Demansı olan ve olmayan yaşlı bireylerde Nuclei thalami'nin hacimsel değişimlerinin karşılaştırılması
Comparison of volumetric changes in Nuclei thalami in elderly individuals with and without dementia
- Tez No: 1003792
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DENİZ YENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Anatomi, Anatomy
- Anahtar Kelimeler: Manyetik rezonans görüntüleme, Merkez sinir sistemi, Talamik çekirdek, Magnetic resonance imaging, Central nervous system, Thalamic nuclei
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Anatomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Anatomi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Demans, yaşlı nüfusta bilişsel işlevlerin ilerleyici kaybı ile seyreden ve küresel olarak giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. Thalamus, kortikal ve subkortikal ağlar arasında bilgi aktarımını sağlayan merkezi bir yapı olup bellek, dikkat ve yürütücü işlevler gibi kognitif süreçlerde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu nedenle thalamus alt çekirdeklerindeki yapısal değişimlerin incelenmesi, demansın nöroanatomik temellerinin anlaşılmasına önemli katkı sağlayabilir. Bu çalışma, demanslı ve demanssız yaşlı bireylerde talamik çekirdek hacimlerini ve bilişsel durum ölçeklerini karşılaştırarak demansa özgü morfolojik farklılıkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem: Retrospektif tasarlanan bu çalışmada, T1-ağırlıklı beyin Manyetik Rezonans Görüntülemeleri kullanılarak yaşlı bireylerde demansın thalamus alt çekirdek hacimleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 149 yaşlı birey (78 demanslı, 71 demanssız) değerlendirilmiştir. Thalamus ve 13 alt çekirdeğine ait volumetrik ölçümler, atlas tabanlı otomatik segmentasyon sağlayan Volbrain-DeepThalamus işlem hattı kullanılarak elde edilmiş ve tüm hacimler intrakraniyal hacme göre normalize edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar uygun parametrik ve non-parametrik testlerle yapılmış, hacim değişimleri ile demografik ve bilişsel ölçümler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleriyle incelenmiştir. Bulgular: Demanslı bireylerde toplam thalamus hacmi belirgin şekilde azalmıştır. En yüksek oransal hacim küçülmesi nucleus ventralis anterior (AVN), nucleus ventralis posterolateralis (VPLN), nucleus mediodorsalis (MN) ve nucleus ventralis lateralis anterior (VLAN) çekirdeklerde gözlenmiştir (p<0.05). Pulvinar hacminde de anlamlı azalma görülmüştür (p<0.05). Thalamus'un kafa içi hacmine oranı ile bilişsel performans arasında anlamlı pozitif bir ilişki saptanmış olup, daha yüksek bilişsel skorların daha korunmuş thalamus hacimleriyle ilişkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma, demanslı yaşlı bireylerde thalamus ve belirli alt çekirdeklerde ortaya çıkan belirgin hacim küçülmelerinin, bilişsel gerilemenin nöroanatomik temeliyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca thalamus hacimlerinin bilişsel performansla pozitif ilişkisi, bu yapının hem hastalık şiddetini yansıtan hem de olası erken tanı biyobelirteci olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Elde edilen morfolojik örüntüler, sağlıklı yaşlanma ile demansa özgü yapısal değişimlerin ayrımını kolaylaştırarak klinik ve translasyonel araştırmalara bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Dementia is a major neurodegenerative disorder with substantial public health implications, characterized by progressive cognitive decline and a steadily rising global prevalence. The thalamus functions as a central integrative hub facilitating information exchange between cortical and subcortical networks and is essential for cognitive operations such as memory, attention, and executive processing. Consequently, delineating structural alterations within thalamic subnuclei may yield critical insights into the neuroanatomical substrates of dementia. This study aims to characterize dementia-specific morphologic patterns by comparing thalamic subnuclear volumes and cognitive performance measures in elderly individuals with and without dementia. Method: This retrospective study analyzed T1-weighted brain MRI scans to investigate the effects of dementia on thalamic subnuclear volumes in an elderly population. A total of 149 participants meeting the inclusion criteria were evaluated (78 with dementia and 71 without dementia). Volumetric measurements of the thalamus and its 13 subnuclei were obtained using the atlas-based probabilistic segmentation framework of the volBrain–DeepThalamus pipeline, and all volumes were normalized to intracranial volume. Group differences were assessed using appropriate parametric and non-parametric statistical tests, and correlations between volumetric changes and demographic or cognitive measures were examined using correlation analyses. Results: Total thalamic volume demonstrated a significant reduction in individuals with dementia. The most pronounced proportional volume reductions were detected in the nucleus ventralis anterior (AVN), nucleus ventralis posterolateralis (VPLN), nucleus mediodorsalis (MN), and nucleus ventralis lateralis anterior (VLAN) nuclei (P<0.05), with additional significant atrophy detected in the nucleus pulvinaris (P<0.05). A significant positive association was observed between the thalamic volume ratio and cognitive performance, indicating that higher cognitive scores were linked to better-preserved thalamic structural integrity. Conclusions: This study demonstrates that marked volume reductions in the thalamus and select subnuclei are closely associated with the neuroanatomical basis of cognitive decline in elderly individuals with dementia. The positive relationship between thalamic volumes and cognitive performance suggests that these structural measures may serve both as sensitive indicators of disease severity and as potential biomarkers for early detection. The observed morphometric patterns further contribute to distinguishing dementia-related atrophy from changes associated with healthy aging, providing meaningful implications for clinical and translational research.
Benzer Tezler
- Hafif düzeyde demansı olan yaşlılarda internet temelli videolarla birlikte anımsama terapisinin bilişsel durum ve apatiye etkisi
The effect of reminiscence therapy with ethernet-based videos on cognition and apathy in elderly with mild dementia
AYŞE İNEL MANAV
- 65 yaş ve üstü yaşlı hastalarda vitamin D düzeyi ile santral kan basıncı, Augmentasyon indeksi ve flow-mediated dilation (FMD) arası ilişki
Relationship between vitamin d level and central blood pressure, Augmentation index and flow-mediated dilation (FMD) in patients 65 years of age and over
YASEMİN YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
GeriatriHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA CANKURTARAN
- Elli yaş ve üzeri bireylerde beslenme alışkanlıkları, uyku kalitesi ve antropometrik ölçümlerin bilişsel işlevler üzerine etkisi
The effect of nutritional habits, sleep quality and anthropometric measurements on cognitive functions in individuals age 50 and over
AZİME BAĞCI OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
- Palyatif bakım servisinde yatan yaşlı hastalarda depresyon sıklığı ve ilişkili klinik ve ultrasonografik kas parametreleri
The prevalence of depression and associated clinical and ultrasonographic muscle parameters in older patients hospitalized in a palliative care unit
AHMET KANYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZAHAT MÜGE ÇATIKKAŞ
- Geriatrik yoğun bakım hastalarında deliryumun tanılanması ve deliryum ile ilişkili klinik özellikler
Diagnosis of delirium and clinical features associated with delirium in geriatric intensive care patients
KEVSER ÜDÜRGÜCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA