Geri Dön

Okul çağı çocuklarında dijital ekran bağımlılığının fiziksel aktivite, beslenme davranışları, duygusal-psikolojik iyi oluş ve kronotip ile ilişkisi

The relationship of digital screen addiction with physical activity, nutritional behaviors, emotional-psychological well-being and chronotype in school-age children

PDF İndir

  1. Tez No: 1017413
  2. Yazar: FARUK NAFİZ KÖSE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HÜDAVERDİ MAMAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Spor, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Dijital ekran bağımlılığı, Fiziksel aktivite, Beslenme davranışları, Duygusal-psikolojik iyi oluş, Kronotip, Digital screen addiction, Physical activity, Nutritional behaviors, Emotional-psychological well-being, Chronotype
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, okul çağı çocuklarında dijital ekran bağımlılığı, fiziksel aktivite, beslenme davranışları, duygusal-psikolojik iyi oluş ve kronotip arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma nicel araştırma yaklaşımına dayalı ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Niğde ilinde bulunan 8 farklı devlet ortaokulunda öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 402 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri, Problemli Medya Kullanım Ölçeği-Kısa Formu (PMKÖ), Fiziksel Aktivite Soru Formu (FASF), Beslenme Davranış Ölçeği (BDÖ), Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (SÇDPİOÖ) ve Çocuklara Yönelik Günlük Ritim Ölçeği (ÇYGRÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin dijital ekran bağımlılığı düzeylerinin görece yüksek; fiziksel aktivite, beslenme davranışları ve duygusal-psikolojik iyi oluş düzeylerinin orta düzeyde; kronotip tercihlerinin ise ara tipe yakın olduğu belirlenmiştir. Ayrıca günlük dijital cihaz kullanım süresine göre öğrencilerin dijital ekran bağımlılığı düzeylerinin arttığı, fiziksel aktivite ve duygusal-psikolojik iyi oluş düzeylerinin ise azaldığı; yatmadan önce dijital ekranlı cihaz kullanım süresi arttıkça kronotip puanlarının azaldığı belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonucunda dijital ekran bağımlılığı ile fiziksel aktivite ve duygusal-psikolojik iyi oluş arasında negatif yönlü; fiziksel aktivite ile duygusal-psikolojik iyi oluş ve beslenme davranışları ile duygusal-psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda fiziksel aktivitenin duygusal-psikolojik iyi oluşun en güçlü pozitif yönlü yordayıcısı, dijital ekran bağımlılığının ise negatif yönlü anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Buna karşın beslenme davranışları ve kronotip tercihlerinin duygusal-psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisinin bulunmadığı iii belirlenmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular, okul çağı çocuklarında duygusal psikolojik iyi oluşun dijital ekran bağımlılığı ve fiziksel aktivite ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to examine the relationships among digital screen addiction, physical activity, eating behaviors, emotional and psychological well-being, and chronotype in school-aged children. The study employed a quantitative correlational survey design. The sample consisted of 402 students who were enrolled in eight public middle schools in Niğde during the 2024–2025 academic year and voluntarily participated in the study. Data were collected using the Problematic Media Use Measure–Short Form, the Physical Activity Questionnaire, the Eating Behavior Scale, the Stirling Children's Emotional and Psychological Well-being Scale, and the Children's Daily Rhythm Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, the independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis. The findings indicated that students exhibited relatively high levels of digital screen addiction; moderate levels of physical activity, eating behaviors, and emotional and psychological well-being; and chronotype preferences close to the intermediate type. In addition, digital screen addiction levels increased as daily digital device use increased, whereas physical activity and emotional and psychological well-being decreased. Furthermore, chronotype scores decreased as the duration of digital device use before bedtime increased. Correlation analysis revealed significant negative relationships between digital screen addiction and both physical activity and emotional and psychological well-being, as well as significant positive relationships between physical activity and emotional and psychological well being and between eating behaviors and emotional and psychological well-being. Multiple linear regression analysis demonstrated that physical activity was the strongest positive predictor of emotional and psychological well-being, whereas digital screen addiction was a significant negative predictor. In contrast, eating behaviors and chronotype were not significant predictors of emotional and psychological well-being. v Overall, these findings indicate that emotional and psychological well-being in school aged children is significantly associated with digital screen addiction and physical activity.

Geri Dön