Elit güreşçilerde sodyum bikarbonat ve kafein alımının bazı kuvvet ve toparlanma parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi
The effects of sodium bicarbonate and caffeine supplementation on selected strength and recovery parameters in elite wrestlers
- Tez No: 1014161
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELEN MÜFTÜOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Spor, Nutrition and Dietetics, Sports
- Anahtar Kelimeler: Ergojenik destek, kafein, performans, sodyum bikarbonat, sporcu beslenmesi, Ergogenic aids, caffeine, performance, sodium bicarbonate, sports nutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Güreş; sporcuların kısa sürede tekrarlı ve maksimal düzeyde efor sergilemesini gerektiren, yüksek anaerobik kapasite ve hızlı toparlanma dinamikleri üzerine kurulu bir spor dalıdır. Bu çalışma, sodyum bikarbonat (NaHCO₃) ve kafein (KAF) takviyelerinin tekil ve kombine kullanımının, elit güreşçilerde kuvvet performansı ve toparlanma üzerindeki akut etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Randomize, çaprazlama ve plasebo kontrollü olarak tasarlanan çalışmaya 8 Greko-romen ve 8 serbest güreşçi dahil edilmiştir. Protokol kapsamında sporculara 300 mg/kg/gün x 3 NaHCO₃; 6 mg/kg KAF; NaHCO₃+CAF kombinasyonu ve plasebo verilmiştir. Takviye sonrası gerçek müsabaka koşullarını taklit eden simülasyon protokolü uygulanmıştır. Kuvvet performansı; dikey sıçrama ve el-pençe kuvveti testleriyle, toparlanma laktat ve kalp atım hızı değişkenleriyle, algılanan zorluk düzeyi BORG skalasıyla ve gastrointestinal tolerans Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Kombine protokolün; plasebo ve tekil protokollere kıyasla kuvvet performansındaki düşüşü anlamlı düzeyde sınırladığı belirlenmiştir (SJ p=0,041; CMJ p=0,038; EPK p=0,047). Metabolik toparlanma göstergesi olarak değerlendirilen laktat klirensi bakımından, sodyum bikarbonat içeren protokollerin plaseboya kıyasla daha hızlı toparlanma sağladığı tespit edilmiştir (p=0,028). Algılanan zorluk düzeyi açısından kombine protokolün plaseboya kıyasla daha düşük artışla ilişkili olduğu belirlenirken (p=0,048), kalp atım hızı değişkenliği parametrelerinde protokoller arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Gastrointestinal semptom skorları NaHCO₃ içeren protokollerde daha yüksek seyretmiş (p>0,001), fakat bu skorlar klinik açıdan anlamlı bulunmamıştır. Güreş stilleri arasında takviyelere verilen yanıtlar açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak uygun doz ve zamanlama ile uygulanan sodyum bikarbonat ve kafein protokollerinin; elit güreşçilerde müsabaka koşullarında performansın korunmasına ve toparlanma sürecine katkı sağlayabileceği, bu doğrultuda pratik bir ergojenik destek seçeneği olma potansiyeli taşıdığı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Wrestling is a demanding combat sport characterized by repeated maximal efforts, requiring high anaerobic capacity and rapid recovery dynamics. This study aimed to investigate the acute effects of individual and combined supplementation of sodium bicarbonate (NaHCO₃) and caffeine (CAF) on strength performance and recovery in elite wrestlers. Designed as a randomized, placebo-controlled crossover study, the research included both 8 Greco-Roman and 8 freestyle wrestlers. The experimental protocol involved the administration of 300 mg/kg/day x 3 NaHCO₃, of 6 mg/kg CAF, a combined (NaHCO₃ + CAF) dose, and a placebo. Following supplementation, a simulation protocol mimicking actual competition conditions was performed. Strength performance was assessed via vertical jump and handgrip strength tests; recovery was evaluated through lactate clearance and heart rate variables; perceived exertion was measured using the Borg Scale; and gastrointestinal tolerance was monitored via the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS). The findings indicated that the combined protocol significantly mitigated the decline in strength performance compared to both the placebo and individual supplementation protocols (SJ p=0,041; CMJ p=0,038; HGS p=0,047). Regarding metabolic recovery, protocols containing sodium bicarbonate demonstrated significantly faster lactate clearance compared to the placebo (p=0,028). While the combined protocol was associated with a lower increase in the rate of perceived exertion (RPE) compared to the placebo (p=0,048), no significant differences were observed in heart rate variability parameters across protocols (p>0,05). Gastrointestinal symptom scores were higher in the NaHCO₃ groups (p<0,001), though these scores were not considered clinically significant. No significant differences in supplement response were found between wrestling styles (p>0,05). In conclusion, sodium bicarbonate and caffeine protocols, when administered with optimal dosage and timing, are projected to contribute to performance maintenance and recovery in elite wrestlers under competition-day conditions, potentially serving as a practical ergogenic support strategy.
Benzer Tezler
- Ankara Üniversitesi'nde spor yapan öğrencilerin beslenme durumları ve fiziki performansları üzerinde bir araştırma
A Research on the nutritional status and physical performance of the students who were active in sports at the University of Ankara
BÜLENT ASMA
- İstanbul bölgesi elit bayan voleybolcularının somatotipleri ve motor performans ilişkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
NALAN SUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KUT SARPYENER
- Sosyal ve ekonomik yönleriyle endüstrileşme demokratikleşme ilişkisi ve Türkiye
Başlık çevirisi yok
VEDAT BİLGİN
- Türkiye Cumhuriyeti'nde tek-parti dönemi kamu bürokrasinin yapısı
Başlık çevirisi yok
MUHARREM MEMİŞSEVİL
- Taekwondoda motorik özelliklerden esnekliğin performans üzerindeki rolü
Başlık çevirisi yok
NUSRET RAMAZANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAMİ MENGÜTAY