Tıp fakültesi öğrencilerinde empati ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin ve sınıflar arası farklılıkların incelenmesi
Investigation of the relationship between empathy and burnout levels among medical students and class-year differences in these levels
- Tez No: 1004860
- Danışmanlar: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Empati, Jefferson, Thomas, Tükenmişlik, Tıp öğrencileri, Empathy, Jefferson, Thomas, Burnout, Medicine students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tıp fakültesi öğrencilerinde empati ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin ortaya konması ve bu iki yapının sınıf düzeyinde değişiminin ayrı ayrı değerlendirilmesi amacıyla yürütülen tanımlayıcı-kesitsel bir araştırmadır. Araştırma, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 1–5. sınıflarında öğrenim gören 301 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği–Öğrenci Formu (Duygusal Tükenme, Duyarsızlaşma, Azalmış Yetkinlik) ve Jefferson Empati Ölçeği–Öğrenci Formu (Perspektif Alma, Şefkatli Bakım, Hastanın Yerine Kendini Koyma) kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerin iç tutarlılığı kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur (Maslach toplam Cronbach α=0,858; Jefferson toplam Cronbach α=0,859). Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, normallik değerlendirmeleri, grup karşılaştırmaları (t-testi/ANOVA), korelasyon (Pearson) ve çoklu doğrusal regresyon (geriye doğru eleme) yöntemleri kullanılmıştır. Tükenmişlik toplam puan ortalaması 38,47±9,45; Alt Boyut puan ortalamaları Duygusal Tükenme 16,37±4,65; Duyarsızlaşma 10,63±4,05; Azalmış Yetkinlik 11,46±3,03 olarak saptanmıştır. Empati toplam puan ortalaması 100,51±15,03; Alt Boyut ortalama madde puanları Perspektif Alma 5,19±1,04; Şefkatli Bakım 5,71±0,98; Hastanın Yerine Kendini Koyma 4,34±1,19 olarak bulunmuştur. Korelasyon analizlerinde empati ile tükenmişlik arasında zayıf düzeyde negatif ilişki belirlenmiş; toplam empati ile toplam tükenmişlik arasında r=-0,195 (p=0,001) ve Şefkatli Bakım ile Duyarsızlaşma arasında r=-0,245 (p<0,001) düzeyinde ilişki saptanmıştır. Regresyon analizinde nihai modelde Perspektif Alma (B=-1,389; p=0,008) ve Hastanın Yerine Kendini Koyma (B=-0,966; p=0,033) tükenmişliği negatif yönde yordayıcı bulunmuş, modelin açıklayıcılığı sınırlı kalmıştır (R²=0,030). Sınıflar arasında hem tükenmişlik hem empati düzeylerinin doğrusal bir artış/azalış göstermediği; belirli dönemlerde dalgalandığı gözlenmiştir. Tükenmişlikte 2. sınıf en yüksek ortalamaya sahipken, sınıflar arasında toplam ve Alt Boyut puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır (p≤0,004). Empatide sınıf düzeyinin toplam puanda (p=0,005) ve özellikle Şefkatli Bakım Alt Boyutunda (p<0,001) anlamlı farklılık oluşturduğu; toplam empati puanında en düşük düzeyin 2. sınıfta, en yüksek düzeyin 4. sınıfta olduğu görülmüştür. Bu bulgular, 2. sınıfta empatide belirgin düşüşle birlikte tükenmişlikte yükselişin aynı dönemde görülmesi; 4. sınıfta ise görece benzer şekilde empati artarken tükenmişliğin daha düşük düzeylerde seyretmesi üzerinden, sınıf düzeyinde de empati–tükenmişlik ilişkisinin zıt yönlü bir örüntü gösterebileceğine işaret etmektedir. Bireysel ve sosyodemografik değişkenlere ilişkin değerlendirmelerde, tükenmişlikte Duyarsızlaşma puanında erkeklerin puanları daha yüksek (p<0,001), empatide ise kadınların toplam empati (p=0,002) ile Perspektif Alma (p=0,034) ve Şefkatli Bakım (p=0,001) puanları daha yüksek bulunmuştur. Bunun yanında, çeşitli sosyodemografik/akademik değişkenlerde toplam puan ve/veya alt boyut puanları düzeyinde istatistiksel anlamlılıklar izlenmiştir. Sonuç olarak, tıp fakültesi öğrencilerinde empati ile tükenmişlik arasında ters yönlü bir ilişki saptanmış; sınıf düzeyine bağlı değişimler ile birlikte bazı sosyodemografik ve akademik değişkenlerde görülen anlamlı farklılıklar, tükenmişliğin yalnızca bireysel etkenlerle değil eğitim ortamı ve kurumsal düzenlemeler gibi örgütsel etkenlerle de ilişkili olabileceğini düşündürmüş ve bu nedenle hem bireysel düzeyde destekleyici uygulamaların hem de örgütsel düzeyde iyileştirmelerin önemini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study is a descriptive cross-sectional study conducted to determine the relationship between empathy and burnout among medical students and to evaluate the class-level changes of these two constructs separately. The study was carried out with 301 students enrolled in Years 1–5 at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine. Data were collected using a Socio-demographic Information Form, the Maslach Burnout Inventory–Student Form (Emotional Exhaustion, Depersonalization, Reduced Efficacy), and the Jefferson Scale of Empathy–Student Form (Perspective Taking, Compassionate Care, Standing in the Patient's Shoes). The internal consistency of the scales was acceptable (Maslach total Cronbach's α=0.858; Jefferson total Cronbach's α=0.859). Analyses included descriptive statistics, normality assessments, group comparisons (t-test/ANOVA), correlation analysis (Pearson), and multiple linear regression (backward elimination). The mean total burnout score was 38.47±9.45; subscale means were 16.37±4.65 for Emotional Exhaustion, 10.63±4.05 for Depersonalization, and 11.46±3.03 for Reduced Efficacy. The mean total empathy score was 100.51±15.03; the mean item scores for empathy subscales were 5.19±1.04 for Perspective Taking, 5.71±0.98 for Compassionate Care, and 4.34±1.19 for Standing in the Patient's Shoes. Correlation analyses showed a weak negative relationship between empathy and burnout; the correlation between total empathy and total burnout was r=-0.195 (p=0.001), and the correlation between Compassionate Care and Depersonalization was r=-0.245 (p<0.001). In the final regression model, Perspective Taking (B=-1.389; p=0.008) and Standing in the Patient's Shoes (B=-0.966; p=0.033) were negative predictors of burnout, while the model's explanatory power was limited (R²=0.030). Neither burnout nor empathy showed a linear increase or decrease across class years; fluctuations were observed at specific periods. Burnout was highest in Year 2, and significant differences were found across class years in total and subscale scores (p≤0.004). For empathy, class year had a significant effect on the total score (p=0.005) and particularly on the Compassionate Care subscale (p<0.001); the lowest total empathy was observed in Year 2 and the highest in Year 4. These findings indicate that a marked decrease in empathy accompanied by an increase in burnout may occur in Year 2, whereas in Year 4, empathy increases while burnout remains at comparatively lower levels, suggesting an opposite-pattern association at the class level as well. Regarding individual and socio-demographic characteristics, males scored higher on Depersonalization (p<0.001), whereas females scored higher on total empathy (p=0.002) as well as Perspective Taking (p=0.034) and Compassionate Care (p=0.001). Additionally, statistically significant differences were observed in total and/or subscale scores across various socio-demographic/academic variables. Overall, a reverse relationship between empathy and burnout was identified among medical students; together with class-level changes and significant differences across some socio-demographic and academic variables, the findings suggest that burnout may be related not only to individual factors but also to organizational factors such as the educational environment and institutional arrangements, highlighting the importance of both individual-level supportive practices and organizational-level improvements.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinde empati düzeyi ve empati düzeyine etki eden faktörler
Levels of empathy and related factors in family medicine residents
HELİN IŞIK KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Trakya Üniversitesi Tıp fakültesi öğrencilerinde empati ve duygusal zeka ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between empathy and emotional intelligence in Trakya University Medical Faculty students
HAZAL GÜL YEŞİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, aleksitimi ve empati düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between social media addiction, alexithymia, and empathy among medical students
SEDA NUR TURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
- Tıp öğrencilerinde empati ve bütünlük duygusunun değerlendirilmesi
Evaluation of empathy and sense of integrity in medical students
KÜBRA ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DUR
- Tıp fakültesi ve hemşirelik yüksek okulu öğrencilerinde hekim-hemşire işbirliği
Collaboration among medical and nursing school student
AYŞEGÜL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sağlık Kurumları YönetimiMarmara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ATIF AKDAŞ