Ortaöğretim öğretmenlerinin açık eğitsel kaynakları kullanma, üretme ve paylaşma yeterliklerine yönelik stratejilerin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Developing strategies for high school teachers' competencies in using, producing, and sharing open educational resources: An acton research study
- Tez No: 1015184
- Danışmanlar: PROF. DR. ENGİN KURŞUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim öğretmenlerinin Açık Eğitsel Kaynakları (AEK) kullanma, üretme ve paylaşma konusundaki farkındalık ve yeterlilik düzeylerini artıracak eyleme dayalı stratejiler geliştirmek ve bu stratejilerin sahadaki yansımalarını incelemektir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Erzurum'da görev yapan farklı branşlardan 8 ortaöğretim öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler, komisyon toplantı tutanakları, araştırmacı günlüğü, gözlem formları, yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda, uygulama öncesinde öğretmenlerin“ücretsiz”ile“açık”kavramlarını birbirine karıştırdıkları ve telif ihlali korkusuyla dijital içerik kullanımında çekimser kaldıkları saptanmıştır. Yüz yüze atölye çalışmaları ve araştırmacı mentorluğu ile yürütülen müdahaleler sonrasında öğretmenlerin teknolojik kaygılarını aştıkları, açık lisans (Creative Commons) okuryazarlığı kazanarak“pasif tüketici”rolünden“aktif tasarımcı”(prosumer) kimliğine dönüştükleri gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin internetteki kaynakları kendi pedagojik hedeflerine göre başarıyla uyarladıkları (harmanlama) belirlenmiştir. Ancak üretim motivasyonları yüksek olmasına rağmen içerikleri evrensel platformlarda paylaşma noktasında eleştiri korkusu ve“mükemmeliyetçilik kaygısı”yaşadıkları, ayrıca AEK üretiminin kalıcı bir davranışa dönüşebilmesi için zaman esnekliğine ve kurumsal teşvik mekanizmalarına (hizmet puanı vb.) ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucunda, öğretmenlerin AEK kullanımına yönelik tutumlarının olumlu olduğu, fakat dijital yeterlilik ve açık lisanslama bilgi eksikliğinin uygulama önünde temel engel teşkil ettiği görülmüştür. AEK'nın eğitim sisteminde yaygınlaşması için sistematik hizmet içi eğitimlerin, kurumsal destek mekanizmalarının ve paylaşım kültürünü teşvik eden politikaların geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The purpose of this study is to develop action-based strategies to increase secondary school teachers' awareness and competency levels regarding the use, production, and sharing of Open Educational Resources (AEK), and to examine the reflections of these strategies in the field. Method: Action research, one of the qualitative research designs, was employed in the study. The study was conducted with 8 secondary school teachers from various branches working in Erzurum during the 2025-2026 academic year. Data were collected through commission meeting minutes, researcher diary, observation forms, semi-structured interviews, and audio recordings. Content analysis and descriptive analysis methods were used to analyze the obtained data. Findings: The findings revealed that before the application, teachers confused the concepts of“free”and“open,”remaining hesitant about digital content usage due to the fear of copyright infringement. Following the interventions carried out through face-to-face workshops and researcher mentoring, it was observed that teachers overcame their technological anxieties, gained open license (Creative Commons) literacy, and transformed from a“passive consumer”role into an“active designer”(prosumer) identity. It was determined that teachers successfully adapted (remixed) internet resources according to their pedagogical goals. However, despite their high motivation to produce, they experienced“perfectionism anxiety”and fear of criticism when sharing content on universal platforms. Moreover, it was identified that time flexibility and institutional incentive mechanisms (e.g., service points) are required for OER production to become a sustainable behavior. Conclusions: As a result of the research, it was seen that teachers' attitudes towards the use of OER are positive, but the lack of digital competency and open licensing knowledge constitutes the main barrier to application. It was concluded that systematic in-service trainings, institutional support mechanisms, and policies encouraging a sharing culture should be developed for the widespread use of OER in the education system.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin açık eğitsel kaynakları kullanım durumları ve kullanımlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
An investigation of teachers' use of open educational resources and the factors affecting their use
HALİL ŞENTÜRK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ARPACIK
- BEP geliştirme birimi üyelerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determining the opinions of BEP development unit members on individualized education programs
MELİKE DAĞDÖGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÜLKÜ KAN
- Öğretim dalı dersliği yönteminin ortaöğretim kuruluşlarında uygulanması ve sınıf dersliği yöntemi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN