Köylerde ve şehir merkezlerinde yaşayan ileri yetişkinlik dönemindeki bireylerin hayat boyu öğrenmeye dair deneyimlerinin incelenmesi
A study of the lifelong learning experiences of older adults living in villages and city centers
- Tez No: 999307
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN KAYGIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yetişkin eğitimi, Adult education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'nin hızla yaşlanan demografik yapısı ve yaşlı nüfusa yönelik eğitim politikalarına duyulan ihtiyaç doğrultusunda ileri yetişkinlerin öğrenme deneyimlerini çok boyutlu bir perspektiften ele almaktadır. Araştırma, köylerde ve şehir merkezlerinde yaşayan 65yaş ve üzeri katılımcıların öğrenme ihtiyaçları, öğrenmeye katılım motivasyonları, kurs ve eğitici deneyimleri, karşılaştıkları engeller, edinilmiş ve geliştirilmek istenen becerileri ile öğrenmenin günlük yaşama ve aktif yaşlanma süreçlerine etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu seçilirken amaçlı örnekleme ve uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma grubu, 65-78 yaş aralığında, 10 kadın ve 10 erkek olmak üzere 20 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplamak için demografik bilgi formu ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Veriler dokuz ana tema altında değerlendirilmektedir. Bulgular, katılımcıların öğrenme ihtiyaçlarının tarımsal üretim, teknoloji kullanımı, temel beceriler, dini bilgi ve hobi temelli alanlarda yoğunlaştığını, öğrenmeye katılım gerekçelerinde işlevsellik, merak, sosyalleşme ve ekonomik fayda gibi çok yönlü motivasyonlarının öne çıktığını göstermektedir. Kurs ve eğitici deneyimleri genel olarak olumlu olmakla birlikte, ulaşım güçlüğü, eğitim ortamı ve materyal yetersizliği, hız uyumsuzluğu ve sağlık sorunları gibi yapısal engeller belirginleşmektedir. Hayat boyu öğrenme faaliyetlerinin ileri yetişkinlikte fiziksel hareketlilik, zihinsel canlılık, sosyal katılım ve yaşam kalitesi üzerinde güçlü ve olumlu etkiler yarattığı görülmektedir. Ayrıca edinilmiş becerilerin büyük ölçüde aile aktarımı ve yaşam deneyimine dayandığı, yeni beceri öğrenme yollarında informal öğrenme, dijital kaynaklar ve kuşaklararası etkileşimin önemli olduğu belirlenmektedir. Araştırma, köy ve şehir bağlamlarının öğrenme pratikleri üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığını göstermesi açısından alan yazınına özgün bir katkı sunmaktadır. Köylerde yaşayan ileri yetişkinlerin öğrenmeyi daha çok üretim ve yaşam pratiğiyle bütünleşik bir süreç olarak gördüğü, şehir merkezlerinde yaşayanların ise kişisel gelişim, sağlık, teknoloji ve sosyal katılıma yönelik öğrenme türlerine daha fazla yöneldiği belirlenmektedir. Bu durum mekânsal bağlamın öğrenme ihtiyacı, eğitim fırsatlarına erişim ve motivasyon üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırmada ayrıca, HBÖ kurslarına düzenli katılan ileri yetişkinlerin edindikleri becerileri üretime dönüştürerek mikro ölçekte gelir elde ettikleri belirlenmekte, bu durum öğrenmenin ileri yaşlarda dahi ekonomik katılımı desteklediğini göstermesi bakımından çalışmanın özgün bir bulgusunu oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, hayat boyu öğrenmenin ileri yetişkin bireylerin aktif yaşlanma süreçlerinde kritik bir rol oynadığını, yaş dostu, erişilebilir ve ihtiyaç temelli öğrenme ortamlarının geliştirilmesinin hem bireysel hem toplumsal düzeyde önemli katkılar sağlayacağını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, yerel yönetimler, halk eğitimi merkezleri ve yaşlılık alanında çalışan politika yapıcılar için uygulanabilir öneriler sunmakta, ileri yetişkin eğitimi alan yazınında köy-şehir temelli nitel araştırmalar için yeni bir analitik çerçeve oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the learning experiences of older adults from a multidimensional perspective in response to Türkiye's rapidly aging demographic structure and the growing need for educational policies targeting the elderly population. The research aims to reveal the learning needs of participants aged 65 and over living in both rural and urban settings, their motivations for participating in learning activities, their course and instructorexperiences, the barriers they encounter, the skills they have acquired and wish to develop, and the effects of learning on daily life and active aging processes. A qualitative multiple-case study design was employed. The study group was selected using purposive sampling and convenience sampling methods based on accessibility. The sample consists of 20 participants (10 women and 10 men) aged between 65 and 78. Data were collected through a demographic information form and a semi-structured interview form. The data were analyzed using descriptive analysis and content analysis techniques. The findings were organized under nine main themes. The results indicate that participants' learning needs are concentrated in the areas of agricultural production, technology use, basic skills, religious knowledge, and hobby-based activities. Their motivations for participation in learning are shaped by multidimensional factors such as functionality, curiosity, socialization, and economic benefit. Although course and instructor experiences are generally positive, structural barriers become evident, including transportation difficulties, inadequacies in learning environments and materials, mismatches in learning pace, and health-related problems. Lifelong learning activities in later adulthood are found to have strong and positive effects on physical mobility, mental vitality, social participation, and overall quality of life. Furthermore, acquired skills are largely based on family transmission and life experience, while informal learning, digital resources, and intergenerational interaction play a significant role in new skill acquisition processes. The study makes an original contribution to the literature by demonstrating that rural and urban contexts create meaningful differences in learning practices. Older adults living in rural areas tend to perceive learning as an integrated process embedded in production and daily life practices, whereas those living in urban centers are more oriented toward learning activities related to personal development, health, technology, and social participation. This indicates that spatial context is a determining factor in learning needs, access to educational opportunities, and motivation. Additionally, the study identifies that older adults who regularly participate in lifelong learning courses transform their acquired skills into productive activities and generate micro-scale income, constituting an original finding that demonstrates learning supports economic participation even in older age. In conclusion, the study reveals that lifelong learning plays a critical role in the active aging processes of older adults and that the development of age-friendly, accessible, and needs-based learning environments can provide significant contributions at both individual and societal levels. The findings offer practical recommendations for local governments, public education centers, and policymakers working in this field, and propose a new analytical framework for rural–urban based qualitative research in the field of older adult education.
Benzer Tezler
- Mersin ili merkez ağzı
Mersin province central dialect
YAĞMUR BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SADİ H.NAKİBOĞLU
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- 16. yüzyıl Larende (Karaman) kazasında yerleşme ve nüfus
The settlement and population in Larende (Karaman) kaza in 16 th century
OSMAN GÜMÜŞÇÜ