Üniversite öğrencileri arasında elektronik sigara ve diğer tütün ürünleri kullanımının değerlendirilmesi
Assessment of electronic cigarette and other tobacco product use among university students
- Tez No: 1008562
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAKIR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Elektronik sigara, Electronic cigarettes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tütün kullanımı, dünya genelinde yaygınlığını sürdürmekte ve önlenebilir ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. Son yıllarda elektronik sigara kullanımı da artış göstermekte ve üniversite öğrencileri arasında dikkat çekici bir halk sağlığı sorunu hâline gelmektedir. Elektronik sigaranın sağlık üzerindeki olumsuz etkileri ve bağımlılık potansiyeli göz önüne alındığında, bu ürünlerin kullanım sıklığının, ilişkili faktörlerin ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinde elektronik sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanım durumu; kullanım nedenleri, ilişkili faktörler, ürün tercihleri, temin yolları, reklam maruziyeti ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipte planlanan bu çalışmanın evrenini İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmuş olup, örneklem tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışmaya 677 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcıların olası yaygın anksiyete bozukluğunu değerlendirmek amacıyla Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Ölçeği, nikotin bağımlılığını ölçmek için Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği ve elektronik sigara bağımlılığını değerlendirmek amacıyla Penn State Elektronik Sigara Bağımlılığı Endeksi kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 programı ile gerçekleştirilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 20,8±2,1 yıldır. Öğrencilerin %57,8'inin yaşamı boyunca en az bir kez herhangi bir tütün ürünü denediği belirlenmiştir. Elektronik sigara deneme sıklığı %29,4, halen kullanım sıklığı %10,2 ve her gün kullanım sıklığı %3,2; geleneksel sigara deneme sıklığı %53,0, halen kullanım sıklığı %33,8 ve her gün düzenli kullanım sıklığı %24,4 bulunmuştur. Halen elektronik sigara kullanımı ile cinsiyet, alkol kullanımı ve algılanan fakülte eğitimi zorluğu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,003; p<0,001; p<0,001). Her gün geleneksel sigara kullanımı ile cinsiyet, alkol kullanımı ve olası yaygın anksiyete bozukluğu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001; p<0,001; p=0,040). Elektronik sigara kullanım nedenleri arasında en sık merak (%78,3), kokusuz olması (%44,9) ve arkadaş çevresinde kullanımın yaygın olması (%44,9) yer almaktadır. Elektronik sigaranın en sık temin yolunun mağazalar (%52,2) olduğu belirlenmiştir. Kullanıcıların %81,2'sinin aromalı ürün tercih ettiği ve %52,2'sinin tek kullanımlık elektronik sigara kullandığı saptanmıştır. Katılımcıların %55,1'inin elektronik sigara hakkında yüksek bilgi düzeyine sahip olduğu, %47,3'ünün elektronik sigara reklamına maruz kaldığı ve %83,5'inin üniversitelerde bilinçlendirme çalışmaları yapılması gerektiğini düşündüğü belirlenmiştir. Sonuç olarak, üniversite öğrencileri arasında tütün ürünleri kullanımının yaygın olduğu ve elektronik sigara kullanımının dikkat çekici düzeyde olduğu görülmektedir. Bu bulgular, genç nüfusta tütün kullanımının düzenli olarak izlenmesi, farkındalığın artırılması ve önleyici müdahale çalışmalarının güçlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Tobacco use remains widespread worldwide and is among the leading causes of preventable deaths. In recent years, the use of electronic cigarettes has also increased globally and in our country, becoming a notable public health problem among university students. Considering the adverse health effects and addictive potential of electronic cigarettes, it is important to evaluate the prevalence, associated factors, and level of knowledge regarding these products. This study aimed to assess the use of electronic cigarettes and other tobacco products among university students, as well as the reasons for use, associated factors, product preferences, sources of procurement, exposure to advertisements, and level of knowledge. This cross-sectional study was conducted among university students studying at Istanbul Medeniyet University, and the sample was selected using stratified random sampling. A total of 677 university students were included in the study. Data were collected through a face-to-face questionnaire. The questionnaire included questions on sociodemographic characteristics, tobacco and electronic cigarette use, reasons for use, and level of knowledge. The Generalized Anxiety Disorder-7 was used to assess probable generalized anxiety disorder, the Fagerström Test for Nicotine Dependence to measure nicotine dependence, and the Penn State Electronic Cigarette Dependence Index to evaluate electronic cigarette dependence. Statistical analyses were performed using SPSS 22.0 software, and the significance level was set at p<0.05. The mean age of the participants was 20.8±2.1 years. It was determined that 57.8% of the students had tried any tobacco product at least once in their lifetime. The prevalence of ever use, current use, and daily use of electronic cigarettes was 29.4%, 10.2%, and 3.2%, respectively; for conventional cigarettes, these rates were 53.0%, 33.8%, and 24.4%, respectively. A significant association was determined between current electronic cigarette use and sex, alcohol use, and perceived academic difficulty (p=0.003; p<0.001; p<0.001). Daily conventional cigarette use was significantly associated with sex, alcohol use, and probable generalized anxiety disorder (p<0.001; p<0.001; p=0.040). The most common reasons for electronic cigarette use were curiosity (78.3%), being odorless (44.9%), and widespread use among peers (44.9%). The most common source of procurement was stores (52.2%). It was observed that 81.2% of users preferred flavored products and 52.2% used disposable electronic cigarettes. Additionally, 55.1% of the participants had a high level of knowledge about electronic cigarettes, 47.3% were exposed to electronic cigarette advertisements, and 83.5% believed that awareness programs should be conducted at universities. In conclusion, tobacco product use is widespread among university students, and electronic cigarette use is also at a notable level. These findings highlight the importance of regularly monitoring tobacco use among the young population and strengthening preventive interventions and awareness efforts.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde tütün kullanımı, duygudurum ve bilişsel süreçler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between tobacco use, mood and cognitive processes in university students
ŞEYMA AYDIN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AYÇİÇEĞİ DİNN
- Üniversite öğrencilerinde elektronik sigara kullanımının nikotin bağımlılığı üzerine etkisi
The effect of electronic cigarette use on nicotine dependence among university students
BERKAY GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Fizik öğretmenlerinin sınıf yönetimine ilişkin algıları ve tutumları üzerine bir araştırma
An investigation on physics teachers' perceptions and attitude toward classroom management
CİHAT DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ABDULKADİR MASKAN
- Tıp fakültesi öğrencilerinde sigara ile ilgili eğitimlerin ve psikolojik durumlarının elektronik sigara bilgi düzeyleri ve kullanımları üzerine etkisi
The effect of smoking-related education and psychological state on medical students' knowledge of and use of e-cigarettes
DUYGU ULUSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ERÇELİK KONCAK
- Kocaeli Üniversitesi öğrencilerinin yabancı dizi izleme eğilimleri, sigara-alkol kullanımları ve bu durumun öğrencilerin kişilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi
Tendencies of watching foreign tv series of students of Kocaeli University, smoking and drinking alcohol and investigation of the relationship between personal features of students
MEHMET KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR