Tokat Şeyhi Şirvanî Mezarlığı haziresindeki mezar taşları: Seçilmiş örnekler üzerinden bir değerlendirme
Tombstones in the hazire of Tokat Şeyhi Şirvanî Cemetery: An evaluation through selected examples
- Tez No: 1018075
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Türk-İslam mezarları, Turkish-Islamic graves
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Tokat il merkezinde yer alan Şeyh Şirvanî Mezarlığı'ndaki Osmanlı dönemi mezar taşlarını tarihsel, sanatsal ve epigrafik yönleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada mezar taşlarının biçim, yazı, süsleme, kitabe, malzeme ve teknik özellikleri değerlendirilmiş; bu özelliklerin yerel mezar taşı geleneği içindeki yeri ele alınmıştır. Araştırma, nitel yöntem esas alınarak yürütülmüş; belgesel tarama, saha gözlemi, fotoğraflama, ölçümleme ve epigrafik çözümleme tekniklerinden yararlanılmıştır. Saha çalışması kapsamında mezarlıkta tespit edilen toplam 65 mezar taşı kataloglanmış; taşlar form, başlık tipi, malzeme, işleme tekniği, yazı çeşidi, kitabe içeriği ve süsleme özellikleri bakımından incelenmiştir. Bu örnekler içinde şahide niteliği taşıyan taşlar, erkek ve kadın mezar taşları, sanduka ve ayak taşı örnekleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Kitabelerde yer alan isim, unvan, akrabalık ilişkisi, dua ve tarih bilgileri üzerinden mezar taşlarının epigrafik özellikleri ele alınmış; ayrıca taşlarda kullanılan malzeme, işçilik ve motif unsurları da çalışmanın inceleme alanına dâhil edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Şeyh Şirvanî Mezarlığı'ndaki mezar taşlarını belgelemeyi ve Tokat'taki Osmanlı dönemi mezar taşı geleneğinin anlaşılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the Ottoman-period tombstones located in the Şeyh Şirvanî Cemetery in the city center of Tokat from historical, artistic, and epigraphic perspectives. The study evaluates the formal, inscriptional, decorative, material, and technical characteristics of the tombstones and discusses their place within the local tombstone tradition. The research was conducted based on a qualitative approach, employing documentary review, field observation, photography, measurement, and epigraphic analysis techniques. Within the scope of the fieldwork, a total of 65 tombstones identified in the cemetery were catalogued and examined in terms of form, headstone type, material, carving technique, script type, inscriptional content, and decorative features. Among these examples, upright headstones, male and female tombstones, sarcophagus-like grave markers, and footstones were evaluated under separate headings. The epigraphic characteristics of the tombstones were addressed through the names, titles, kinship expressions, prayers, and date information found in the inscriptions; moreover, the material, craftsmanship, and motif elements used on the stones were included in the scope of analysis. In this respect, the study aims to document the tombstones in the Şeyh Şirvanî Cemetery and to contribute to a better understanding of the Ottoman-period tombstone tradition in Tokat.
Benzer Tezler
- Bentonitlerde değişebilir katyonların katman yapısına etkilerinin x-ışınları kırınım yöntemi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
İLHAN AKSOY
Doktora
Türkçe
1986
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN ARMAĞAN
- Tokat ili merkez ilçesi tarım işletmelerinde işgücü varlığı ve değerlendirme durumu üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KEMAL ESENGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatCumhuriyet ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET ERKUŞ
- Bazı meyve türlerinin yeşil çelikle üretilmesi
Başlık çevirisi yok
ÖMÜR YENİAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatEge ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMİ ÖZÇAĞIRAN
- Tokat merkez kazası vakıf kayıtları: H. 984 (M. 1576) tarihli Defter-i Efkaf-ı
Başlık çevirisi yok
FATMA ÜSTEK