Geri Dön

İnflamatuar bağırsak hastalıklarında gıda okuryazarlığının semptom şiddetine ve yaşam kalitesine etkisi

The effect of food literacy on symptom severity and quality of life in inflammator bowel diseases

PDF İndir

  1. Tez No: 1002019
  2. Yazar: BİRGÜL KILAVUZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ZÜLFÜNAZ ÖZER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışma inflamatuar bağırsak hastalıklarında (İBH) gıda okuryazarlığının semptom şiddeti ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla uygulanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak tasarlanan çalışma Haziran-Ağustos 2024 tarihleri arasında Gastroenteroloji polikliniğine başvuran 241 İBH hastası ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde Kişisel Bilgi Formu, Kısa Gıda Okuryazarlığı Anketi (KGOYA), Harvey-Bradshaw İndeksi (HBİ), Basit Klinik Kolit Aktivite İndeksi (BKKAİ), İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Yaşam Kalitesi Ölçeği (İBHYKÖ) kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 39,2±12,64 yıl, tanı süre ortalaması 7,72±6,37 yıl, %51,9'u erkek, %64,7'si evli, %33,2'si ilkokul mezunu, %23,2'si ev hanımı, %54,8'i çalışmıyor, %50,6'sının geliri giderine eşit, %44,8'i sigara kullanıyor, %74,3'ü hiç alkol kullanmamış ve %50,2'si günlük olarak normal fiziksel aktivite yapmaktadır. Hastaların %54,4'ünün tanısı ülseratif kolit, %94,2'si ilaç kullanıyor, %53,5'i son 3 ayda atak geçirmemiş, %67,6'sı hastaneye yatmamış, %83,4'ü ameliyat olmamış, %83,8'inin hayatında hastalık nedeniyle değişiklik olmuş, %74,7'si hastalık sürecinde destek almış, %53,9'u hastalık nedeniyle diyet yapmamış ve %84,2'si hastalık sürecinde beslenme eğitimi almadığını belirtmiştir. KGOYA ortalaması 33,29±5,89'dur. HBİ ortalaması 6,68±3,23, BKKAİ ortalaması 4,31±3,01, İBHYKÖ ortalaması 136.81±33.17'dir. İBHYKÖ ile KGOYA arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0,153, p<0,05). İBHYKÖ ile HBÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=-0,25, p<0,01). İBHYKÖ ile BKKAÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=-0,191, p<0,05). KGOYA ile BKKAÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=-0,176, p<0,05). Hastaların gıda okuryazarlık ve yaşam kalitesi düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur. Crohn hastalarının semptomlarının hafif şiddette olduğu tespit edilmiştir. Ülseratif kolit hastalarının aktif hastalık döneminde olmadığı saptanmıştır. Gıda okuryazarlık düzeyinin artması semptom şiddetinde azalmaya ve yaşam kalitesinin artmasında etkili olduğu saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

The study was conducted to examine the impact of food literacy on symptom severity and quality of life in patients with inflammatory bowel disease (IBD). Designed as a descriptive and cross-sectional study, it was carried out between June and August 2024 with 241 IBD patients who visited the Gastroenterology outpatient clinic. Data were collected using a Personal Information Form, the Short Food Literacy Questionnaire (SFLQ), the Harvey-Bradshaw Index (HBI), the Simple Clinical Colitis Activity Index (SCCAI), and the Inflammatory Bowel Disease Quality of Life Questionnaire (IBDQOL). The mean age of the patients was 39.2±12.64 years, with an average disease duration of 7.72±6.37 years. Of the participants, 51.9% were male, 64.7% were married, 33.2% were primary school graduates, 23.2% were housewives, 54.8% were unemployed, 50.6% reported their income matched their expenses, 44.8% smoked, 74.3% had never consumed alcohol, and 50.2% engaged in daily physical activity. Among the patients, 54.4% were diagnosed with ulcerative colitis, 94.2% used medication, 53.5% had no flare-ups in the past three months, 67.6% had not been hospitalized, 83.4% had not undergone surgery, 83.8% reported changes in their lives due to the disease, 74.7% received support during their illness, 53.9% did not follow a disease-related diet, and 84.2% stated they had not received nutritional education during the course of their disease. The mean SFLQ score was 33.29±5.89, the mean HBI score was 6.68±3.23, the mean SCCAI score was 4.31±3.01, and the mean IBDQOL score was 136.81±33.17. A significant positive correlation was found between IBDQOL and SFLQ scores (r=0.153, p<0.05). A significant negative correlation was found between IBDQOL and HBI scores (r=-0.25, p<0.01), as well as between IBDQ-32 and SCCAI scores (r=-0.191, p<0.05). Additionally, a significant negative correlation was observed between SFLQ and SCCAI scores (r=-0.176, p<0.05). The food literacy and quality of life levels of the patients were found to be moderate. Symptoms of Crohn's disease patients were identified as mild, and ulcerative colitis patients were found not to be in the active phase of the disease. It was determined that an increase in food literacy levels contributed to a decrease in symptom severity and an improvement in quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    775115

    İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında aktivasyonun fenotipinin moleküler düzeyde belirlenmesi

    Determination of the activation phenotype at the molecular level in inflammatory bowel diseases

    ESENGÜL GİRGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İç HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENDER BERAT ELLİDOKUZ

  2. Tez No

    646034

    Kefirin bazı probiyotik özelliklerinin belirlenmesi ve inflamatuar bağırsak hastalarının semptomlarına, hasta dışkılarındaki lactobacillus florasına etkilerinin incelenmesi

    Determination of some probiotic properties of kefir and investigation its effects on inflammatory bowel disease symptoms, patient's lactobacillus flora of feces

    İLKAY YILMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Gıda Mühendisliğiİstanbul Aydın Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR

  3. Tez No

    798260

    Crohn hastalığı'na sahip bireylerde beslenme alışkanlıklarının yaşam kalitesine etkisinin araştırılması

    Evaluation of the effects of nutritional habits on quality of life in patients with Crohn's disease

    ESRA GÜNGÖR ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN MERTHAN TUNAY

    UZMAN BURÇAK EVREN TAŞDOĞAN

  4. Tez No

    842445

    Akne hastalarında akne şiddeti, beslenme alışkanlıkları ve kan zonulin düzeylerinin ölçülmesi

    Measurement of acne severity, dietary habits and blood zonulin levels in acne patients

    RAHİME CANKAT GÜREL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    DermatolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET YILDIRIM

  5. Tez No

    892991

    Synthesis of oleuropein loaded levan nanoparticles for the healing of gastrointestinal system wounds

    Gastrointestinal sistem yara iyileşmesine yönelik oleuropein yüklü levan nanopartiküllerinin sentezlenmesi

    BERKAY GÖKTUĞ AVCI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    BiyomühendislikMarmara Üniversitesi

    Biyomühendislik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU TOKSOY ÖNER

Geri Dön