Kanser taramalarına ilişkin kronik ruhsal hastalığı olan bireylerin ve onlara bakım veren hemşirelerin görüşleri: Kalitatif çalışma
Views of patients and nurses on cancer screening of individuals with severe mental llness: A qualitative research
- Tez No: 1016263
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVECEN ÇELİK İNCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kronik ruhsal hastalıklar, Psikiyatrik hemşirelik, Chronic mental illness, Psychiatric nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kronik ruhsal hastalığı olan bireylerin kanser taramalarına ilişkin deneyimlerini, katılımı etkileyen engelleri ve kolaylaştırıcı faktörleri ile hemşirelerin rol algılarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı nitel araştırma deseni ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 10 hemşire ve 17 hastadan oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış, görüşmeler hemşirelerde ortalama 20 dakika, hastalarda 18 dakika sürmüştür. Veriler tematik analiz ile değerlendirilmiş ve beş ana tema belirlenmiştir:“Kanser ve Taramalara Bakış”,“Kanser Taramalarına Katılımı Engelleyen Faktörler”,“Kanser Taramalarına Katılımı Kolaylaştıran Faktörler”,“Hemşirelerin Kanser Taramalarındaki Rol Algısı ve Mesleki Deneyimleri”ve“Gereksinim ve Öneriler”. Bulgular, KRH'li bireylerin kanser ve taramalar konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerinin düşük olduğunu göstermiştir. Katılımı engelleyen faktörler; bilgi eksikliği, kanser korkusu, ağrı ve mahremiyet kaygısı, erişim güçlükleri, psikiyatrik belirtilerin önceliklendirilmesi ve tedavinin fiziksel sağlık gereksinimlerinin önüne geçmesidir. Katılımı kolaylaştıran faktörler ise sağlık profesyonellerinin yönlendirmesi, anlaşılır bilgilendirme, önceki sağlık deneyimi, aile desteği ve bireysel farkındalıktır. Hemşirelerin taramaları rutin yürütmedikleri, ancak fiziksel belirtileri fark ederek hekime bildirme ve yönlendirme rolü üstlendikleri; iş yükü ve zaman kısıtlılığının bu süreci sınırladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, KRH'li bireylerin taramaya katılımının artırılması için takip, etkili bilgilendirme ve hemşire ve/veya hekim tarafından aktif yönlendirmesinin gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted using a descriptive qualitative research design to determine the experiences of individuals with severe mental illness regarding cancer screening, the barriers and facilitating factors affecting their participation, and nurses' role perceptions. The sample consisted of 10 nurses and 17 patients selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews, with an average duration of 20 minutes for nurses and 18 minutes for patients. The data were analyzed using thematic analysis, and five main themes were identified:“Perceptions of Cancer and Cancer Screening,”“Barriers to Participation in Cancer Screening,”“Facilitators of Participation in Cancer Screening,”“Nurses' Role Perceptions and Professional Experiences in Cancer Screening,”and“Needs and Recommendations.”The findings showed that individuals with severe mental illness had low levels of knowledge and awareness regarding cancer and cancer screening. The main barriers to participation were identified as lack of knowledge, fear of cancer diagnosis, pain and privacy concerns related to screening procedures, access difficulties, prioritization of psychiatric symptoms, and the dominance of psychiatric treatment over physical health needs. Facilitating factors included guidance from healthcare professionals, clear and understandable information, previous healthcare experiences, family support, and individual awareness. It was determined that nurses did not routinely perform cancer screening activities; however, they assumed roles in recognizing physical symptoms and referring patients to physicians. Heavy workload and time constraints were identified as factors limiting this process. In conclusion, it was determined that systematic follow-up, effective education, and active referral by nurses and/or physicians are necessary to increase participation of individuals with severe mental illness in cancer screening.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- Kreatin kinaz izozimlerinin sıçan kalbinden saflaştırılması kinetik özelliklerinin ve nitrozolu karsinojen bileşiklerin etkilerinin araştırılması
The Investigation on creatine kinase isozymes purfied from mouse liver kinetic properties and the effects of carcinogen nitroso compounds
YÜKSEL KOCA
- Pseudamanas syringae ve pathavarlarının tanılanmalarında biyokimyasal ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
A.ALEV GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİKMET SAYGILI