcher. The findings indicated statistically significant improvements in mental health literacy and helping behavior scores among participants in the intervention group. At both post-test and follow-up assessments, the intervention group demonstrated significantly higher scores than the control group. Qualitative findings further revealed that, following the training, participants expressed helping behaviors more systematically, particularly in areas such as risk assessment, non-judgmental and empathetic listening, providing support, and encouraging professional help-seeking. In conclusion, community-based MHFA training was found to be effective in improving mental health literacy and helping behaviors in the context of addiction. These findings suggest that Mental Health First Aid training may serve as an important intervention approach for strengthening community-based mental health support capacity.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Patatesteki C vitamininin bozunma kinetiği
Başlık çevirisi yok
ÇİĞDEM GİRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUZAN KINCAL
- Çok değişkenli veri matrislerine uygulanan bazı analiz yöntemleri ve bunlarla ilgili bir paket program
Başlık çevirisi yok
FAHRİYE BAFRA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET C. OKUR