Turistlerin yerel yemek yeme deneyimlerinin SOR modeli çerçevesinde incelenmesi
Investigation of tourists' local food eating experiences within the framework of the S-O-R model
- Tez No: 1004187
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BAYRAKTAR, DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAN ORAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Tourism, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Yemek yemek, Gastronomy, Eating
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde turizm, yalnızca fiziksel hareketliliği değil, kültürel etkileşim ve deneyimsel öğrenmeyi de kapsayan çok boyutlu bir olgu hâline gelmiştir. Bu bağlamda gastronomi turizmi, destinasyonların kültürel kimliğini ve özgün değerlerini yansıtan yerel mutfakların deneyimlenmesi açısından önemli bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, turistlerin yeni tatlara açıklık düzeyini yansıtan gıda neofilisinin ve gıdayla kurdukları kişisel ilgiyi temsil eden gıda katılımının, yerel yemek yeme eğilimi üzerindeki etkilerini Uyarıcı–Organizma–Tepki (S-O-R) modeli çerçevesinde incelemektir. Modelde gıda neofilisi“uyarıcı”, gıda katılımı“organizma”ve yerel yemek yeme eğilimi ise“tepki”bileşeni olarak ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yerel lezzetleri deneyimleyen turistler oluşturmakta; veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle 311 katılımcıdan anket tekniği aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemiyle SmartPLS 4.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, gıda neofilisinin hem gıda katılımı hem de yerel yemek yeme eğilimi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca, gıda katılımı da yerel yemek yeme eğilimini anlamlı biçimde etkilemektedir. En dikkat çekici sonuçlardan biri, gıda neofilisinin yerel yemek yeme eğilimi üzerindeki etkisinde gıda katılımının anlamlı bir aracılık rolü üstlenmesidir. Sonuç olarak, çalışma turistlerin yeni tatlara yönelik meraklarının, gıdayla kurdukları kişisel bağ ve katılım düzeyiyle birleştiğinde yerel mutfak deneyimlerini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, gastronomi turizmi kapsamında deneyimsel pazarlama stratejileri geliştirmek isteyen destinasyon yöneticileri ve işletmeler için önemli pratik çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, tourism has evolved into a multidimensional concept encompassing not only physical mobility but also cultural interaction and experiential learning. In this context, gastronomy tourism plays a crucial role in experiencing local cuisines that reflect the cultural identity and authenticity of destinations. The main purpose of this study is to examine the effects of food neophilia (tourists' openness to new tastes) and food involvement (their personal interest and engagement with food) on the tendency to eat local food, within the framework of the Stimulus–Organism–Response (S-O-R) model. In the model, food neophilia represents the“stimulus,”food involvement the“organism,”and local food consumption tendency the“response.”The research population consists of consumers who have experienced local flavors in Turkey. Data were collected from 311 participants using a survey method and convenience sampling. The data were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) with SmartPLS 4.0 software. The findings indicate that food neophilia has a significant and positive effect on both food involvement and local food consumption tendency . Moreover, food involvement positively influences the tendency to eat local food. One of the key findings of the study is that food involvement plays a significant mediating role in the relationship between food neophilia and local food consumption tendency . Consequently, this study demonstrates that tourists' curiosity for new tastes, combined with their level of involvement and emotional engagement with food, enhances their tendency to experience local cuisines. These findings provide valuable insights for destination managers and gastronomy businesses aiming to develop experiential marketing strategies in gastronomy tourism.
Benzer Tezler
- Turizm tüketicisini anlamak: Bireysel gezginlerin yurt dışı seyahat tüketimini etkileyen içsel ve dışsal faktörler
Understanding the tourism consumer: internal and external factors affecting individual travelers' overseas travel consumption
BERKAY ATASOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Reklamcılıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiPazarlama İletişimi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER LEVİ
- Gastronomi turizmi kapsamında Diyarbakır'ı ziyaret eden turistlerin yerel yemek deneyimlerinin memnuniyete etkisi
Experiential effects of touristlocal food on s visiting Diyarbakır within the scope of gastronomy tourism
FIRAT SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıBatman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİDUN DUMAN
- UNESCO Gastronomi Şehri Afyonkarahisar'da turistlerin yeme içme deneyimlerinin memnuniyet düzeyleri ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine bir araştırma
A study on tourists' satisfaction levels with food and beverage experiences and their effect on revisit intention in Afyonkarahisar, a UNESCO Gastronomy City
SEVDA ÇETİNALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TurizmAkdeniz ÜniversitesiTurizm Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN KELEŞ
- Sınır kentinde turizm ve ticaret: İranlı turistlerin Van kenti esnaflık kültürüne etkisi
Tourism and trade in a border city: The impact of Iranian tourists on the tradesmanship culture of Van city
SEHER TİTİZ
- Yöresel yemek sadakati ölçeğinin geliştirilmesi
Development of local food commitment scale
ASİL ÇAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıBaşkent ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL TOKMAK