HAVA KİRLİLİĞİNİN YÜKSEK DÜZEYDE OLDUĞU BÖLGELERDE YETİŞTİRİLEN BAZI SEBZELERDE AĞIR METAL KONSANTRASYONLARININ BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF HEAVY METAL CONCENTRATIONS IN SOME VEGETABLES GROWN IN REGIONS WITH HIGH LEVELS OF AIR POLLUTION
- Tez No: 1011721
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ŞEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Ziraat, Environmental Engineering, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ağır metaller, Biyobirikim, Sebzeler, Translokasyon, Heavy metals, Bioaccumulation, Vegetables, Translocation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım ve Tabi Kaynakları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyadaki canlı yaşamın kaynağı olan bitkilerin element içerikleri, bitki türü ve çevre faktörlerinin etkisiyle büyük oranda değişebilmektedir. Özellikle insan sağlığı açısından zararlı olabilen ağır metallerin bazıları düşük konsantrasyonlarda bile insan sağlığı açısından zararlı iken bazıları besin elementi olarak gereklidir. Ancak yapılan çalışmalar besin elementi olarak gerekli ağır metallerin dahi yüksek konsantrasyonlarda insanlar için zararlı olabildiğini ortaya koymaktadır. Özellikle hava kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetişen ve gıda olarak tüketilen bitkilerdeki ağır metal konsantrasyonları, ciddi sağlık endişelerini de beraberinde getirmektedir. Bundan dolayı ağır metal kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetişen sebze ve meyvelerdeki ağır metal konsantrasyonları dikkatle incelenmelidir. Bu çalışma kapsamında Avrupa'nın en kirli şehirlerinden olan ve ağır metal kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bilinen Düzce'de sanayi bölgesi yakınında yetiştirilen domates, biber, patlıcan, salatalık ve mısır bitkilerinde Al, Ni, Zn, Bi, Li, Au, Si, Na, Mo, Pt, Ti, Mg, K, P ve S elementlerinin konsantrasyonlarının tür ve organ bazında değişimi değerlendirilmiştir. Ayrıca topraktaki konsantrasyonları da değerlendirilen bu elementlerden Al, Ni ve Zn potansiyel zararları dolayısıyla uluslararası kuruluşlarca öncelikli kirletici listesinde yer alan ağır metaller, Mg, K, P ve S bitkiler için mutlak gerekli besin elementleri; Na ve Mo esansiyel besin elementleri; Ti, Au, Pt, Bi ve Li biyolojik rolü sınırlı veya belirsiz elementler olarak tanımlanmaktadır. Çalışma sonucunda bütün elementlerin tür ve organ bazında önemli düzeyde değiştiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda özellikle insan sağlığı açısından son derece zararlı olabilen Al kirliliğinin sınır değerlerin çok üzerinde olduğu ve bitkilerin meyveleri de dahil bütün organlarında, WHO ve EU tarafından belirlenen sınır değerlerin çok üzerinde birikim yaptığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamında elementlerin bitkilerin organlarındaki biyokonsantrasyon faktörü (BCF) ve translokasyon faktörü (TF) de hesaplanmış, böylece her bir elementin bitkilerin hangi organında daha fazla brikim yaptığı belirlenmeye çalışılmıştır. TF değerlerinin özellikle Ti, Au, Pt, Bi ve Li gibi elementlerde oldukça düşük seviyelerde olup 1'i genellikle aşmazken P, K ve S gibi besin elementlerinde oldukça yüksek düzeyde olduğu, P için 3,589'a, K için 4,631'e ve S için 8,294'e ulaşan değerler tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The elemental content of plants, the source of life on Earth, can vary greatly depending on plant species and environmental factors. Some heavy metals, which can be harmful to human health, are detrimental even at low concentrations, while others are essential nutrients. However, studies show that even essential heavy metals can be harmful to humans at high concentrations. Heavy metal concentrations in plants grown and consumed as food in areas with high levels of air pollution raise serious health concerns. Therefore, heavy metal concentrations in vegetables and fruits grown in areas with high levels of heavy metal pollution should be carefully examined. This study evaluated the variation in concentrations of Al, Ni, Zn, Bi, Li, Au, Si, Na, Mo, Pt, Ti, Mg, K, P, and S elements in tomato, pepper, eggplant, cucumber, and corn plants grown near an industrial zone in Düzce, one of Europe's most polluted cities known for high levels of heavy metal pollution, on a species and organ basis. Furthermore, among these elements whose concentrations in the soil were also evaluated, Al, Ni, and Zn are heavy metals included in the priority pollutant list by international organizations due to their potential harms; Mg, K, P, and S are absolutely necessary nutrients for plants; Na and Mo are essential nutrients; and Ti, Au, Pt, Bi, and Li are defined as elements with limited or uncertain biological roles. The study determined that all elements varied significantly at the species and organ level. The study found that Al pollution, which can be extremely harmful to human health, was far above the limit values and accumulated in all organs of plants, including fruits, far exceeding the limit values set by the WHO and the EU. The study also calculated the bioconcentration factor (BCF) and translocation factor (TF) of each element in the plant organs, thus attempting to determine in which plant organ each element accumulated more. TF values were found to be quite low for elements such as Ti, Au, Pt, Bi, and Li, generally not exceeding 1, while they were quite high for nutrient elements such as P, K, and S, reaching values of 3.589 for P, 4.631 for K, and 8.294 for S.
Benzer Tezler
- Katı yakıtların akışkan yatakta yakılması ve katı miktarının yatak yüksekliğine etkisi
Combustion of solid fuels in the fkuidized beds and the effects of solid quantity to the height of bed
KAMİL BEKİR KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ YÜCEL UYAREL
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Dört zamanlı türbaşarj direk püskürtmeli bir dizel motorunun bilgisayar ile sümülasyonu
Computer aided simulation of a fourstroke turbocharged direct-anjection diesel engine
MUSTAFA BALCI