Küresel enerji piyasaları ve Borsa İstanbul arasındaki dinamik oynaklık ilişkileri
Dynamic volatility relationships between global energy markets and Borsa Istanbul
- Tez No: 1018896
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KIRKPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Temiz Enerji, S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi, MSCI Dünya Enerji Endeksi, Borsa İstanbul, Oynaklık İlişkileri, Clean Energy, S&P Global Clean Energy Index, MSCI World Energy Index, Borsa Istanbul, Volatility Relationships
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ve MSCI Dünya Enerji Endeksi ile Borsa İstanbul'da işlem gören BIST 100 ve BIST Elektrik endeksleri arasındaki oynaklık etkileşimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 27 Şubat 2016 – 27 Şubat 2026 dönemine ait günlük veri seti kullanılmış ve seriler arasındaki dinamik etkileşimler Dinamik Koşullu Korelasyon GARCH (DCC-GARCH) modeli ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, incelenen tüm endeksler arasında istatistiksel olarak anlamlı oynaklık geçişlerinin bulunduğunu göstermektedir. Özellikle küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların Türkiye finansal piyasaları üzerinde etkili olduğu ve bu etkinin uzun dönemli olarak kalıcılık gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuçlar, BIST 100 endeksinin küresel enerji piyasalarına daha duyarlı bir yapı sergilediğini, BIST Elektrik endeksinin ise kısmen daha yerel dinamiklere bağlı hareket ettiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, tüm serilerde yüksek oynaklık kalıcılığı gözlenmiş ve şokların etkisinin zaman içerisinde yavaş azaldığı belirlenmiştir. Bulgular, enerji piyasaları ile finansal piyasalar arasındaki güçlü karşılıklı bağımlılığı ortaya koyarak portföy çeşitlendirme olanaklarının sınırlı olabileceğine işaret etmektedir. Çalışma, enerji dönüşüm sürecinin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini ortaya koyması açısından literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca değişkenler arasındaki yönlü ilişkilerin incelenmesi amacıyla uygulanan Granger nedensellik testi sonuçları, küresel piyasa göstergesi olan MSCI Dünya Enerji Endeksi'nden BIST 100 ve BIST Elektrik endekslerine doğru istatistiksel olarak anlamlı nedensellik ilişkilerinin bulunduğunu, buna karşılık BIST 100 ve BIST Elektrik endekslerinden MSCI endeksine doğru anlamlı bir nedensellik ilişkisinin tespit edilemediğini göstermektedir. Bununla birlikte S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ile Borsa İstanbul endeksleri arasında genel olarak zayıf ve sınırlı düzeyde yönlü ilişkiler gözlemlenmiştir. Bu bulgular, küresel enerji piyasası gelişmelerinin Türkiye finansal piyasaları üzerinde belirleyici olduğunu, ancak Türkiye piyasalarının küresel enerji endeksleri üzerinde yönlendirici bir etkiye sahip olmadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines volatility interactions between the S&P Global Clean Energy Index, the MSCI World Energy Index, and the BIST 100 and BIST Electricity indices traded on Borsa Istanbul. The analysis is conducted using daily data covering the period from February 27, 2016, to February 27, 2026. The dynamic interactions among the series are investigated through the Dynamic Conditional Correlation GARCH (DCC-GARCH) model. The empirical findings indicate the presence of statistically significant volatility transmissions among all examined indices. In particular, global energy market fluctuations are found to have a substantial impact on Turkish financial markets, with effects that persist over the long term. The results suggest that the BIST 100 index is more sensitive to global energy dynamics, whereas the BIST Electricity index is relatively more influenced by domestic factors. Moreover, all series exhibit strong volatility persistence, indicating that shocks dissipate gradually over time. The findings reveal a high degree of interdependence between energy and financial markets, implying limited diversification benefits across the analyzed assets. Overall, the study contributes to the literature by highlighting the financial implications of the global energy transition. Additionally, the results of the Granger causality test, conducted to examine directional relationships among the variables, indicate statistically significant causal relationships running from the MSCI World Energy Index toward both the BIST 100 and BIST Electricity indices. In contrast, no statistically significant causal relationship is found from the BIST 100 and BIST Electricity indices toward the MSCI index. Furthermore, the relationship between the S&P Global Clean Energy Index and the Borsa İstanbul indices is generally found to be weak and limited in terms of directional causality. These findings suggest that global energy market developments play a determining role in Turkish financial markets, whereas Turkish markets do not exert a significant directional influence on global energy indices.
Benzer Tezler
- The effects of the geopolitical risks on stocks: An assessment from finance, industry and it sectors in Turkey and BRİCS countries
Jeopolitik risklerin hisse senedi piyasaları üzerine etkisi: Türkiye ve BRICS ülkelerinde finans, sanayi ve bilgi teknolojileri sektörlerinden bir değerlendirme
ŞULE NUR UGUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Maliyeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAYA TOKMAKÇIOĞLU
- Sermaye piyasası likiditesi ile emtia vadeli işlem piyasaları arasındaki ilişkinin analizi
Analyzing the link between capital market liquidity and commodity futures markets
AHMET CAN DEĞER
- Macroeconomic dynamics affecting the foreign exchange position of individual and institutional investors: An in-depth analysis of Türkiye
Bireysel ve kurumsal yatırımcıların döviz pozisyonlarını etkileyen makroekonomik dinamikler: Türkiye'nin derinlemesine analizi
ABDULKADİR DOĞAN
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METE HAN YAĞMUR
- Bertrand eğri çiftleri üzerine genelleştirmeler
Başlık çevirisi yok
NAZMİ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MatematikGazi ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HİLMİ HACISALİHOĞLU