Intergenerational transmission of internalizing problems: Exploring the roles of parental reflective functioning and parenting behaviors
İçselleştirme problemlerinin kuşaklararası aktarımı: Ebeveyn yansıtıcı işlevselliği ve ebeveynlik davranışlarının bu ilişkideki rollerinin incelenmesi
- Tez No: 1014229
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN KOÇAK ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, anne ve ergen içselleştirme problemleri arasındaki ilişkide ebeveyn yansıtıcı işlevselliği (EYİ) ve ebeveynlik davranışlarının sıralı aracı rollerini incelemiştir. Öz-belirleme kuramı ve zihinselleştirme kuramına dayanan model, annelerdeki üç EYİ boyutunun (zihinselleştirme öncesi mod, ilgi ve merak, zihinsel durumlar hakkında kesinlik) iki ebeveynlik uygulamasıyla (psikolojik kontrol ve özerklik desteği) ilişkili olup olmadığını ve bu iki katmanın sıralı biçimde işleyerek içselleştirme problemlerini annelerden ergenlere aktarıp aktarmadığını test etmiştir. Veriler, Türkiye'den kolayda ve kartopu örnekleme yöntemleriyle ulaşılan 223 anne–ergen ikilisinden toplanmıştır. Anneler ve ergenler, kendi içselleştirme problemlerini değerlendirmek amacıyla Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21'i (DASS-21) doldurmuşlardır. Anneler ayrıca kendi ebeveyn yansıtıcı işlevselliklerini ölçmek için Ebeveyn Yansıtıcı İşlevsellik Ölçeği–ergen formunu (PRFQ-A) tamamlamışlardır. Ebeveynlik davranışları ise hem anne hem de ergen tarafından doldurulan Ebeveyn Psikolojik Kontrol Ölçeği ve Ebeveyn Özerklik Desteği Ölçeği aracılığıyla ölçülmüştür. Maksimum olabilirlik kestirimi kullanılarak sıralı aracılık yol analizi yürütülmüştür. Sonuçlar, annelerin içselleştirme problemlerinin ergenlerinkiyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Dolaylı yollar arasından bir sıralı dolaylı yol anlamlı bulunmuştur: Annenin zihinselleştirme öncesi modu, ergenin algıladığı daha yüksek psikolojik kontrolle ilişkili bulunmuş ve ergenin psikolojik kontrol algısı ise ergenin daha yüksek düzeyde içselleştirme problemleriyle ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, içselleştirme problemlerinin kuşaklararası aktarımında adaptif olmayan anne zihinselleştirmesinin ve ergenlerin ebeveyn kontrolüne dair öznel deneyimlerinin merkezi rolünü vurgulamakta; anne–ergen dinamiklerini hedef alan klinik müdahaleler için anlamlı katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the serial mediating roles of parental reflective functioning (PRF) and parenting behaviors in the link between maternal and adolescent internalizing problems. Building on self-determination theory and mentalization theory, the model tested whether three PRF dimensions in mothers (pre-mentalizing, interest and curiosity, and certainty about mental states) relate to two parenting practices (psychological control and autonomy support), and whether these two layers, working in sequence, transmit internalizing problems from mothers to their adolescents. Reports were collected from 223 mother–adolescent pairs from Türkiye, reached via convenience and snowball sampling. Mothers and adolescents each completed the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) about their own internalizing problems. Mothers also completed the adolescent version of the Parental Reflective Functioning Questionnaire (PRFQ-A) to assess their own parental reflective functioning. Parenting was measured through the Psychological Control Scale and the Autonomy Support Scale, completed by both reporters. A serial mediation path analysis was run with maximum likelihood estimation. Results revealed that mothers' internalizing problems were directly related to those of their adolescents. Among the indirect pathways, one serial indirect path was significant: mothers' pre-mentalizing tendencies were linked to higher psychological control perceived by the adolescent, and this perception was tied to greater adolescent internalizing problems. These findings underline the central role of maladaptive maternal mentalization and adolescents' subjective experience of controlling parenting in the transmission of internalizing problems, offering meaningful directions for clinical interventions targeting parent–adolescent dynamics.
Benzer Tezler
- Yaşlı ana-babaların yetişkin çocuklarıyla ilişkileri ve bu konudaki beklentiler: Kuşaklararası bir değerlendirme
The Relationships between elderly parent and their adult children and their expectations: An intergenerational assessment
HÜLYA ÖZTOP
Doktora
Türkçe
2000
Ev EkonomisiHacettepe ÜniversitesiEv İdaresi ve Aile Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTEŞEM TELSİZ
- Uluslararası Çevre Hukukunda yeni eğilimler; Karadeniz Çevre Programı
New trends in international environmental law; Black sea environmental programme
ŞULE GÜNEŞ
- Bağlanma stilleri ve zihinsel modellerin kuşaklararası aktarımında anababalık stillerinin rolü
The role of parenting styles in the intergenerational transmission of attachment styles and mental models
DERYA GÜNGÖR