İntihar amaçlı kendine zarar verme davranışı ve intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı olan bireylerin ve kontrol grubunun uyku problemleri, kronotipi ve 6-Hidroksi Melatonin Sülfat düzeyleri açısından karşılaştırılması
Comparison of sleep problems, chronotype, and 6-hydroxy melatonin sulfate levels among individuals with suicidal self-harm behavior, non-suicidal self-injury, and a control group
- Tez No: 1013201
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NECATİ UZUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: 6-hidroksi melatonin sülfat, intihar, kendine zarar verme davranışı, kronotipi, uyku bozuklukları, 6-hydroxymelatonin sulfate, suicide, non-suicidal self-injury, chronotype, sleep disorders
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 12-18 yaş arasındaki bireylerde intihar amaçlı ve intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışları gösteren ergenler ile kontrol grubunun 24 saatlik idrarda total 6-OH Melatonin Sülfat (6-OHMS) düzeylerinin, kronotip özelliklerinin ve uyku sorunlarının karşılaştırılmasıdır. Ayrıca, intihar amaçlı kendine zarar verme davranışı sergileyen çocuklar ile intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı gösteren ve kontrol grubundaki çocukların kronotip özellikleri ve uyku sorunları ile 24 saatlik idrarda total 6-OHMS düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışma, 12–18 yaş arası ergen bireylerde yürütüldü. Araştırmaya, intihar amaçlı kendine zarar verme davranışı olan 40 ergen (Olgu Grubu-1) ve intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı olan 40 ergen (Olgu Grubu-2) dahil edildi. Kontrol grubu ise 40 sağlıklı ergenden oluşturuldu. Katılımcı ve ebeveynlerinden yazılı ve sözlü onam alındıktan sonra, dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun olan tüm katılımcılara klinisyen tarafından Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli Türkçe Uyarlaması, DSM-5 versiyonu (ÇDŞG-ŞY-T-DSM-5) uygulandı ve sosyodemografik veri formu dolduruldu. Olgu gruplarına Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete Depresyon Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği ve Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri uygulandı. Kontrol grubuna ise Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete Depresyon Ölçeği uygulandı. Tüm katılımcıların ebeveynlerine Çocukluk Dönemi Kronotip Anketi, Çocuklar İçin Uyku Bozuklukları Ölçeği ve Atilla Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği doldurtuldu. Ayrıca, 6-OHMS düzeylerinin tespiti için tüm katılımcılardan 24 saatlik idrar toplanıp bu örneklerde 6-OHMS düzeyleri Enzyme Linked ImmunoSorbent Assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü. Bulgular: Gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda, 24 saatlik idrarda ölçülen 6-OHMS düzeyleri açısından üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Buna karşın, intihar girişimi ve kendine zarar verme davranışı gruplarının birlikte değerlendirildiği analizde klinik grubun melatonin düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptandı. Uyku ile ilişkili değerlendirmelerde, klinik grupların Çocuklar İçin Uyku Bozuklukları Ölçeği (ÇUBÖ) toplam puanı ile alt ölçek puanlarının kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu, uykuda aşırı terleme alt ölçeği dışında tüm alt ölçeklerde bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Kronotip kategorileri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken, kronotip anket puanlarının kendine zarar verme davranışı grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç: Sonuç olarak, 24 saatlik idrarda ölçülen 6-OHMS düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı, ancak klinik gruplarda daha düşük düzeylere eğilim olduğu belirlendi. Uyku ile ilişkili değerlendirmelerde, intihar girişimi ve kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde uyku sorunlarının kontrol grubuna göre daha belirgin olduğu saptandı. Kronotip kategorileri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken, kronotip anket puanlarının özellikle intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı grubunda daha yüksek olduğu ve akşamcıl eğilimin daha belirgin olabileceği belirlendi. Bu bulgular, intihar girişimi ve kendine zarar verme davranışlarının yalnızca psikososyal etmenlerle değil, uyku ve sirkadiyen ritimle ilişkili biyolojik süreçlerle de bağlantılı olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to compare 24-hour urinary total 6-hydroxymelatonin sulfate levels, chronotype characteristics, and sleep problems among adolescents aged 12–18 years with suicidal and non-suicidal self-injurious behaviors and a healthy control group. In addition, the study aims to examine the associations between chronotype characteristics, sleep problems, and 24-hour urinary total 6-hydroxymelatonin sulfate (6-OHMS) levels in adolescents with suicidal self-injury, those with non-suicidal self-injury, and controls. Method: The study was conducted in adolescents aged 12–18 years. A total of 40 adolescents with suicidal self-injurious behavior (Case Group 1) and 40 adolescents with non-suicidal self-injurious behavior (Case Group 2) were included. The control group consisted of 40 healthy adolescents. After obtaining written and verbal informed consent from both participants and their parents, all eligible participants who met the inclusion and exclusion criteria were assessed by a clinician using the Turkish version of the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia–Present and Lifetime Version, DSM-5 (K-SADS-PL-DSM-5), and a sociodemographic data form was completed. The Revised Child Anxiety and Depression Scale, the Suicide Probability Scale, and the Self-Injurious Behavior Assessment Inventory were administered to the case groups. The control group was administered the Revised Child Anxiety and Depression Scale. Parents of all participants completed the Children's Chronotype Questionnaire, the Children's Sleep Habits Questionnaire, and the Turgay DSM-IV–Based Screening and Rating Scale for Disruptive Behavior Disorders in Children and Adolescents. In addition, 24-hour urine samples were collected from all participants to determine 6-OHMS levels, which were measured using the enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method. Results: In conclusion, no statistically significant difference was found between the groups in terms of 24-hour urinary 6-OHMS levels; however, a trend toward lower levels was observed in the clinical groups. In sleep-related assessments, sleep problems were found to be more pronounced in adolescents with suicide attempts and self-injurious behavior compared to the control group. Although no significant differences were observed in chronotype categories across groups, chronotype questionnaire scores were higher particularly in the non-suicidal self-injury group, suggesting a more pronounced eveningness tendency. These findings suggest that suicide attempts and non-suicidal self-injurious behaviors may be associated not only with psychosocial factors but also with biological processes related to sleep and circadian rhythms. Conclusion: In conclusion, no statistically significant difference was found between the groups in terms of 24-hour urinary 6-OHMS levels; however, a trend toward lower levels was identified in the clinical groups. In sleep-related assessments, sleep problems were found to be more pronounced in adolescents with suicide attempts and self-injurious behavior compared to the control group. Although no significant differences were observed in chronotype categories across groups, chronotype questionnaire scores were higher particularly in the non-suicidal self-injury group, indicating a more pronounced eveningness tendency. These findings suggest that suicide attempts and non-suicidal self-injurious behaviors may be associated not only with psychosocial factors but also with biological processes related to sleep and circadian rhythms.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinde kendine zarar verme davranışı: İşlevleri, emosyonel regülasyon ve ayrılma bireyleşme
Non-suicidal self injurious behavior among high school students: Its functions, emotion regulation and separation individuation
BÜRGE KABUKÇU BAŞAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEZAN BİLDİK
- Algılanan ebeveyn tutumları ve intihar amacı olmayan kendine zarar verme davranışı ilişkisinde duygu düzenlemenin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediator role of emotion regulation in the relation to perceived parental attitudes and non-suicidal self injury behaviour
HAZAL ÖRNEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. ZEYNEP BENGİ SEMERCİ SÖZÜER
- Kendine zarar verme girişiminde bulunan uyum bozukluğu tanılı vakalarda erken dönem gelişim şemalarının incelenmesi
Examination of early maladaptive schemas in cases with adjustment disorder and self harm attempt
DUYGU AYGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Üniversite öğrencilerinde intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı, kendini gizleme ve mükemmeliyetçiliğin incelenmesi
Investigation of non-suicidal self-injury, self-concealment and perfectionism among university students
SEDA ERİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE SULAK AKYÜZ
- The relationship between perceived helicopter parenting and non-suicidal self-injury in emerging adulthood: the mediating role of self-criticism and procrastination
Beliren yetişkinlikte algılanan helikopter ebeveynlik ileintihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişki: Kendilik-eleştirisi ve erteleme davranışının aracı rolü
DİDEM TÜRE ŞAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiTed ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. ILGIN GÖKLER DANIŞMAN