Kelami açıdan efdaliyet sorunu
The Problem of efdaliyat in terms of Islamic theology
- Tez No: 99970
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLHAMİ GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ahlak gelişimi, Efdaliyet, Kelam, İslamiyet, Moral development, Superiority, Islamic theology, Islam
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Atila, Yaşar, Kelami Açıdan Efdaliyet Sorunu, Yüksek Lisans Tezi Danışman : Doç.Dr. İlhami Güler, 199 s Kelam İlmi geniş anlamda,müslürnanların zihin yapısının oluşumunu,akla ve nakle uygun olarak yapılandırmak ister. Tezimizin konusu olan 'efdaliyet' kavramı ve onda ortaya çıkan sorunlarda müslümanların zihin yapısının oluşumunu etkilemiş ve halen de etkilemek- tedir.Biz tezimizde öncelikle Kur'ani bir kavram olan efdaliyeti etimolojik açıdan ele aldık.Kur'an da ona yüklenen anlamları diğer bazı kavramlarla birlikte tesbit etmeye çalıştık. Sonra efdaliyet anlayışının fert ve toplumlarda ortaya çıkışının psikoljik,sosyolojik,dini ve siyasi boyutlarını da belirlemeye gayret ettik.Klasik kelam ilminde efdaliyetin nasıl anlaşıldı ğım ve bu anlayıştan kaynaklanan problemlerin neler olduğunun da tesbitini yaptık.Bu işleri yaparken kronolojik olarak,Kelam alimlerimizin vefat sıralamasına göre; önce olandan başla mak suretiyle yazmış oldukları eserlerden istifade ettik.Kelam İlmi'nin konulan arasına sonra dan sokulan efdaliyetin, özellikle siyasi bir yön ve içerik ile tartışıldığını gördük. Tezimizde ığırüğı asırların ve nesillerin efdaliyeti ve özellikle Sahabe'nin efdaliyeti konusuna verdik. Çünkü Sahabe Dönemi(Asr-ı Saadet)başlangıç yapılarak;her önce olan asrın ve neslin sonra »elenden daha efdal olduğu düşüncesi,müslümanların ilmi ve fikri gelişimini olumsuz yönde îtkilemiştir.Bu geçmişin bir bütün olarak kutsanmasına ve bilginin donuklaşmasına sebeb ol- nuştur. Çalışmamız neticesinde vardığımız kanaat efdaliyetin gelenekte anlaşıldığı şekliyle nutlak ve sınırsız bir biçimde anlaşılmasının yanlış olduğudur. Tezimizin değerlendirme ve jonuç bölümünde tezden çıkarılabilecek sonuçları genel bir değerlendirmeyle birlikte ortaya coymaya çalıştık. Sonuç olarak Klasik Kelam İlmi'nde yapılan; cfdaliyclin,AHah katındaki sevabın çoklu mu şeklindeki tanımının yerine; efdaliyctin,kişinin iş,eylcm,haketme,ıızmanlık ve ahlaki mezi yet ölçüleri içerisinde açıklanan bir tanıma dönüştürülmesini savunduk. Ancak böyle bir ta- ıımlama ile efdaliyet tartışmalarının faydalı hale gelebileceğine dikkat çektik. 198
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Atila, Yaşar,The problem of Efdaliyat in terms of islamic theology, Master's Thesis, IvisonDoç. Dr. îlhami Güler, 199 p. e seince of islamic Theology aims to structure the formation of muslims mentality accordan with reason and conveying. The concept of“Efdaliyat”,wich is the subject of ; present thesis,and the problems wich arise within it,have effected the formation of mental ucture of the Muslims formation and still effect it as a problem of islamic theology In our îsis,“Efdaliyaf'whichis a term of the Kur'an is firstly handled as a means of etymology; ai the meaning oflributed on it by the Kur'an are tried to be determined later,the ychological, sociological, religions and political dimensions of the appearance of the ncept of ”Efdaliyat“ in individuals and societies are observed.Also the way of iderstanding the term”Efdaliyat“in classical Theology and the problems arising as aresult of is understanding are determined.During the study,the works of Thcologisls and sonic other ientists are referred chronologically. It is seen that ”Hfdaliyal“ wich has been lately annaxed to the matters of Theology has been discussed especially in a political way and content.The ain focus in our thesis is on the ”Efdaliyat“ of the Centuries and Generations and especially e ”Efdaliyat“ of the ”Sahabe“(or the friends of the prophet Muhammed) the reason is that if sr-ı Saadet (or the time of the prophet Muhammed) is taken as the starting point ; each evious era is thought to be better, then the latter, and this thought has effected the scientific id ideal development of Muslims negatively. This belief has led in the sanctification of the ast and caused the knowledge to become dull.The idea reached as a result of our study is that ıe act of understanding ”Efdaliyat“ as in the tradition absolute and endless is wrong. The ght idea is that ”efdaliyaf'exists in some matters but is not eternal, abstract and endless. In ıe evaluation and conclusion parts of our thesis, the results can be obtained from the study re tried to be stated with a general evaluation. As a result ;it is supported that the term Efdaliyat“ which is described as ”The majority of merits on Allah's sidelin classical Tieology should be changed in to a definition such as a superiority of the individual gained y work, action, deserving, specialization and moral practises". 199
Benzer Tezler
- Eleştirel açıdan Said Nursi'nin kelami görüşleri
From the critical point of view Said Nursi's İslamic theology of thoughts
MUSA KOÇAR
Doktora
Türkçe
1999
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN YURDAGÜR
- İbn Kuteybe`nin kelami görüşleri ve el-İhtilaf fi`l-Lafz adlı eseri
Opinios of İbn Kuteybe and also the book that he wrofe el-İhtilaf fi`l-Lafz
İBRAHİM SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜDAVERDİ ADAM
- İslam kelamında kötülük problemi
The Problem of evil in the Islamic theology
METİN ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
1998
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. SAİT YAZICIOĞLU
- İbn Rüşd ve Gazali`nin te`vil anlayışı
Ibn Rushd and al-Gazali on tevil
YAKUP BÜYÜKKARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OSMAN BİLEN
- Mu`tezile`nin beş esasının teşekkülünde Ebu`l-Hüzeyl`in yeri
The Place of Abu al-Hudhayl in formation of Mu`tazila`s five principles
OSMAN AYDINLI