İntihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı gösteren ergenlerde depresif belirtiler, uyku, saldırganlık ve dürtüsellik: Altı aylık takip çalışması
Depressive symptoms, sleep, aggression, and impulsivity in adolescents with nonsuicidal self-injurious behavior: Six-month follow-up study
- Tez No: 1004124
- Danışmanlar: DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Dürtüsellik, Ergen, Kendine Zarar Verme Davranışı, Saldırganlık, Uyku, Adolescence, Aggression, Depression, Impulsivity, Non-suicidal self-injury, Sleep
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İntihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı (KZVD), ergenlik döneminde yaygın olarak görülen ve çeşitli psikopatolojik değişkenlerle ilişkili bir psikiyatrik sorundur. Bu çalışmada; KZVD öyküsü olan ergenlerin 6 aylık izlemde depresif belirtiler, uyku kalitesi, saldırganlık ve dürtüsellik düzeylerinin seyrinin ve bu değişkenlerin davranışın yinelenmesi ve şiddeti üzerindeki etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Naturalistik, prospektif ve analitik desenli bu çalışmaya 12-18 yaş aralığında, DSM-5 tanı ölçütlerine göre intihar amacı olmayan KZVD tanısını karşılayan 249 ergen dahil edilmiştir. Başlangıç (T1) ve 6.ay (T2) değerlendirmelerinde; Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri, Beck Depresyon Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Buss-Perry Agresyon Ölçeği ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği-Kısa versiyonu kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, lojistik regresyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular: Altı aylık izlem sürecini 186 olgu (%74,7) tamamlamış olup, kayıp oranı %25,3'tür; izlem dışı kalan grupta sistematik bir yanlılık saptanmamıştır. En sık bildirilen yöntemlerin dağılımı (yara iyileşmesini engelleme, kendini sert bir yere çarpma/vurma, kendini kesme) takip süresi boyunca sabit kalırken, tüm yöntemlerin sıklığında ise anlamlı düşüş gözlenmiştir. Çalışma grubunun tamamını kapsayan (Başlangıç n=249; 6. Ay n=186) boylamsal analizlerde; depresyon, uyku ve saldırganlık ölçeklerinin toplam puanlarında anlamlı azalma görülmesine karşın; fiziksel saldırganlık düzeyinin değişmediği ve dürtüselliğin anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. İzlem süresince olguların %61,3'ünde KZVD'nin tekrarladığı gözlemlenmiştir. KZVD'yi tekrarlayanlarda, tekrarlamayanlara göre hem başlangıçta hem de 6. ayda depresyon ve saldırganlık ölçeklerinin toplam puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın uyku ve dürtüsellik ölçeklerinin toplam puanları başlangıçta gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermezken, 6. ay izleminde davranışı tekrarlayan grupta anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde, hem başlangıç (T1) hem de izlem (T2) ölçümlerinde depresyon (T1 OR=1,057; T2 OR=1,074) ve agresyonun (T1 OR=1,018; T2 OR=1,021) KZVD tekrarını bağımsız olarak yordadığı belirlenmiştir. Boylamsal YEM analizinde, her iki zaman anında da KZVD şiddeti üzerinde; agresyon (T1: β =0,317; T2: β =0,215), depresyon (T1: β =0,232; T2: β =0,192) ve uykunun (T1: β =0,123; T2: β =0,131) anlamlı etkilerinin olduğu ancak dürtüselliğin doğrudan bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. 6. ayda KZVD şiddetini en güçlü şekilde tahmin eden faktörün ise başlangıçtaki KZVD şiddeti (β =0,521) olduğu saptanmıştır. Model uyum indeksleri kabul edilebilir düzeydedir (CFI=0,981; RMSEA=0,060). Sonuç: Klinik örneklemde 6 ay içinde KZVD yöntemlerinde ve klinik değişkenlerde genel bir azalma eğilimi gözlenmesine rağmen, davranışın tekrarı belirgin düzeyde devam etmektedir. Depresyon ve saldırganlık, kendine zarar verme davranışının tekrarını en tutarlı biçimde yordarken; KZVD şiddeti her iki zaman noktasında uyku, depresyon ve saldırganlık ile ilişkili bulunmuş ancak şiddetin en güçlü yordayıcısının başlangıçtaki KZVD şiddeti olduğu gösterilmiştir. Bu değişkenlerin yanı sıra, değişime dirençli fiziksel saldırganlığın ve artan dürtüselliğin yönetimi KZVD'yi önleme ve müdahale planlarına entegre edilmeli; gelecekteki çalışmaların ise bu alanlara odaklanarak daha uzun takip sürelerini içermesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Non-suicidal self-injury (NSSI) is a psychiatric condition that is commonly observed during adolescence and is associated with various psychopathological variables. This study aimed to longitudinally examine the course of depressive symptoms, sleep quality, aggression, and impulsivity levels in adolescents with a history of NSSI over a 6-month follow-up and to investigate the predictive effects of these variables on the recurrence and severity of the behavior. Methods: This naturalistic, prospective, and analytical study included 249 adolescents aged 12–18 years who met DSM-5 diagnostic criteria for NSSI. At baseline (T1) and at 6 months (T2), the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children- Present and Lifetime Version -Turkish Version, Inventory of Statements About Self-injury (ISAS), Beck Depression Inventory, Pittsburgh Sleep Quality Index, Buss–Perry Aggression Questionnaire and Barratt Impulsiveness Scale-Brief version were administered. Data were analyzed using t-tests, logistic regression analysis and Structural Equation Modeling (SEM). Results: A total of 186 cases (74.7%) completed the six-month follow-up period; the attrition rate was 25.3% and no systematic bias was detected in the drop-out group. The distribution of the most frequently reported methods (interfering with wound healing, hitting oneself against a hard surface, cutting oneself) remained stable across follow-up, while the frequency of all methods significantly decreased. In longitudinal analyses including the full cohort (baseline n=249; 6-month n=186), total scores for depression, sleep and aggression decreased significantly; however, physical aggression levels remained unchanged, and impulsivity increased significantly.. During the follow-up period, NSSI recurred in 61.3% of cases. Compared with those without recurrence, adolescents with recurrent NSSI had significantly higher total scores for depression and aggression scales at both baseline and 6 months . In contrast, while total scores on the sleep and impulsivity scales showed no significant difference between groups at baseline, it was significantly higher in the recurrent group at the 6-month follow-up. Logistic regression analysis determined that depression (T1 OR=1.057; T2 OR=1.074) and aggression (T1 OR=1.018; T2 OR=1.021) independently predicted NSSI recurrence at both baseline (T1) and follow-up (T2) measurements. Longitudinal SEM analysis determined that aggression (T1: β=0.317; T2: β=0.215), depression (T1: β=0.232; T2: β=0.192), and sleep (T1: β=0.123; T2: β=0.131) had significant effects on NSSI severity at both time points whereas impulsivity had no direct effect. The strongest predictor of NSSI severity at the 6 month was found to be baseline NSSI severity (β=0.521). Model fit indices were at acceptable levels (CFI=0.981; RMSEA=0.060). Conclusion: Despite an overall tendency toward decreases in NSSI methods and clinical variables over 6 months in the clinical sample, the recurrence of the behavior persisted at a significant level. While depression and aggression consistently predicted NSSI recurrence, NSSI severity was associated with sleep, depression, and aggression at both time points; however, the strongest predictor of severity was shown to be baseline NSSI severity. In addition to these variables, the management of physical aggression that was resistant to change and increasing impulsivity should be integrated into NSSI prevention and intervention plans and future studies are recommended to include longer follow-up periods focusing on these areas.
Benzer Tezler
- Kendine zarar verme davranışı olan ve olmayan majör depresif bozukluk tanılı ergenlerin serum beta endorfin düzeyi, psikolojik acı, anhedoni ve aleksitimi açısından karşılaştırılması
Comparison of serum beta endorphin levels, psychological pain, anhedonia, and alexithymia in adolescents diagnosed with major depressive disorder with and without nonsuicidal self-injury
RABİA SEVCAN KARAASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- İntihar amaçlı kendine zarar verme davranışı ve intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı olan bireylerin ve kontrol grubunun uyku problemleri, kronotipi ve 6-Hidroksi Melatonin Sülfat düzeyleri açısından karşılaştırılması
Comparison of sleep problems, chronotype, and 6-hydroxy melatonin sulfate levels among individuals with suicidal self-harm behavior, non-suicidal self-injury, and a control group
ADEM TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ UZUN
- 2005 yılında İstanbul ortaöğretim kurumlarında eğitim gören ergenlerin yeme tutumlarının değerlendirilmesi ve kendine zarar verme ile intihar davranışları bakımından karşılaştırılması
The evaluation of eating behaviour of adolescents studying in middle schools of istanbul during 2005 and comparison of their suicidal behaviour and self-mutilation
ENGİN EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Adli Tıpİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M.LEVENT KAYAALP
- 2021-2023 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 18 yaş altı adli vakaların medikolegal açıdan değerlendirilmesi
A medico-legal assessment of forensic cases involving individuals under 18 admitted to Akdeniz University Hospital (2021-2023)
GÖKÇE İBZE
- Üniversite öğrencilerinde intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı, kendini gizleme ve mükemmeliyetçiliğin incelenmesi
Investigation of non-suicidal self-injury, self-concealment and perfectionism among university students
SEDA ERİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE SULAK AKYÜZ