Özel bir diyet polikliniğine başvuran bireylerde mizaç ve kişilik özelliklerinin, beslenme alışkanlıkları, diyet uyumu ve yeme tutumuile ilişkisi
The relationship between temperament and personality traits and dietary habits, diet adherence, and eating attutudes in individuals applying to a private diet clinic
- Tez No: 1002963
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜBRA ARAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yetişkin bireylerde mizaç ve kişilik özelliklerinin beslenme alışkanlık- ları, diyet uyumu ve yeme tutumu üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüş; yaş ortalaması 32,60±10,71 yıl olan 205 yetişkinden sosyodemografik bilgiler, bes- lenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler, Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği ve Yeme Tutumu Ölçeği ile veriler toplanmıştır. Antropometrik değerlendirmede kadınların or- talama BKİ'si normal aralıkta, erkeklerin ise fazla kilolu sınıfında yer almış; cinsiyet ile BKİ sınıflandırması arasında anlamlı ilişki saptanmış (χ²=18,359; p<0,001) ve er- keklerde fazla kilolu/obezite oranlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Beş fak- törlü kişilik özellikleri ile beslenme davranışları birlikte değerlendirildiğinde, yemek tüketilen ortam ile özdenetimlilik (p=0,002) ve nörotiklik (p=0,013) arasında anlamlı ilişki bulunmuş; özdenetimlilik düzeyi yüksek bireylerin yemeklerini daha düzen- li/odaklı ortamda, nörotiklik düzeyi yüksek bireylerin ise daha fazla dikkat dağıtıcı uyaranlarla tüketme eğiliminde olduğu saptanmıştır. Ayrıca yumuşak başlılık ile günde tüketilen ara öğün sayısı arasında anlamlı ilişki (p=0,042) ve deneyime açıklık ile diyetisyen tarafından önerilen diyet programına uyum arasında anlamlı ilişki (p=0,015) belirlenmiştir. Diyet sürecine ilişkin olarak“kendini diyet yapma konusunda motive etme”duru- muna göre beş faktörlü kişilik ölçeği toplam puanında anlamlı fark saptanmış (p=0,032) ve motive edebilenlerde toplam puanın daha yüksek olduğu görülmüştür. Yeme Tutumu Ölçeği ilişkilerinde ise en güçlü bulgu, yeme meşguliyeti ile yeme tu- tumu toplam puanı arasındaki güçlü pozitif ilişkidir (r=0,789; p<0,001); bunun ya- nında özdenetimlilik ile yeme tutumu toplam puanı (r=-0,147; p=0,036) ve özdenetim- lilik ile yeme meşguliyeti (r=-0,159; p=0,022) arasında negatif ilişkiler saptanmıştır. Bununla birlikte, beş faktörlü kişilik ölçeği, yeme tutumu ölçeği ve BKİ arasında doğ- rudan anlamlı ilişki bulunmamıştır (BFKÖ–YTÖ: p=0,121; BFKÖ–BKİ: p=0,451; YTÖ–BKİ: p=0,562).
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of temperament and personality traits on dietary habits, diet adherence, and eating attitudes in adult individuals. Data were collected from 205 adults with a mean age of 32.60±10.71 years using a sociodemog- raphic information form, dietary habits questionnaire, anthropometric measurements, the Five-Factor Personality Inventory, and the Eating Attitude Scale. According to anthropometric assessment, the mean BMI of female participants was within the nor- mal range, whereas male participants were classified as overweight. A statistically sig- nificant association was found between sex and BMI classification (χ²=18.359; p<0.001), with higher rates of overweight and obesity observed among men. When personality traits and dietary behaviors were evaluated together, significant associati- ons were identified between the eating environment and self-discipline (p=0.002) as well as neuroticism (p=0.013). Individuals with higher self-discipline tended to con- sume meals in more structured and focused environments, whereas those with higher neuroticism were more likely to eat in the presence of distracting stimuli. In addition, a significant relationship was found between agreeableness and the number of daily snacks consumed (p=0.042), and between openness to experience and adherence to diet programs recommended by a dietitian (p=0.015). Regarding the dieting process, a statistically significant difference was observed in the total score of the Five-Factor Personality Inventory according to individuals' ability to motivate themselves to diet (p=0.032), with higher total scores observed among those who were able to self-moti- vate. In analyses related to eating attitudes, the strongest finding was a strong positive correlation between eating preoccupation and total eating attitude score (r=0.789; p<0.001). Additionally, negative correlations were identified between self-discipline and total eating attitude score (r=-0.147; p=0.036), and between self-discipline and eating preoccupation (r=-0.159; p=0.022). However, no direct statistically significant associations were found between the Five-Factor Personality Inventory, the Eating At- titude Scale, and BMI (FFPI–EAS: p=0.121; FFPI–BMI: p=0.451; EAS–BMI: p=0.562).
Benzer Tezler
- İstanbul'da özel bir tıp merkezinin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran 19-45 yaş arası bireylerde yeme farkındalığı ve beden kütle indeksi ilişkisi
Relationship between eating awareness and body mass index in individuals betweenthe ages of 19-45 who applied to the nutrition and diet polyclinic of a private medical
ASLI GÜL EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Kent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE AKBULUT
- Özel bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran bireylerin beden algısı, e-sağlık okuryazarlığı ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between body image, e- health literacy, and anthropometric measurements in individuals applying to a private hospital's nutrition outpatient clinic
DERYA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ANIL ERBAĞCI
- Özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran Tip 2 diyabetli bireylerin beslenme alışkanlıkları ve diyabetik ürünleri kullanım durumları
Eating behaviors and diabetic nutritional status of type 2 diabetic individuals consulting nutrition and dietetics department of a private hospital.
ÇİSEM GİZİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
- Özel bir hastanedeki beslenme ve diyetetik polikliniğine başvuran kişilerde laktoz intoleransı semptomları sıklığı
The frequency of lactose intolerance symptoms in people who apply to a nutrition and dietetics polyclinic in a private hospital
ZEYNEP ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
- Investigation of the relationship between mindful eating behaviour and anthropometric measurements of individuals applying to a nutrition and diet policlinic of A private hospital in İstanbul
İstanbul'da özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran bireylerin yeme farkındalığı davranışı ile antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
ELİF BOZYEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA DEMİR