21. yüzyılda sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında halk şiiri geleneği
The tradi̇ti̇on of folk poetry i̇n oral, wri̇tten and electroni̇c cultural envi̇ronments i̇n the 21st century
- Tez No: 1015873
- Danışmanlar: PROF. DR. CANER IŞIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada 21. yüzyılda Türk halk şiirinin sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarındaki görünümü, değişim ve dönüşüm süreçleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, halk şiiri türlerinin günümüzde hangi kültür ortamlarında varlığını sürdürdüğünü ortaya koyarak bu ortamlarda meydana gelen değişimleri belirlemek ve elektronik kültür ortamlarının halk şiiri geleneği üzerindeki etkilerini performans ve işlev bağlamında değerlendirmektir. Çalışmada türkü, âşık şiiri, deyiş, ilahi, mâni, ninni, ağıt ve maktel-i Hüseyin türleri ele alınmış daha sonra bu türlerin sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarındaki varlıkları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada literatür taraması, gözlem ve anket yöntemlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler performans teorisi ile işlevsel halk bilimi kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Televizyon, internet ve özellikle Web 2.0 tabanlı platformların halk şiirinin üretim, aktarım ve tüketim süreçlerine etkisi üzerinde durulmuştur. Araştırma sonucunda Türk halk şiirinin elektronik kültür ortamlarında ortadan kalkmadığı, aksine yeni bağlamlarda yeniden üretilerek varlığını sürdürdüğü tespit edilmiştir. Sözlü kültürde yüz yüze gerçekleşen performansın elektronik kültürde kayıt altına alınan, tekrar izlenebilen ve dijital etkileşimlerle desteklenen bir yapıya dönüştüğü görülmüştür. Anlatıcı, katılımcı, metin ve ortam unsurlarının elektronik kültürde yeniden şekillendiği; buna rağmen halk şiirinin kültürel aktarım, eğlendirme, eğitim ve duygusal dışavurum gibi temel işlevlerini büyük ölçüde koruduğu belirlenmiştir. Ayrıca elektronik kültür ortamlarında görünür hâle gelen ekonomik işlevin, halk şiiri geleneğinin güncel işlevleri arasında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak Türk halk şiiri, 21. yüzyılda sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında farklı biçimlerde varlığını sürdürmekte; değişen kültürel ve teknolojik şartlara uyum sağlayarak yaşamaya devam etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the presence, transformation and continuity of Turkish folk poetry within oral, written and electronic cultural environments in the 21st century. The aim of the research is to determine how folk poetry genres continue to exist in contemporary cultural settings, to identify the transformations they have undergone, and to evaluate the impact of electronic cultural environments on the folk poetry tradition in terms of performance and function. The study focuses on various genres including folk songs, minstrel poetry, deyiş, hymns, mâni, lullabies, laments and maktel-i Hüseyin texts and comparatively analyzes their existence across oral, written and electronic cultural environments. The research is based on literature review, observation, and survey methods. The collected data were interpreted through the frameworks of performance theory and functional folklore studies. Particular attention was given to the influence of television, the internet and Web 2.0 platforms on the production, transmission, and consumption of folk poetry. The findings reveal that Turkish folk poetry has not disappeared within electronic cultural environments; rather, it continues to exist through adaptation and re-production in new contexts. Traditional face-to-face performances have transformed into recorded, repeatable, and digitally interactive forms. Although the components of performance -performer, audience, text, and setting- have been reshaped in electronic culture, the fundamental functions of folk poetry, such as cultural transmission, entertainment, education, and emotional expression, largely continue. Furthermore, the study concludes that the economic function, which has become more visible through digital platforms, should be considered among the contemporary functions of folk poetry. In conclusion, Turkish folk poetry continues its existence in oral, written, and electronic cultural environments in the 21st century, adapting itself to changing cultural and technological conditions.
Benzer Tezler
- Yirminci asırdan günümüze âşıklık geleneğinin icra ortamları
The performing environment of minstrel tradition from twentieth century to the present
HİKMET ÇIĞLIK
Doktora
Türkçe
2014
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT ASLAN
- Sözlü kültürden âşıkların hazırlayıp sunduğu radyo programlarına aktarılan unsurlar
The elements transferred from oral culture to the radio programs presented by minstrels
GÜLSÜM SADIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halk Bilimi (Folklor)Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Halkbilimsel unsurların reklamlarda kullanımı
The usage of folkloric elements in advertising
NURAY KOMSER
Doktora
Türkçe
2017
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ YAKICI
- Elektriksel boşalmaların yük benzetim yöntemiyle sayısal analizi
Numerical analysis of electrical discharges by charge simulation
HAYRİ YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2003
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN KALENDERLİ
- Açık deniz platformlarının konumlandırılması için konum belirleme sistemlerinin entegrasyonu
Positioning systems integration for locating offshore platforms
MAHMUT OLCAY KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2012
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMİ NURHAN ÇELİK