Posthümanizm kavramı çerçevesinde grafik tasarımda metin tabanlı görüntü üretimi
Text-based image production in graphic design within the framework of posthumanism
- Tez No: 1019892
- Danışmanlar: PROF. ÖZDEN PEKTAŞ TURGUT
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Algoritmalar, Hareketli grafikler, Tipografi, Algorithms, Motion graphics, Typography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Posthümanizm kuramı, insana yüklenen tekil ve genelleştirilmiş yaklaşımlardan uzak durarak insan merkezli hümanist perspektifin geçerliliğini sorgulamaktadır. Bu tezde söz konusu kuramın grafik tasarım pratiğine nasıl eklemlenebileceği incelenmiştir. Hareketli grafikler alanında dört özgün afiş serisi üzerinden yürütülen çalışmalar, veri setlerini tipografik sistemlere doğrudan bağlayan algoritmik bir yapı üzerinden ele alınmıştır. Her afişte metin; hem okunabilir bir dil hem de veri taşıyıcısı olarak işlev görmekte, hareket ile form ve boyut değişimleri ham verinin doğrudan görsel çıktısı olarak üretilmektedir. Bu süreçte geleneksel grafik tasarımın statik ızgara anlayışı, canlı ve veri-duyarlı bir sisteme dönüşmektedir. Yöntem olarak literatür taraması aracılığıyla konunun teorik çerçevesi oluşturulmuş; dijital tasarım teknikleri ve kodlama kullanılarak uygulama çalışmaları tamamlanmıştır. Tipografi, hareket ve verinin tek bir algoritmik sistemde buluşması; ne geleneksel grafik tasarımın statik form anlayışına ne de veri görselleştirmesinin işlevsel sembol diline tam olarak dahil edilemeyen yeni bir alan tanımlamaktadır. Bu birleşim, posthümanizmin temel iddiasını görsel düzlemde karşılayan hibrit estetik bir dil üretmektedir: özne ile sistem, anlam ile veri, okunur ile görünür arasındaki hiyerarşilerin çözüldüğü bir tasarım pratiği sunmaktadır. Ulaşılan sonuçlar, algoritmik tasarımın yalnızca bir üretim yöntemi olmadığını; aynı zamanda tasarımcının güncel konumunu, tasarımın anlamını ve izleyicinin deneyimini yeniden tanımlayan bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır. İnsan deneyimini çevresel ve toplumsal verilerle ilişkilendiren uygulama çalışması, özneyi insan merkezli bir perspektiften değil, daha geniş bir ağın parçası olarak konumlandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmalar, posthümanist bir perspektifin tasarım pratiğindeki somut yansıması olarak veri görselleştirmesi ile veri sanatı arasındaki sınırı bulanıklaştırmakta; grafik tasarım literatürüne yöntemsel, görsel ve anlamsal bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Posthumanism distances itself from singular and universalized conceptions of the human, questioning the validity of the anthropocentric perspective rooted in humanist thought. This thesis examines how this framework can be integrated into graphic design practice. The study is built around four original poster series in motion graphic design, approached through an algorithmic system connecting data sets to typographic systems. In each poster, text functions as both legible language and data carrier; movement, form, and scale are generated as the direct visual output of raw data, transforming conventional graphic design's static grid logic into a data-responsive system. The theoretical framework was established through a literature review; applied work was completed via digital design and coding. The convergence of typography, motion, and data within a single algorithmic system defines a field subsumed under neither the formal logic of traditional graphic design nor the symbolic language of data visualization, producing a hybrid aesthetic language meeting posthumanism's central claim on the visual plane: a practice dissolving hierarchies between subject and system, meaning and data, the legible and the visible. Findings show that algorithmic design is not merely a production method but an approach redefining the designer's position, the meaning of design, and the viewer's experience. Relating human experience to environmental and social data, the works position the subject as part of a broader network. This stands as a concrete manifestation of post-humanism in design practice - blurring the boundary between data visualization and data art and offering a methodological, visual, and semantic contribution to graphic design literature.
Benzer Tezler
- “Avant-garde”modernism in architecture: A re-analysis of the“Neue Sachlichkeit”architecture within the framework of posthumanism
Mimarlıkta 'avant garde' modernizmi:“Neve Sachlichkeit”mimarlığının posthumanizm çerçevesinde yeniden incelenmesi
CEYDA BARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. RANA NERGİS ÖĞÜT
- Corporeal and trans-corporeal reflections in Angela Carter's The Passion of New Eve and Jeanette Winterson's The Stone Gods
Angela Carter'ın Yeni Havva'nın Tutkusu ve Jeanette Winterson'nın Taş Tanrılar adlı romanlarda bedensel ve beden-ötesi cisimci düşünceler
KERİM CAN YAZGÜNOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTÜL ÖZÜM
- Bilgisayar oyunları, yeni medya ve kimlik: Kuramsal arayışlar
Computer games, new media and identity: A theoretical search
UMUT YENER KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İletişim BilimleriHacettepe Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AKSU BORA
- Ecocritical reflections in jeanette winterson's the stone gods and maggie gee's the ice people: Redefining the center in relation to margins through ecological thinking
Jeanette winterson'un the stone gods ve maggie gee'nin the ice people romanları üzerine ekoeleştirel bir inceleme: Ekolojik düşünce çerçevesinde merkezi marjinlere göre yeniden tanımlamak
GÜLŞAT TOPSAKAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF ÖZTABAK AVCI
- Posthuman ecologies in twenty - first century short animations
Yirmibirinci yüzyıl kısa çizgi filmlerinde insan ötesi ekolojiler
BAŞAK AĞIN DÖNMEZ
Doktora
İngilizce
2015
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL GÜLSÜM OPPERMANN