Ortadoğu-Türkiye ekonomik entegrasyonu petrokimya sektörü
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 138
- Danışmanlar: Belirtilmemiş.
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik bütünleşme, Orta Doğu, Petrokimya endüstrisi, Türkiye, İş birliği, Economic integration, Middle East, Petrochemical industry, Türkiye, Cooperation
- Yıl: 1984
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Entegrasyon kelime olarak“parçaları bütünün içinde birleştirme”iktisadi anlamda ise ülkeler arasında, ayrılık rolü oynayacak unsurların ortadan kaldırılması olarak ifade edilebilir. Serbest ticaretten ekonomik birliğe kadar çeşitli safhaları olan“ekonomik entegrasyon”,“ekonomik işbirliği”nden ülke ekonomilerini bütün olarak ilgilendirme özelliği nedeniyle ayrılmakla birlikte, işbirliği entegrasyonun başlangıcı sayıla bilir. Uygulamaları 19. yüzyıla kadar geriye götürülen ekonomik entegras yonun üzerine kurulan teoriyi 1950 'de bu alanda ilk eseri veren Viner'la başlatmak mümkündür. Böylece klasik doktrindeki serbest ticaret tezi, yerini bölgesel yaklaşıma bırakmıştır. Ticaret yaratma ve ticaret saptırmaya ağırlık veren ve üretim etkisi üzerinde durarak bu yolla refah mukayesesi yapan Viner'den sonraki çalışmalar, tüketimi de analizlere katmışlar ve teoriyi geliştirmişlerdir. Geleneksel teorinin daha çok gelişmiş ülkeleri ilgilendirdiği, gelişmekte olan ülkelerin (veya az gelişmişlerin) ise sorunlarına fazla eğilmelimi düşüncesi, kalkınma sorunları açısından dinamik yaklaşımın ağırlık kazanmasına neden olmuştur. Buna bağlı olarak da pazar darlığı, içsel ve dışsal ekonomiler, sanayileşme, döviz tasarrufu gibi genellikle gelişmekte olan ülkelerin sıkıntısını çektiği noktalar üzerinde durul mağa başlanmıştır. Teorideki gelişmelere paralel olarak hem gelişmiş ülkeler, hem de gelişmekte olan ülkeler, yoğun entegrasyon çabası içine girmişlerdir. Oluşturulan entegrasyonlar zamanla bir takım sorunlarla da yüzyüze gelmektedir. Bu sorunluna üstesinden gelmek, ya da başarılı bir entegrasyon oluşturmak için, altyapı sorunlarını çözmek, kalkınma düzeylerini birbirine yakınlaştırmak çabası göstermek, entegrasyonlarda üzerinde durulan temel noktalardır.Ortadoğu ülkelerinde de 1.960 'tan sonra entegrasyon çabaları olduğunu görüyoruz. Arap Ekonomik Birlik Konseyi ve Arap Ortak Pazarı bu çabaların ürünü olmakla birlikte, söz konusu gruplar başarılı birer entegrasyon olamamışlardır. Bunun nedeni bölgenin dinamikleridir. Ortadoğu ülkeleri bir kaçı hariç (Türkiye, Mısır, İran gibi) sanayileşme bakımından oldukça gerilir; aralarında ticari ilişkiler istenen düzeyde kurulamamıştır. Tek tek ele alındığı takdirde pazarları dardır. Bu sorunlarıma bilincinde olan bölge ülkeleri son yıllarda her bakımdan ilişkilerini geliştirme gayretleri göstermektedirler. Ülkeler başka entegrasyonlarda görülmeyen ve entegrasyonu başarılı kılabilecek bir“tamamlayıcılık”içinde bulunmaktadırlar. Petrolden elde edilen gelir bölge ülkelerinin mali potansiyelini arttırmıştır. Bu kaynacın bir kısmı gelişmiş ülkelerde değerlendirilirken, bir kısmıyla da bölgede kalkınma-finansman kurumları diyebileceğimiz kurumlar oluşturulmuştur. Ortadoğu ülkeleri arasında gelişen ilişkilere rağmen, bir takım farklılıklar da vardır. Kalkınma düzeyi, planlama anlayışı önceliği, politik yapı bunlar arasında sayılabilir. Fakat bu farklılıklar Türkiye'yi de içine alan bölge ülkeleri arasında bir entegrasyon için, çözümü zer sorunlar değildir. Entegrasyona bütün ekonomiyi katmak, bu süreci kolaylaştır maktan çek, zorlaştırabilir» Bunun için ticareti serbestleştirmenin yanında, sanayilerden uygun örnekler seçip onların üzerinde durmak daha yararlı görünmektedir. Bu çalışmada sanayide kurulabilecek işbirliği örneklerinden biri üzerinde durulmaktadır ki, o da petrokimya sanayiidir. Petrokimya sanayii ara malı üreten bir sanayi dalıdır. Dünyada 1920'lerien sonra gelişmeğe başlayan bu sanayi dalı, Türkiye'de 1965 'ten sonra, diğer Ortadoğu ülkelerinde ise, yoğun olarak 1970 'den sonra kurulmağa başlanmıştır.Ortadoğu ülkeleri hammadde ve enerji maliyetleri bakımından dünyada mukayeseli üstünlüğe sahip bulunmaktadır* Söz konusu üstünlük, ticaretin serbestleştirilmesi,halinde, Türkiye petrekimya sanayiinin aleyhine olacaktır. Bu durum karşısında Türkiye ya ucuz hammadde ve enerji sağlayıcı anlaşmalarla üretimini dikey entegrasyon şartları doğrultusunda sürdürecek ya da petrokimya sanayiine dayalı sanayi lerde uzmanlaşarak Ortadoğu pazarında söz sahibi olacaktır. Birinci durum serbest ticaretle çelişeceği için, ikinci durum daha uygulana bilir görünmektedir.
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- Türkiye'de uygulanabilirliği ve ekonomik etkileri açısından kıyı bankacılığının (off shore banking) değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA EMİR
Doktora
Türkçe
1992
BankacılıkKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÖZYURT
- Türkiye ile yeni Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik entegrasyonu üzerine bir deneme
Başlık çevirisi yok
BAYRAM GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
1999
EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSAN BOCUTOĞLU
- The Integration of regions to world economy via ingrreasing exports
Artan ihracatla bölgelerin dünya ekonomisine entegrasyonu
GİZEM ALYAZICI
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDA ERAYDIN
- Information technology as a catalyst for integration a case study for Turkey and European Union
Entegrasyon için bir katalizatör olarak bilişim teknolojisi
KUZEYHAN ÖZDEMİR
- The Determinants of private investment in Turkey
Türkiye'de özel yatırımı belirleyen faktörler
ESMA GAYGISIZ