Biyoloji öğretmen adaylarının kutup konularındaki farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of pre-service biology teachers' awareness levels on polar topics
- Tez No: 1007477
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN ÇIKRIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Biyoloji eğitimi, Biology education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, biyoloji öğretmen adaylarının kutup konuları hakkındaki farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu düzeyin cinsiyet ve sınıf seviyesi gibi demografik özelliklerle nasıl ilişkili olduğunu analiz etmektir. Günümüzün en büyük sorunlarından biri olan iklim değişikliğinin en belirgin gözlemlendiği bölgeler kutup bölgeleridir. Yer kürenin bu bölümlerine ait farkındalığın yükselmesi iklim sorunlarını anlama ve çözmede katkı sağlayacaktır. Eğitimin en önemli faktörlerinden olan öğretmenlerin konuya dair farkındalık seviyeleri gelecek nesillerde sorunu kabul edilerek, çözüm üretilmesi ve en az etkiyle yaşamın sürdürülmesi adına kıymetli katkılara sahiptir. Bu çalışma 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinin biyoloji öğretmenliği lisans programında öğrenim görmekte olan 58 biyoloji öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Karma desen kullanılarak tasarlanan çalışmada, nicel ve nitel veri toplama yöntemleri bütünleştirilmiştir. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Kutup Farkındalık Ölçeği ve Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmanın bulguları, öğretmen adaylarının kutup konularında genel olarak ortalama düzeyin üzerinde bir farkındalığa sahip olduğunu göstermektedir. Ancak, bu genel farkındalığın altında yatan bilgi düzeyinin incelenen konu alanlarına göre önemli farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Katılımcıların coğrafi tanımlamalar ve temel fiziksel özellikler gibi genel konularda nispeten daha yüksek farkındalık seviyesine sahip oldukları anlaşılırken, ulusal bilimsel faaliyetler, kutup ekosistemlerinin biyolojik çeşitliliği ve atmosferik olaylar gibi daha özelleşmiş ve derinlemesine bilgi gerektiren konularda belirgin eksiklikler tespit edilmiştir. Demografik değişkenler açısından yapılan analizler, katılımcıların farkındalık düzeylerinin cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Sınıf düzeyi ile genel farkındalık arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamakla birlikte, belirli bir konu alanında üst sınıf öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma gözlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar, katılımcıların bilgi yapısının çoğunlukla yüzeysel ve bağlamdan kopuk olduğunu, kutup bilimlerinin disiplinler arası ve küresel boyutuna ilişkin sistemli bir kavrayışın eksikliğine işaret etmektedir. Bu araştırmanın sonuçları, biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarının, geleceğin öğretmenlerini kutup bilimlerinin önemi ve karmaşıklığı konusunda daha donanımlı hale getirecek şekilde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, özellikle müfredata kutup konularının entegrasyonu, öğretim materyali geliştirilmesi ve öğretmen adaylarının bu alandaki güncel gelişmelerle buluşturulması için kaynaklık sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the awareness levels of pre-service biology teachers regarding polar topics and to analyze how these levels correlate with demographic characteristics such as gender and grade level. Polar regions are where climate change, one of the greatest problems of our time, is most prominently observed. Increasing awareness of these parts of the Earth will help us understand and address climate-related issues. Teachers' awareness levels, among the most crucial factors in education, play a valuable role in ensuring that future generations acknowledge the problem, develop solutions, and sustain life with minimal environmental impact. This study was conducted with 58 pre-service biology teachers enrolled in the undergraduate biology education program of a state university during the spring semester of the 2024-2025 academic year. Designed with a mixed-methods research approach, the study integrated quantitative and qualitative data collection methods. Data were collected using a Demographic Information Form, the Polar Awareness Scale, and a Structured Interview Form. The findings indicate that the pre-service teachers generally possess an above-average level of awareness regarding polar topics. However, it was observed that the underlying knowledge level of this general awareness varied significantly depending on the specific subject areas examined. While participants demonstrated relatively higher awareness in general areas such as geographical definitions and basic physical characteristics, notable deficiencies were identified in more specialized topics requiring in-depth knowledge, such as national scientific activities, the biodiversity of polar ecosystems, and atmospheric phenomena. Analyses based on demographic variables revealed that participants' awareness levels did not differ significantly by gender. Although no significant relationship was found between grade level and overall awareness, a statistically significant difference was observed in favor of upper-grade students in one specific subject area. The results from the qualitative data indicate that participants' knowledge structure is largely superficial and decontextualized, highlighting a lack of systematic comprehension of the interdisciplinary and global dimensions of polar sciences. The results of this research demonstrate the need to revise biology teacher-training programs to better equip future teachers with an understanding of the significance and complexity of polar science. The study serves as a foundational resource, particularly for the integration of polar topics into the curriculum, the development of instructional materials, and the engagement of pre-service teachers with current developments in this field.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik etik yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of ethical approaches of teacher candidates towards environmental problems
GAMZE KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÇİMEN
- Uzaktan fen eğitiminin çevre bilimi dersindeki öğrenme çıktılarına etkisi
The effect of distance science education on learning outcomes in environmental science course
OKTAY GÖKTAŞ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİR ATICI
- Kız Öğrencilerin STEM Kariyer Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Başlık çevirisi yok
SELİM ARSLANOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiBiyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN SERHAT İREZ
- Biyoloji öğretmen adaylarının, çevre sağlığı, sağlık bilgisi ve ilk yardım ile ilgili genel özellik, görüş, davranış ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi (Gazi Üniversitesi örneği)
General features, opinions, behaviours and level of knowledge of candidate biology teachers about the subjects of the environmental health, hygiene and first aid have been determined
EBRU DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyolojiGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN GÜVEN
- Biyolojı öğretmen adaylarının evrim teorisine yaklaşımları ve bilimin doğasına bakış açıları
Prospective biology teachers? approaches to the theory of evolution in relation to their understandings of the nature of science
ÇİÇEK DİLEK ÖZYERAL BAKANAY