Özel bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran bireylerin beden algısı, e-sağlık okuryazarlığı ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between body image, e- health literacy, and anthropometric measurements in individuals applying to a private hospital's nutrition outpatient clinic
- Tez No: 978193
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ANIL ERBAĞCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beden memnuniyeti, e-sağlık okuryazarlığı, e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı, antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler, Body satisfaction, e-health literacy, e-nutrition literacy, anthropometric measurements, biochemical parameters
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, özel bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran bireylerde beden algısı, e-sağlık okuryazarlığı, e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeyleri ile antropometrik ölçümler ve biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 2024 Aralık-2025 Şubat tarihleri arasında, Gaziantep'teki özel bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran toplam 150 gönüllü birey (123 kadın, 27 erkek) üzerinde yürütülmüş, tanımlayıcı ve kesitsel niteliktedir. Veriler yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formu, Beden Algısı Ölçeği, E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve E-Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca bireylerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi, bel-boy oranı gibi antropometrik ölçümleri alınmış; biyokimyasal parametreler açısından açlık insülin, lipid profili, tiroit profili, d vitamini, B12 vitamini, demir değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 18–64'tür. Beden memnuniyeti toplam puanı kadınlarda 148,9 ± 21,07, erkeklerde 159,5 ± 19,41 olarak saptanmıştır. E-sağlık okuryazarlığı puanı kadınlarda 26,4 ± 10,12, erkeklerde 25,9 ± 10,01; e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı puanı kadınlarda 32,0 ± 7,00, erkeklerde 33,1 ± 6,62'tür. Beden memnuniyeti ile vücut ağırlığı (r = -0,204), beden kütle indeksi (r = -0,340), bel çevresi (r = -0,232), kalça çevresi (r = -0,356) ve bel-boy oranı (r = -0,297) arasında negatif yönde anlamlı korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca beden memnuniyeti ile e-sağlık okuryazarlığı (r = 0,271) ve e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı (r = 0,260) arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Biyokimyasal parametrelerde beden memnuniyeti ile açlık insülin (r = -0,225), HOMA-IR (r = -0,178) ve TSH (r = -0,222) düzeyleri arasında negatif; demir (r = 0,164) ve D vitamini (r = 0,161) düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, diyet danışmanlığı süreçlerinde yalnızca beslenme eğitimi değil, bireylerin beden algısı, dijital sağlık okuryazarlığı ve psikososyal durumları da dikkate alınmalıdır. Bu doğrultuda, dijital sağlık eğitimlerinin beden algısını güçlendiren psiko-eğitsel yaklaşımlarla entegre edilmesi, sürdürülebilir ve bütüncül davranış değişiklikleri sağlamada etkili olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationships between body image, e-health literacy, e nutrition literacy levels, anthropometric measurements, and biochemical parameters among individuals attending the diet outpatient clinic of a private hospital. The research explored how individuals' access to digital health information correlates with their body satisfaction, anthropometric indices, and biochemical indicators. The study employed a descriptive and cross-sectional design and was carried out between December 2024 and February 2025 with a total of 150 voluntary participants (123 women, 27 men) who applied to the diet outpatient clinic of a private hospital in Gaziantep. Data were collected through face-toface surveys using the sociodemographic information form, Body Image Scale, E-Health Literacy Scale, and E-Nutrition Literacy Scale. In addition, anthropometric measurements including body weight, height, waist circumference, hip circumference, and waist-to-height ratio were recorded. Biochemical parameters such as fasting insulin, lipid profile, thyroid profile, vitamin D, vitamin B12, and iron levels were also evaluated. Participants were aged between 18 and 64 years. The mean total body satisfaction score was 148.9 ± 21.07 for women and 159.5 ± 19.41 for men. The mean e-health literacy score was 26.4 ± 10.12 for women and 25.9 ± 10.01 for men, while the mean e-nutrition literacy score was 32.0 ± 7.00 for women and 33.1 ± 6.62 for men. A significant negative correlation was found between body satisfaction and body weight (r = -0.204), body mass index (r = -0.340), waist circumference (r = -0.232), hip circumference (r = -0.356), and waist-to-height ratio (r = -0.297) (p<0.05). Furthermore, a significant positive correlation was observed between body satisfaction and e-health literacy (r = 0.271) as well as e-nutrition literacy (r = 0.260) (p<0.05). Regarding biochemical parameters, body satisfaction showed a significant negative correlation with fasting insulin (r = -0.225), HOMA-IR (r = -0.178), and TSH (r = -0.222); and a positive correlation with iron (r = 0.164) and vitamin D levels (r = 0.161) (p<0.05). In conclusion, diet counseling processes should not focus solely on nutrition education but should also consider individuals' body image, digital health literacy, and psychosocial conditions. In this context, integrating digital health education with psychoeducational approaches that support body image may contribute to more sustainable and holistic behavior change.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerin uyku kalitesi, depresyon durumu ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Assesment of sleep quality,depression status and eating behaviors in adult individuals
CANSU KOLUKIRIK AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA ŞENSOY
- Özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran Tip 2 diyabetli bireylerin beslenme alışkanlıkları ve diyabetik ürünleri kullanım durumları
Eating behaviors and diabetic nutritional status of type 2 diabetic individuals consulting nutrition and dietetics department of a private hospital.
ÇİSEM GİZİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
- Investigation of the relationship between mindful eating behaviour and anthropometric measurements of individuals applying to a nutrition and diet policlinic of A private hospital in İstanbul
İstanbul'da özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran bireylerin yeme farkındalığı davranışı ile antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
ELİF BOZYEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA DEMİR
- İstanbul'da özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran kişilerde konstipasyona neden olan etmenler ve obezite ilişkisi
The relation between obesity and factors causing constipation in people who consult in nutrition and dietitic policlinic of A privite Hospital in İstanbul
ELİF AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU DURUKAN
- Duygu durum bozukluğu olan hafif şişman ve şişman bireylerin beslenme alışkanlıkları, diyet kalitesi ve iştah durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of nutritional habits, diet quality and appetite status of overweight and obese people with emotional status disorder
ASLIHAN GÜRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN