Samsun ili Bafra ilçesi geçiş dönemleri
Transition periods of Bafra district, Samsun province
- Tez No: 999306
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER SARAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Bafra, Kültür, Geçiş Dönemleri, Doğum, Evlenme, Ölüm, Âdet, Değişim, Dönüşüm, Geçiş ritüelleri, Bafra, Culture, Transition Periods, Birth, Marriage, Death, Custom, Change, Transformation, Rites of passage
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET SAMSUN İLİ BAFRA İLÇESİ GEÇİŞ DÖNEMLERİ Yeşim ATEŞ YILMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans, Ocak/2026 Danışman: Doç. Dr. Ömer SARAÇ Halk bilimi, insan yaşamının başlangıcından sonuna kadar geçen süreçte ortaya çıkan maddi ve manevi kültürel öğeleri sistematik bir bakış açısıyla inceleyerek geçmiş ile günümüz arasındaki kültürel ilişkileri analiz eder. Bu bağlamda, halk bilimi ürünleri, araştırılan toplumun yaşadığı coğrafyaya özgü kültürel özellikleri yansıtır ve bireyler, bu değerler çerçevesinde hayatlarını sürdürür. Bu kültürel öğeler arasında, insan yaşamının belirli dönüm noktalarını kapsayan geçiş dönemi âdetleri ayrı bir öneme sahiptir. Söz konusu geçiş dönemi âdetleri doğum, evlenme ve ölüm olmak üzere üç ana başlık altında incelenmektedir. Doğumla hayata merhaba diyen birey, toplumsal değerleri kendi yaşam biçimi ile bütünleştirerek kişisel gelişimini sürdürür. Evlilik döneminde birey, toplumsal normlar doğrultusunda aile kurarak sosyal statüsünü pekiştirir. Yaşamın son aşamasında ise ölüm, kaçınılmaz bir gerçek olarak kendini gösterir. Teknolojik ilerlemeler ve küresel değişimlerin etkisiyle bazı kültürel değerler hızlı bir dönüşüm sürecine girmiş, bazıları ise yok olma tehdidi ile karşı karşıya kalmıştır. Bu durum, Bafra yöresindeki doğum, evlenme ve ölüm âdetlerinin kayıt altına alınmasının ve sistematik biçimde belgelenmesinin önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, bu üç temel geçiş dönemi âdetini hem geçmiş hem de günümüz bağlamında ele alarak değişim ve dönüşüm süreçlerini analiz etmeyi hedeflemiştir. Tezin teorik çerçevesi, Türk halk kültürü ve geçiş dönemi araştırmalarına katkı sağlayan Sedat Veyis Örnek, Erman Artun, Ali Berat Alptekin, Orhan Acıpayamlı ve Pertev Naili Boratav gibi akademisyenlerin eserlerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Çalışmanın saha aşamasında, Bafra ilçesi ve çevresindeki köylerde yaşayan halktan derleme yöntemleriyle bilgi toplanmış; doğum, evlenme ve ölüm âdetleri tasnif edilerek analiz edilmiştir Araştırma sürecinde öncelikle çalışmanın yürütüldüğü alanın tarihî gelişimi, coğrafi yapısı, nüfus özellikleri ve ekonomik durumu değerlendirilmiştir. Daha sonra saha çalışmaları aracılığıyla doğum, evlenme ve ölüm âdetleri derlenmiş ve sınıflandırılmıştır. Son aşamada ise bu âdetlerdeki değişim ve dönüşüm süreçleri ile bu süreçlerin arkasındaki sosyo-kültürel ve ekonomik etkenler analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, elde edilen bulgular ışığında kültürel devamlılığın sağlanabilmesi için öneriler geliştirilmiş ve uygulamaya yönelik çözüm yolları tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT TRANSITION PERIODS IN BAFRA DISTRICT SAMSUN PROVINCE Yeşim ATEŞ YILMAZ Ondokuz Mayıs University Institute of Graduate Studies Department of Turkish Language and Literature Master, January/2026 Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Ömer SARAÇ Folklore examines the material and immaterial cultural elements that emerge throughout the human life cycle, from birth to death, through a systematic perspective, analyzing the cultural relationships between the past and the present. In this context, folklore products reflect the cultural characteristics specific to the geography in which the studied society lives, and individuals continue their lives within the framework of these values. Among these cultural elements, rites of passage, which encompass certain milestones in human life, hold particular significance. The rites of passage in question are examined under three main headings: birth, marriage, and death. The individual who greets life with birth continues personal development by integrating social values into their way of life. During the marriage period, the individual establishes a family in accordance with social norms and consolidates their social status. In the final stage of life, death is experienced as an inevitable reality. With the influence of technological advancements and global transformations, some cultural values have undergone rapid change, while others face the threat of disappearance. This situation underscores the importance of recording and systematically documenting the birth, marriage, and death customs in the Bafra region. This study aims to analyze these three fundamental rites of passage in both historical and contemporary contexts, examining the processes of change and transformation. The theoretical framework of the thesis was established by utilizing the works of scholars such as Sedat Veyis Örnek, Erman Artun, Ali Berat Apltekin, Orhan Acıpayamlı, and Pertev Naili Boratav, who have contributed to Turkish folk culture and research on rites of passage. In the fieldwork phase, information was collected from the people living in Bafra district and its surrounding villages using compilation methods, and the birth, marriage, and death customs were classified and analyzed. During the research process, the historical development, geographical structure, population characteristics, and economic status of the study area were first evaluated. Subsequently, birth, marriage, and death customs were compiled and classified through field studies. In the final phase, the processes of change and transformation in these customs and the socio-cultural and economic factors underlying these processes were analyzed. In the conclusion section of the study, recommendations were developed, and practical solutions were discussed to ensure cultural continuity in light of the obtained findings.
Benzer Tezler
- Samsun ili Bafra ilçesi Kızılırmak havzasındaki doğal agrega ocaklarından alınan agregaların ve bu agregalardan üretilen betonun bazı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some properties of aggregates and concrete vvhi̇ch is produced using those aggregates from Kızılırmak river basin, in Bafra region, at Samsun
KADİR ERSİN TEMİZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT ÖZTÜRK
- Samsun ili Bafra ilçesi sol sahil köylerinde yapılan arazi toplulaştırmasına zorunlu ve istemli katılan çiftçilerin tutum ve davranışlarının karşılaştırılması
The comparision of farmers' attitudes and behaviors towards voluntary and mandatory participation in land consolidation in the left coast villages of Bafra district, Samsun province, Turkey
EMRAH İLDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK
- Samsun ili Bafra ilçesi sivil mimarlık örneklerinin incelenmesi, koruma sorunlarının belirlenmesi ve koruma önerileri
Investigation of civil architecture examples of Bafra district Samsun province determination of conservation problems and conservation proposal
ZARİFE ERKALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK TUNCER
- Süt sığırcılığı işletmelerinde süt üretim maliyetlerinin belirlenmesi: Samsun ili Bafra ilçesi örneği
Determination of milk production costs of dairy cattle farms a case of Bafra district of Samsun province
EMRE MOLLAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE GÖZENER
- Çiftçilerin üretim desenine karar verme süreci: Samsun ili Bafra ilçesi sebze yetiştiricileri örneği
Farmers' decision making process on production pattern: The case of vegetable growers in Bafra district of Samsun province, Turkey
NUR İLKAY ABACI
Doktora
Türkçe
2018
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK