İstanbul sözleşmesi'nin dijital medyada sunumu: hak odaklı habercilik ekseninde eleştirel söylem analizi
Presentation of the istanbul convention in digital media: a critical discourse analysis within the framework of rights-based journalism
- Tez No: 999127
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALEV ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: İstanbul Sözleşmesi, dijital medya, eleştirel söylem analizi, toplumsal cinsiyet, ideoloji, Alternatif medya, Cinsiyet eşitsizliği, Elektronik medya, Eleştirel söylem çözümlemesi, Kadın hakları, Siyasi söylem, Yeni gazetecilik, Yeni medya, İletişim politikaları, Istanbul Convention, digital media, critical discourse analysis, gender, ideology, Alternative media, Gender inequalit, Electronic media, Women rights, Political discourse, New journalism, New media, Communication policies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme sürecinin, farklı ideolojik konumlanmalara (muhalif, statükocu, ana akım) sahip dijital haber mecralarında nasıl çerçevelendiğini ve hangi söylemsel stratejilerle yeniden üretildiğini Eleştirel Söylem Analizi yöntemiyle çözümlemektir. Araştırma, İstanbul Sözleşmesi'nin kadınlara yönelik şiddetle mücadelede uluslararası hukuk düzeyinde önemli bir kazanım olmasına karşın, sözleşmeden çıkılma sürecinin medya aracılığıyla farklı ideolojik çerçeveler içinde yeniden üretildiği varsayımından hareket etmektedir. Bu bağlamda, medya yalnızca bilgi aktaran bir araç olarak değil, ideolojik söylemlerin kurulduğu ve meşrulaştırıldığı bir alan olarak ele alınmaktadır. Araştırmanın evrenini İstanbul Sözleşmesi ile ilgili haber yapan tüm dijital gazeteler oluştururken, örneklem statükocu, muhalif ve ana akım ideolojik konumlanmaları temsil eden ve sözleşmeye ilişkin haberlere en fazla yer veren üç dijital gazete (Evrensel, Haber Türk ve Yeni Şafak) ile sınırlandırılmıştır. Örneklem seçimi tabakalı amaçlı örneklem yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, haber metinlerinin başlıkları ve içerikleri eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiş; analiz sürecinde söylemin ideolojik, anlamsal ve bağlamsal boyutları dikkate alınmıştır. Araştırma bulguları, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılmasına ilişkin tartışmaların pek çok gazetede yer aldığını; ancak bu tartışmaların temsil biçimlerinin gazetelerin ideolojik konumlanmalarına göre belirgin biçimde farklılaştığını göstermektedir. Evrensel gazetesinde sözleşme, kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında ele alınırken; Yeni Şafak'ta sözleşme kültürel ve ahlaki değerlere tehdit oluşturan bir metin olarak sunulmuştur. Haber Türk'te ise sözleşmenin daha çok siyasal aktörlerin açıklamaları üzerinden, görece aktarımcı bir söylemle ele alındığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, dijital medyada İstanbul Sözleşmesi tartışmalarının ideolojik söylemler aracılığıyla yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how debates surrounding Turkey's withdrawal from the Istanbul Convention are represented in digital newspapers. Departing from the assumption that the Istanbul Convention constitutes a significant international legal achievement in combating violence against women, the research argues that the withdrawal process has been discursively reconstructed within different ideological frameworks through the media. In this respect, the media is approached not merely as a channel of information, but as an arena in which ideological discourses are produced and legitimized. The universe of the study consists of all digital newspapers that published news related to the Istanbul Convention. The sample is limited to three digital newspapers—Evrensel, Haber Türk, and Yeni Şafak—which represent oppositional, mainstream, and conservative ideological positions and provided extensive coverage of the Convention. The sample was selected using a stratified purposive sampling method. The study employs critical discourse analysis to examine news headlines and content, focusing on the ideological, semantic, and contextual dimensions of discourse. The findings reveal that debates on Turkey's withdrawal from the Istanbul Convention were covered by all three newspapers; however, the modes of representation differed significantly according to ideological orientation. While Evrensel framed the Convention primarily in terms of women's rights and gender equality, Yeni Şafak portrayed it as a threat to cultural and moral values. Haber Türk, on the other hand, adopted a relatively neutral and transmission-oriented discourse centered on political actors' statements. Overall, the study demonstrates that discussions surrounding the Istanbul Convention in digital media are shaped and reproduced through ideologically structured discourses.
Benzer Tezler
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Hukuksal bağlamda sosyal medya analizi ve kıyaslamalı mevzuat önerileri
Legal analysis of social media and comparative legislative solution proposals
SERHAT KOÇ
- Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında yeni medyada ifade özgürlüğü
Freedom of expression in new media in the light of the decisions of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights
ABDİ ERKAL
Doktora
Türkçe
2021
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI YAPAR GÖNENÇ
- Toplumsal cinsiyet ekseninde yeni medyada bir mücadele pratiği: 5harfliler.com
A struggle practice in new media in the social gender axis: 5harfliler.com
NAZAN KILCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriOndokuz Mayıs Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN TURGUT
- Türkiye'de çalışma hayatında toplumsal cinsiyet söyleminin medya çerçevelenmesi (2010-2025)
Media framing of gender discourse in working life in Türkiye (2010-2025)
GAMZE BAYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA KÜSKÜ AKDOĞAN