Geri Dön

Meslek lisesi öğrencilerinin gerçeklik şoku algıları, mesleki öz yeterlik inançları, sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumlarıile girişimcilik eğilimleri arasındaki ilişkiler

Relationships between vocational school students' perceptions of reality shock, beliefs in vocational self-efficacy, attitudes towards sustainable development, and entrepreneurial tendencies

  1. Tez No: 1019891
  2. Yazar: SERPİL ŞEN GÜRER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEVİLAY YILDIZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mesleki ve teknik eğitim, bireylerin iş gücü piyasasına uyumunu sağlamanın yanı sıra girişimcilik ve sürdürülebilir kalkınma anlayışının geliştirilmesinde önemli bir role sahiptir. Bununla birlikte öğrencilerin işletmelerde beceri eğitimi ve çalışma yaşamına geçiş sürecinde yaşadıkları beklenti-gerçeklik uyumsuzluğu gerçeklik şoku olarak adlandırılan bir deneyime yol açabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, meslek lisesi öğrencilerinin gerçeklik şoku algılarının girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutum ile mesleki öz yeterlik inancının ardışık aracılık rollerini ortaya koymaktır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımına dayalı ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Batı Karadeniz Bölgesi'nde bulunan meslek liselerinde öğrenim gören 743 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Gerçeklik Şoku Ölçeği ile Sürdürülebilir Kalkınmaya Yönelik Tutum Ölçeği, Mesleki Öz Yeterlik Ölçeği ve İç Kontrol Odaklı Girişimcilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler, betimsel istatistikler, Pearson korelasyon, regresyon ve Hayes (2022) PROCESS Macro Model 6 kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin gerçeklik şoku algılarının düşük; girişimcilik eğilimleri, mesleki öz yeterlik inançları ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumlarının ise yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Gerçeklik şoku algısının sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumu, mesleki öz yeterlik inancını ve girişimcilik eğilimini negatif yönde; sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutum ile mesleki öz yeterlik inancının ise girişimcilik eğilimini pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumun ve mesleki öz yeterlik inancının, gerçeklik şoku ile girişimcilik eğilimi arasındaki ilişkide hem ayrı ayrı hem de ardışık biçimde anlamlı aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Araştırma sonuçları, meslek lisesi öğrencilerinin gerçeklik şoku algıları, mesleki öz yeterlik inançları, sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları ve girişimcilik eğilimlerinin birlikte ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Vocational and technical education plays an important role in preparing individuals for the labor market while fostering entrepreneurship and sustainable development. However, the mismatch between students' expectations and the realities they encounter during workplace training and their transition to working life may result in reality shock. This study aimed to examine the effect of vocational high school students' perceptions of reality shock on their entrepreneurial tendencies and to investigate the sequential mediating roles of attitudes towards sustainable development and vocational self-efficacy beliefs. The study employed quantitative correlational survey design. The study group consisted of 743 students enrolled in vocational high schools in a province of the Western Black Sea Region of Türkiye during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Reality Shock Scale developed by the researcher, the Attitudes Towards Sustainable Development Scale, the Vocational Self-Efficacy Scale, and the Internal Locus of Control Entrepreneurship Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation, regression analysis, and Hayes' (2022) PROCESS Macro Model 6. The findings indicated that students' perceptions of reality shock were low, whereas their entrepreneurial tendencies, vocational self-efficacy beliefs, and attitudes towards sustainable development were high. Reality shock significantly and negatively predicted attitudes towards sustainable development, vocational self-efficacy beliefs, and entrepreneurial tendencies. In contrast, attitudes towards sustainable development and vocational self-efficacy beliefs positively predicted entrepreneurial tendencies. Moreover, both variables had significant individual and sequential mediating roles in the relationship between reality shock and entrepreneurial tendencies. The findings highlight the importance of considering reality shock, vocational self-efficacy beliefs, attitudes towards sustainable development, and entrepreneurial tendencies together in vocational and technical education.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    642750

    Artırılmış gerçeklik teknolojisinin temel elektrik devreleri üzerinde uygulanması

    Application of augmented reality technology on basic electrical circuits

    ÖMER EMİN ÇINAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKonya Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH GÜNEŞ

  2. Tez No

    699595

    Yenilik etkisi altında artırılmış gerçekliğin meslek lisesi öğrencilerinin başarı ve motivasyonlarına etkisi

    The effect of augmented reality under the novelty effect on the success and motivations of vocational high school students

    SERHAT KARAKULLUKCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERKAN ŞENDAĞ

  3. Tez No

    900286

    Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi ve İmam Hatip Lisesi meslek dersleri öğretmenlerinin gözlemlerine göre gençlerin deizm algısına sosyolojik bir yaklaşım (Fatsa örneği)

    A sociological approach to youth's perception of deism according to the observations of Religious Culture and Ethics Course and iImam Hatip high school vocational course teachers (Fatsa case)

    SENEM AYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinOrdu Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ AKDOĞAN

  4. Tez No

    914612

    Artırılmış gerçeklik destekli biyoloji öğreniminin lise öğrencilerinin akademik başarılarına, motivasyonlarına, ders akışına kapılmasına ve tutumlarına etkisi

    The effect of augmented reality supported biology learning on high school students' academic achievement, motivation, engagement in the course flow and attitudes

    HİLAL NUR GÜLEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Bilim ve TeknolojiAtatürk Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULLATİF KABAN

  5. Tez No

    3299

    Anaokulu-anasınıflarının beslenme programları ve öğretmenlerinin beslenme eğitimi alanındaki bilgileri üzerine bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    HATİCE POYRAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SUNA BAYKAN

Geri Dön