Türkiye-Katar ilişkileri bağlamında yumuşak güç unsurları olarak gastrodiplomasi faaliyetleri: Türk restoranları
Gastrodiplomacy activities as soft power elements in the context of Türkiye-Qatar relations: Turkish restaurants
- Tez No: 1017023
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Gastronomy and Culinary Arts, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Gastrodiplomasi, Kamu diplomasisi, Kültürel diplomasi, Gastrodiplomacy, Public diplomacy, Cultural diplomacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye ile Katar arasındaki ilişkiler, son yıllarda siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda giderek derinleşen çok boyutlu bir iş birliği çerçevesinde gelişim göstermektedir. Bu araştırma, Türkiye-Katar ilişkileri bağlamında gastrodiplomasinin bir yumuşak güç aracı olarak nasıl işlev gördüğünü, Katar'da faaliyet gösteren Türk restoranları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, gastronominin yalnızca bir tüketim pratiği değil, aynı zamanda kültürel temsil, ulus markalaşması ve diplomatik etkileşim süreçlerinde stratejik bir araç olduğunu varsayımından hareketle kurgulanmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış olup, veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Katar'da faaliyet gösteren Türk restoranlarında ve otel işletmelerinde görev yapan toplam 15 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, MAXQDA 2020 nitel veri analiz programı aracılığıyla tümevarımsal tema analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, araştırma bulguları yumuşak güç ve gastrodiplomasi algısı, Türk restoranlarının Katar'daki algısı ve deneyimi, Türk restoranlarının Türkiye algısı ve ulus markalaşmasına etkisi ile kültürel temsil, kimlik ve aidiyet olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Türk restoranlarının Katar'da yalnızca gastronomik işletmeler olarak değil, aynı zamanda Türkiye'nin kültürel değerlerini, mutfak zenginliğini ve misafirperverlik anlayışını temsil eden önemli kültürel aktörler olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, Türk mutfağının lezzet, kalite ve çeşitlilik gibi unsurlar üzerinden Katar'da yüksek düzeyde kabul gördüğünü ve bu durumun Türkiye'ye yönelik olumlu algıyı güçlendirdiğini göstermektedir. Katılımcı ifadeleri, restoran deneyimlerinin Türkiye'nin daha erişilebilir, tanıdık ve olumlu bir ülke olarak algılanmasına katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, fiyat algısı ve hizmet standartlarına ilişkin bazı sınırlılıkların, bu olumlu etkinin sürdürülebilirliği açısından dikkat edilmesi gereken unsurlar olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında restoran çalışanlarının kendilerini kültürel elçi olarak konumlandırdıkları ve Türk mutfağını temsil etme konusunda yüksek düzeyde aidiyet ve sorumluluk hissettikleri tespit edilmiştir. Bu durum, gastrodiplomasinin yalnızca devlet politikalarıyla sınırlı kalmayıp, bireyler ve gündelik yaşam pratikleri aracılığıyla da üretildiğini göstermektedir. Katar'daki Türk restoranlarının, Türkiye'nin yumuşak güç stratejilerine anlamlı katkılar sunduğu; kültürel etkileşim, ulus imajı ve diplomatik ilişkilerin güçlendirilmesinde tamamlayıcı bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, Türk restoranlarının kültürel diplomasi perspektifiyle daha sistematik biçimde desteklenmesi ve gastronomik deneyimlerin kültürel anlatılarla zenginleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Relations between Türkiye and Qatar have evolved in recent years within a multidimensional framework of cooperation that has progressively deepened across political, economic, and cultural domains. This study aims to examine how gastrodiplomacy functions as a soft power instrument in the context of Türkiye -Qatar relations, focusing on Turkish restaurants operating in Qatar. The research is grounded in the assumption that gastronomy is not merely a consumption practice but also a strategic tool in cultural representation, nation branding, and diplomatic interaction processes. The study was designed within a qualitative research approach, and semi-structured interviews were employed as the data collection method. The study group consists of 15 participants working in Turkish restaurants and hotel establishments in Qatar. The data were analyzed using an inductive thematic analysis approach through MAXQDA 2020 qualitative data analysis software. As a result of the analysis, the findings were categorized under four main themes: perception of soft power and gastrodiplomacy, perceptions and experiences of Turkish restaurants in Qatar, the impact of Turkish restaurants on Türkiye's image and nation branding, and cultural representation, identity, and belonging. The findings reveal that Turkish restaurants in Qatar function not only as gastronomic establishments but also as important cultural actors representing Türkiye's cultural values, culinary richness, and sense of hospitality. The results indicate that Turkish cuisine is highly accepted in Qatar in terms of taste, quality, and variety, which in turn strengthens positive perceptions of Türkiye. Participants' statements demonstrate that restaurant experiences contribute to the perception of Türkiye as a more accessible, familiar, and positively viewed country. However, certain limitations related to price perception and service standards were identified as factors that may affect the sustainability of this positive impact. It was also found that restaurant employees position themselves as cultural ambassadors and demonstrate a strong sense of belonging and responsibility in representing Turkish cuisine. This indicates that gastrodiplomacy is not limited to state policies but is also produced through individuals and everyday practices. Turkish restaurants in Qatar contribute meaningfully to Türkiye's soft power strategy and play a complementary role in strengthening cultural interaction, national image, and diplomatic relations. In this context, it is recommended that Turkish restaurants be more systematically supported from a cultural diplomacy perspective and that gastronomic experiences be enriched through cultural narratives.
Benzer Tezler
- Uluslararası halkla ilişkiler çerçevesinde oluşturulan gastrodiplomasi modeli: Türkiye incelemesi
The gastrodiplomacy model defined within the scope of international public relations: The case assessment of Turkey and recommendations
FİKRET SONER
Doktora
Türkçe
2020
İletişim BilimleriMaltepe ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSELİ AYGÜL ALAN
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU