Çok kriterli karar verme yöntemi ile yazılım ar-ge yatırımlarının önceliklendirilmesi
Prioritization of software research and development investments using multi-criteria decision-making method
- Tez No: 1004108
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYGÜL DÖNMEZ TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi yöntemi, TOPSIS, Yatırım analizi, Yatırım kararları, Yatırım projeleri, Çok kriterli karar verme, Analytical hierarchy method, TOPSIS, Investment analysis, Investment decisions, Investment projects, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmesi amacıyla Ar-Ge projelerine yatırım yapmaları gerekmektedir. Ar-Ge projeleri yüksek risk ve belirsizlik barındırdığı için yapılacak projenin doğru seçilmesi oldukça kritik bir noktadır. Günümüz işletmeleri proje seçerken ya sadece ekonomik kriterleri değerlendirmekte ya da sezgisel karar vermektedirler. Bu yöntemler yüksek belirsizlik içeren projelerde yetersiz kalmaktadır. Bu doğrultuda yapılan araştırmada, yazılım sektöründeki Ar-Ge projelerinin secim süreci, sistematik ve bütüncül bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmanın amacı; yazılım sektöründeki Ar-Ge projelerinin önceliklendirilmesinde önemli olan, kriterlerin belirlenmesidir. İlk olarak literatürde bahsi geçen ve proje seçiminde kullanılması önerilen kriterler incelenmiştir. Daha sonra bir yazılım firmasında çalışan ve proje seçimi/yönetimi alanında en az yedi yıl deneyimi bulunan üç uzman ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Uzmanlardan alınan bilgiler hususunda, hem literatürde bahsi geçen kriterlerin yazılım Ar-Ge projelerindeki önemi, hem de literatürde bahsi geçmeyen ve bu alanda önemli olan başkaca kriterler sorgulanmıştır. Nihai kriterler; finansal ve ekonomik kriterler, pazar ve ticari kriterler, teknik ve operasyonel kriterler ile stratejik ve sosyal etki kriterleri olarak dört temel kriter başlığı altında toplanmıştır. Araştırmanın bir sonraki aşamasında; elde edilen kriterlerin önem düzeylerinin belirlenmesi ve bu doğrultuda ilgili yazılım firmasının beş farklı Ar-Ge proje alternatifinin seçimi için, tekrar uzmanlarla görüşülmüştür. Karşılaştırma matrisleri oluşturacak şekilde toplanan veriler ile Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden AHP ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Kriterlerin ağırlıklandırılması için AHP yöntemi, bu ağırlıklar dikkate alınarak, proje alternatiflerinin sıralanması için TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, işletme için en uygun Ar-Ge projesini objektif bir sıralama ile ortaya koymuş ve duyarlılık analizi ile sonuçların kriter ağırlıklarındaki değişimlere karşı ne kadar hassas olduğu gösterilmiştir. Önerilen bu model sayesinde, yazılım firmalarının Ar-Ge yatırım kararlarında daha tutarlı, şeffaf ve veri odaklı bir yaklaşım benimsemelerine katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Enterprises must invest for R&D projects to gain a sustainable competitive advantage. Since the increased risk and uncertainty associated with R&D projects, the accurate project selection carries paramount importance. Modern enterprises usually depend only on fiscal assessment or intuitive decisions in project selection processes. These approaches are clearly insufficient especially in projects with increased uncertainty. Therefore this study evaluates the selection process of R&D projects in software investments through a systematic and holistic approach. The main purpose of the study is to identify the principal criteria for the prioritisation of the R&D projects in software investments. Firstly, the proposed criteria for the project selection in the literature was identified. Then, Through a semi-structured interview was performed with three experts who have a professional experience in R&D project section of in software company. The interview included both the critical evaluation of the criteria selected from the literature and the novel criteria they suggested and not mentioned in the litterature. The ultimate criteria were categorised under four subheadings: fiscal and economic criteria, marketing and commercial criteria, technical and operational criteria, and strategic and social impact criteria. The next stage of the research consisted of the second round of discussion with the experts to prioritisation of the projects and final selection of five different R&D projects in the software company. The data were analysed by comparison charts using two of the multi-criteria decision methods, AHP and TOPSIS. AHP method was used for weighting the criteria, while the ranking of the project alternatives using these criteria was carried out by TOPSIS. The data obtained after the analysis identified the most suitable project through an objective selection and the sensitivity analysis showed theat how delicate the balance between changes in the criteria weight and the results. With this model, adoption of a novel approach in the R&D project management of software investments was proposed to facilitate consistent, transparent and data-oriented decision making.
Benzer Tezler
- Project management methodology selection for defence industry research and development projects
Savunma sanayi Ar-Ge projeleri için proje yönetim metodolojisi seçimi
ŞEYDA YAŞAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET