Lösemi ve lenfomaya genetik yatkınlık
Genetic predisposition to leukemia and lymphoma
- Tez No: 1003345
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZDEN HATIRNAZ NG, DOÇ. DR. NİHAT BUĞRA AĞAOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Genetik, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Lösemi ve lenfoma, Genetik yatkınlık, Eşey hattı varyantlar, Hastalığa genetik yatkınlık, Moleküler genetik, Leukemia and lymphoma, Genetic predisposition, Germline variants, Genetic predisposition to disease, Molecular genetic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lösemi, çocukluk çağının en sık görülen kanser türü olup lösemi ve lenfoma hastalarının yaklaşık %10-15'i kanser yatkınlığına neden olan eşey hattı (germ hattı) patojenik varyantları taşımaktadır. Bu varyantların belirlenmesi, genetik yatkınlığın moleküler temelinin anlaşılması ve optimal klinik yönetim stratejilerinin belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, genetik yatkınlık şüphesi bulunan toplam 16 aileden 32 bireyde (indeks vakalar ve etkilenmiş/etkilenmemiş aile bireyleri) toplam 36 kısa okumalı Tüm Genom Dizileme (TGD), Tüm Ekzom Dizileme (TED) ve bir aile için RNA dizileme yöntemleriyle analiz edilerek kanser gelişiminin moleküler temelleri araştırılmıştır. Yapılan kapsamlı analizler sonucunda toplam 23 aday varyant belirlenmiş, bunlardan 14'ünün lösemi ve/veya lenfoma yatkınlığını açıklayabileceği gösterilmiştir. Çalışmada, ETV6, MSH6, NOTCH1, MYH11 ve TP53 gibi literatürde rolü kanıtlanmış yatkınlık genlerindeki varyantların yanı sıra; ATR, TNFRSF9, ETAA1 ve KSR1 gibi kanser yatkınlığındaki rolü henüz tam olarak aydınlatılamamış genlerdeki varyantların önemi vurgulanarak aday gen ve varyant listesi genişletilmiştir. Elde edilen bulgular, lösemi ve lenfoma yatkınlığına dair yeni moleküler bakış açıları sağlamış; taşıyıcı bireylerin belirlenmesi ve aile üyelerinin risk değerlendirmesi amacıyla genetik danışmanlığa yönlendirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca, sonuçlar ilgili hekimlerin değerlendirmesiyle tedavi rejimlerinin seçimine, kemik iliği nakli (KİT) donör seçimlerine ve çeşitli indeks vakalarda tanısal iyileştirmeye doğrudan katkı sağlamıştır. Bu çalışma, Türkiye'de lösemi ve lenfoma vakalarında genetik yatkınlığı inceleyen ilk kapsamlı araştırmayı temsil etmektedir.
Özet (Çeviri)
Leukemia is the most common type of cancer in childhood, and approximately 10–15% of patients with leukemia and lymphoma carry germline pathogenic variants that cause cancer susceptibility. Identifying these variants is of critical importance for understanding the molecular basis of genetic predisposition and determining optimal clinical management strategies. In this thesis study, the molecular basis of cancer predisposition was investigated through short-read Whole Genome Sequencing (WGS), Whole Exome Sequencing (WES), and RNA sequencing analyses. A total of 36 datasets were generated from 32 individuals—including index cases and affected or unaffected family members—originating from 16 families with suspected genetic predisposition. A total of 23 candidate variants were identified as a result of the comprehensive analyses, and 14 of these were shown to potentially explain the predisposition to leukemia and/or lymphoma. The study highlighted the importance of variants in genes whose role in cancer susceptibility is less well-established, such as ATR, TNFRSF9, ETAA1 and KSR alongside variants in genes previously reported in the literature, such as ETV6, MSH6, NOTCH1, MYH11, and TP53. This approach successfully expanded the list of candidate genes and variants for cancer predisposition. The findings provided new molecular insights into leukemia and lymphoma susceptibility. Carrier individuals were identified, and families were referred for genetic counseling to assess the risk for family members. Furthermore, the results, evaluated by the relevant physicians, directly contributed to the selection of treatment regimens, Hematopoietic Stem Cell Transplantation (HSCT) donor selections, and diagnostic improvement in various index cases. This work represents the first comprehensive study in Turkey to investigate genetic predisposition in leukemia and lymphoma cases.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı lösemi lenfomalarda yatkınlık genlerinin araştırılması
Investigation of predisposition genes in childhood leukemia and lymphomas
KHUSAN KHODZHAEV
Doktora
Türkçe
2024
Genetikİstanbul ÜniversitesiGenetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜGE SAYİTOĞLU
DOÇ. DR. ÖZDEN HATIRNAZ NG
- Investigation of genetic predisposition in childhood tumors by next-generation sequencing-based technologies
Çocukluk çağı tümörlerinde genetik yatkınlığın yeni nesil dizilemeye dayalı teknolojilerle araştırılması
UFUK AMANVERMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
GenetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiGenom Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN HATIRNAZ NG
DOÇ. DR. NİHAT BUĞRA AĞAOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Akut lenfoblastik lösemide monoklonal antikorlarla fenotipik özelliklerin ve T-lenfotropik virus antikorlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYAT ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
OnkolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. EMİN KANSU