Sosyal bilgiler öğretiminde harita okuryazarlığı: Güncel durum ve öneriler
Map literacy in social studies education: Current status and recommendations
- Tez No: 999928
- Danışmanlar: PROF. DR. MERYEM HAYIR KANAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı kapsamında 5. sınıf düzeyinde yer alan harita okuryazarlığına ilişkin kazanımların öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi ve ders kitaplarında yer alan içeriklerin analiz edilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla öğretmen görüşleri alınmış, ayrıca ders kitapları ve öğretim programı doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, harita okuryazarlığı kazanımlarının genel olarak gerekli ve önemli görüldüğünü; ancak bazı kazanımların öğrencilerin bilişsel gelişim düzeylerinin üzerinde kaldığını ortaya koymuştur. Öğretmenler, özellikle harita yorumlama ve analiz gerektiren üst düzey becerilerin kazandırılmasında zaman yetersizliği, sınıf mevcutlarının fazlalığı ve öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerindeki farklılıklar gibi çeşitli güçlüklerle karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Ders kitaplarında fiziki, beşerî ve tematik haritalara yer verilmesine rağmen, etkinliklerin çoğunlukla sınırlı düzeyde kaldığı ve uygulamaya dönük içeriklerin yeterince zengin olmadığı tespit edilmiştir. QR kod destekli dijital içeriklerin ise erişim ve kullanım açısından bazı sınırlılıklar barındırdığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, harita okuryazarlığı kazanımlarının sınıf düzeylerine uygun biçimde yeniden düzenlenmesi, uygulamaya dayalı etkinliklerin artırılması, alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerin güçlendirilmesi önerilmektedir. Bu çalışmanın, harita okuryazarlığı öğretiminin geliştirilmesine ve program uygulamalarının daha etkili hâle getirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the map literacy outcomes included in the 5th grade level of the 2024 Social Studies Curriculum within the framework of teachers' opinions and to analyze the related content in the textbooks. The study was designed as a qualitative case study. Data were collected through semi-structured interviews conducted with teachers and through document analysis of the curriculum and textbooks. The obtained data were analyzed using content analysis. The findings of the study revealed that map literacy outcomes are generally considered necessary and important; however, some of the outcomes were found to be above the cognitive development and readiness levels of 5th grade students. Teachers reported encountering various difficulties in teaching higher-order skills such as map interpretation and analysis due to limited instructional time, crowded classrooms, and differences in students' readiness levels. Although physical, human, and thematic maps are included in the textbooks, the activities were found to be limited in scope and insufficient in terms of practice-oriented content. In addition, QR code-supported digital materials were identified as having certain limitations in terms of accessibility and usability. Based on the findings, it is recommended that map literacy outcomes be revised in accordance with students' grade levels, that practice-based activities be increased, that alternative assessment methods be widely implemented, and that in-service training programs for teachers be strengthened. This study is expected to contribute to the improvement of map literacy instruction and to the more effective implementation of the curriculum.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler ders kitaplarındaki görsellerin coğrafi beceriler açısından incelenmesi
Examination of social studies textbooks in terms of geographical skills
SEVİLAY YOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN DOĞANAY
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN