İran ve Türkiye'deki hemşirelerin kültürel değerlerinin tükenmişlik düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Cultural values as moderators of the burnout-turnover intention relationship among nurses in Turkey and İran: A comparative cross-sectional study
- Tez No: 1015381
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEBAHAT ATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: tükenmişlik, işten ayrılma niyeti, kültürel değerler, hemşireler, Türkiye, İran, Burnout Turnover, intention, Cultural values, Nurses, Turkey, Iran
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı Türkiye ve İran'da çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri ile işten ayrılma niyetlerini karşılaştırmak ve kültürel değerlerin bu değişkenler üzerindeki rolünü incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilmiş ve veriler anket yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de çalışan 107 hemşire ve İran'da çalışan 146 hemşire olmak üzere toplam 253 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmada hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla Maslach Tükenmişlik Ölçeği, işten ayrılma niyetini belirlemek amacıyla İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve kültürel değerleri ölçmek amacıyla Bireysel Kültür Değerleri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız gruplar t-testi ve moderasyon analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları Türkiye'de çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin İran'da çalışan hemşirelere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Buna karşılık İran'daki hemşirelerin işten ayrılma niyetlerinin Türkiye'deki hemşirelere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kültürel değerler açısından değerlendirildiğinde İran'daki hemşirelerin güç mesafesi ve kolektivizm düzeylerinin daha yüksek olduğu, Türkiye'deki hemşirelerin ise belirsizlikten kaçınma düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Moderasyon analizleri sonucunda tükenmişliğin işten ayrılma niyeti üzerinde genel olarak pozitif bir etkisinin bulunduğu ancak güç mesafesi, belirsizlikten kaçınma, kolektivizm, erillik ve uzun erimlilik gibi kültürel boyutların bu ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol oynamadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları hemşirelerin işten ayrılma niyetinin kültürel değerlerden ziyade çalışma koşulları, iş yükü ve örgütsel faktörlerden daha fazla etkilenebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda sağlık kurumlarında hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini azaltmaya ve çalışma koşullarını iyileştirmeye yönelik uygulamaların geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to compare burnout levels and turnover intentions among nurses working in Turkey and Iran, and to examine the moderating role of cultural values in this relationship. A quantitative research design was employed, and data were collected using structured questionnaires. The sample consisted of 253 nurses, including 107 from Turkey and 146 from Iran. Data collection instruments included the Maslach Burnout Inventory, the Turnover Intention Scale, and a cultural values scale based on Hofstede's cultural dimensions. Independent samples t-tests and moderation analyses were conducted to analyze the data. The findings revealed that nurses in Turkey reported significantly higher levels of burnout compared to those in Iran. In contrast, turnover intention was higher among nurses in Iran than in Turkey. Regarding cultural values, Iranian nurses demonstrated higher levels of power distance and collectivism, whereas Turkish nurses showed higher levels of uncertainty avoidance. The results of moderation analysis indicated that burnout had a significant positive effect on turnover intention; however, cultural dimensions—including power distance, uncertainty avoidance, collectivism, masculinity, and long-term orientation—did not significantly moderate this relationship. These findings suggest that turnover intention among nurses may be influenced more by working conditions, workload, and organizational factors than by cultural values. Therefore, healthcare institutions should prioritize interventions aimed at reducing burnout and improving working conditions to retain nursing staff.
Benzer Tezler
- Pik demiri ve karbon çeliğinin sulu çözeltiler içindeki korozyon hızının tayini
Determination of the rate of corrosion of the cast iran and carbon steel in the aqueous solutions
EMİNE NAZAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN
- Yoğurt yapımında süttozundan yararlanma olanakları
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN İŞGÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN