Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yaşadıkları“ima”temelli iletişim sorunlarının giderilmesine yönelik etkinliklerin tasarlanması
Designing activities to address“implicature”based communication problems experienced by learners of Turkish as a foreign language
- Tez No: 999910
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ BARIŞ KIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Education and Training, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil öğretimi günümüzde iletişimsel ve eylem odaklı yaklaşım çerçevesinde yürütülmekte, işlevsellik ön plana çıkmaktadır. İşlevsel dil kullanımının önemi son yıllarda artmış ve Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'nde (CEFR) de açık biçimde vurgulanmıştır. Öğrenicilerin iletişim becerilerinin etkili bir biçimde gelişmesi, dili bağlama ve kullanım işlevlerine uygun olarak kullanabilmeleriyle doğrudan ilişkilidir. Eylem odaklı iletişimsel dil öğretimi, öğrenicinin iletişimsel dil etkinliklerine aktif olarak katılımını esas almakta ve dilin işlevsel boyutunun gelişimini desteklemektedir. Yabancı dil edinim sürecinde, hedef dili yalnızca dil bilgisi ve sözcük bilgisi açısından geliştirmeye odaklanıldığı ima temelli iletişim gibi pragmatik boyutların yeterince ele alınmadığı görülmektedir. Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğreniciler özellikle kamusal alan etkileşimlerinde“ima”içeren ifadeleri anlamakta güçlük yaşamakta ve bu durum toplumsal iletişimde sorunlara yol açmaktadır. Mevcut alan yazınında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerin günlük yaşamda karşılaştıkları, özellikle de“ima”temelli iletişim sorunlarıyla başa çıkmalarını kolaylaştıracak materyallerin geliştirilmesi alanında bir boşluk bulunmaktadır. Alan yazınında bu konuda yapılmış yeterli araştırmaya rastlanmamıştır dolayısıyla ima temelli çalışmaların eksikliği bu çalışmanın odak noktasıdır. Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin günlük hayatta özellikle kamusal alan etkileşimlerinde karşılaştıkları ima temelli iletişim sorunlarının giderilmesine yönelik öğretimsel çözümler üretmektir. Bu çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarım tabanlı araştırma (TTA) deseniyle yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde Yeni İstanbul Türkçe öğretim seti doküman taraması yoluyla incelenmiş, kamusal alan temaları belirlenmiş ve bu temalara uygun ima içeren ifadeler ana dili konuşuru yargıları ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenmiştir. Belirlenen bu ifadeler iki boyutlu olarak (edim türü ve iletişimsel niyet açısından) sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda örnek etkinlik tasarımları oluşturulmuştur. Belirlenen temalar altında yer alan ima temelli ifadelere yönelik farklı öğretim etkinlikleri tasarlanmış ve iletişimsel dil öğretimine göre yapılandırılmıştır. Bu çalışma, kamusal alanda bu tür iletişim sorunlarıyla başa çıkabilmek, dil öğrenicilerinin gündelik hayatta daha başarılı bir şekilde iletişim kurmalarını sağlamak amacıyla ima içeren ifadelerin öğretimine yönelik model niteliğinde bir öğretim çerçevesi geliştirmekte ve öğreticilere sınıf içi uygulamalarında kullanabilecekleri özgün materyaller sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Language teaching today is conducted within the framework of communicative and action-oriented approaches, in which functionality is emphasized. The importance of functional language use has increased in recent years and has been explicitly highlighted in the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR). The effective development of learners' communicative competence is directly related to their ability to use language appropriately in accordance with context and communicative functions. The action-oriented communicative approach is based on learners' active participation in communicative language activities and supports the development of the functional dimension of language. However, in the process of foreign language acquisition, instruction often focuses primarily on grammar and vocabulary development, while pragmatic dimensions such as implicature-based communication are not sufficiently addressed. In Türkiye, learners of Turkish as a foreign language experience particular difficulties in understanding utterances containing implicatures, especially in public space interactions, which may lead to communication problems in social contexts. A review of the relevant literature reveals a lack of studies and instructional materials aimed at facilitating learners' ability to cope with implicature-based communication problems encountered in daily life. Therefore, the limited number of implicature-focused studies constitutes the main focus of the present research. The aim of this study is to develop instructional solutions to address implicature-based communication problems encountered by learners of Turkish as a foreign language in daily life, particularly in public space interactions. The study was conducted within a qualitative research framework using a design-based research model. During the data collection process, the Yeni İstanbul Turkish Teaching Set was examined through document analysis, public space themes were identified, and expressions containing implicatures were determined based on native speaker judgments and expert opinions. The identified expressions were classified along two dimensions: speech act type and communicative intention. In line with the findings, sample instructional activities were designed. Various teaching activities targeting implicature-based expressions under the identified themes were developed and structured in accordance with communicative language teaching principles. This study proposes a model instructional framework for teaching expressions containing implicatures in order to help learners cope with communication problems in public contexts and to enable them to communicate more effectively in daily life. In addition, it provides teachers with original instructional materials that can be used in classroom practices.
Benzer Tezler
- Analysis of Turkish EFL students' use of refusal strategies in different levels
İngilizce'yi yabancı dil olarak öğrenen farklı seviyelerdeki üniversite öğrencilerinin reddetme stratejilerinin analizi
MEHMET ÇELİKBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KİMBERLY ANNE BROOKS LEWİS
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kültürel uzaklık algıları ile motivasyon engelleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cultural distance perceptions and motivastional barriers of those learning Turkish as a foreign language
SAMET CAN DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ŞENGÜL
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme becerisine yönelik kaygı düzeylerinin incelenmesi
The examination of listening anxiety level of the students who learn Turkish as a foreign language
SERCAN HALAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZBAY
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yabancı dil kaygılarının ve öğrenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi
The analysis of the attitudes towards learning and foreign language anxieties of Turkish language learners as a foreign language
ESİN GÜNEŞ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ABDULLAH ARSLAN
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin konuşma kaygılarının kaynakları
The speech anxiety's the sources of the people learning Turkish as a foreign language
ESRA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZBAY