Ratlarda akrilamid toksisitesine karşı klorojenik asitin koruyucu etkinliğinin moleküler düzeyde araştırılması
Molecular investigation of the protective efficacy of chlorogenic acid against acrylamide toxicity in rats
- Tez No: 999071
- Danışmanlar: PROF. DR. AKIN YAKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada yüksek sıcaklıkta işlenen gıdalarda Maillard reaksiyonu sonucu oluşan akrilamidin karaciğer üzerindeki toksik etkileri ve klorojenik asidin koruyucu rolü biyokimyasal, histopatolojik ve moleküler düzeylerde araştırılmıştır. Deney aşamasında erkek Wistar albino ratlar kontrol, akrilamid (AKR), klorojenik asit (KLA) ve akrilamid+klorojenik asit (AKR+KLA) olmak üzere dört gruba ayrılmış olup yirmi sekiz gün boyunca her gün oral gavaj yoluyla 20 mg/kg akrilamid ve 60 mg/kg dozda klorojenik asit uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci sonunda yapılan klinik gözlemler akrilamid verilen hayvanlarda arka ekstremite felci ve duruş bozukluğu gibi nörotoksik belirtiler ortaya koyarken klorojenik asit tedavisinin bu bulguların şiddetini azaltarak motor fonksiyonlarda iyileşme sağladığı görülmüştür. Karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla yapılan analizlerde serum enzim düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmasa da doku düzeyindeki incelemeler akrilamid maruziyetinin malondialdehit seviyelerini artırma eğiliminde olduğunu ve karaciğerde belirgin yağ dejenerasyonu ile yangısal hücre infiltrasyonuna yol açtığını kanıtlamıştır. Klorojenik asit uygulaması bu patolojik hasarları hafifleterek ve parametreleri kontrol seviyelerine yaklaştırarak hepatoprotektif bir etki sergilemiştir. Doku hasarının moleküler temellerini belirlemek amacıyla elde edilen RT qPCR sonuçları akrilamid maruziyetinin GPX4 mRNA seviyelerini artırdığını göstermiş ve bu bulgu Western blot analizlerinde GPX4 ve SLC7A11 protein düzeylerindeki yükselişle desteklenmiştir. Akrilamid ile tetiklenen bu artışlar hepatositlerin oksidatif ve ferroptotik strese karşı geliştirdiği kompansatuvar bir savunma stratejisi olarak değerlendirilmektedir. Klorojenik asit uygulamasının akrilamid ile bozulan GPX4 mRNA ve protein seviyelerini kontrol grubuna yaklaştırırken SLC7A11 protein düzeylerindeki yüksekliği koruması bu bileşiğin anti ferroptotik direnç mekanizmalarını destekleyerek tedavi sürecinde kompansatuvar bir rol üstlendiğini göstermektedir. Elde edilen veriler klorojenik asidin akrilamid kaynaklı karaciğer hasarına karşı etkili bir koruyucu aday olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the hepatotoxic effects of acrylamide, a contaminant formed via the Maillard reaction during high-temperature food processing, and the protective role of chlorogenic acid were investigated at biochemical, histopathological, and molecular levels. Male Wistar albino rats were randomly allocated into four groups: control, acrylamide (ACR), chlorogenic acid (CGA), and acrylamide plus chlorogenic acid (ACR+CGA). Treatments were administered by oral gavage once daily for 28 days at doses of 20 mg/kg acrylamide and 60 mg/kg chlorogenic acid. At the end of the exposure period, clinical observations revealed neurotoxic manifestations in acrylamide-treated animals, including hindlimb paralysis and postural abnormalities, whereas chlorogenic acid treatment attenuated the severity of these findings and was associated with improved motor function. Although no statistically significant differences were detected in serum liver enzyme activities among groups, tissue-level assessments indicated that acrylamide exposure tended to increase malondialdehyde levels and induced marked hepatic steatosis and inflammatory cell infiltration. Chlorogenic acid mitigated these pathological alterations and shifted the evaluated parameters toward control levels, suggesting a hepatoprotective effect. To elucidate the molecular basis of tissue injury, RT-qPCR analyses demonstrated that acrylamide exposure increased GPX4 mRNA expression; this finding was supported by Western blot results showing elevated GPX4 and SLC7A11 protein levels. These acrylamide-induced increases are interpreted as a compensatory defense response of hepatocytes against oxidative and ferroptotic stress. Notably, chlorogenic acid administration restored the acrylamide-disrupted GPX4 mRNA and protein levels toward those of the control group, while maintaining the elevation in SLC7A11 protein abundance. This pattern suggests that chlorogenic acid may support anti-ferroptotic resistance mechanisms and play a compensatory role during the treatment course. Collectively, the findings indicate that chlorogenic acid may serve as an effective protective candidate against acrylamide-induced liver injury.
Benzer Tezler
- Ratlarda akrilamid kaynaklı böbrek hasarında Bor'un koruyucu etkisi: Antioksidan savunma mekanizması üzerine mekanik yaklaşım
Protective effect of boron in aciylamide-induced kidney toxcity in rats: Mechanical approach on antioxidant mechanism
OSMAN SARİÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaAtatürk ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜR
- Akrilamid nedenli periferik kan ve kemik iliği toksisitesinde karvakrol'un muhtemel koruyucu etkilerinin araştırılması
Investigation of potential protective effects of carvacrol in acrylamide-induced peripheral blood and bone marrow toxicity
ILHAM MAMMADOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaAtatürk ÜniversitesiBiyokimya (ecz) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA GÜR
- Ratlarda gebelik süresince uygulanan akrilamidin fetal beyin gelişimine etkilerinin ve E vitamini'nin koruyucu rolünün araştırılması
Investigation of the effects of acrylamide, administered during pregnancy on the fetal brain development and protective role of vitamine E in rats
MEHMET ERMAN ERDEMLİ
Doktora
Türkçe
2015
Anatomiİnönü ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF TÜRKÖZ
YRD. DOÇ. DR. ZÜMRÜT DOĞAN
- Subkronik akrilamid toksisitesi oluşturulan ratlarda kayısının, karaciğer dokusu glutatyon S-Transferaz Pi (GST-P) Gen Ekspresyonuna, GST, GSH-Px, GSH ve MDA düzeylerine etkisinin araştırılması
Subchronic toxicity of acrylamide administered to rats, investigation of the effect of apricot at liver tissue glutathione S-Transferase P (GST-P) Gene Expression, GST, GSH-Px, GSH and MDA levels
KAMURAN ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Biyokimyaİnönü ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF TÜRKÖZ
- Subkronik akrilamid toksisitesi oluşturulan ratlarda kayısının, kalın bağırsak dokusu glutatyon S-transferaz-Pi (GST) gen ekspresyonu, glutatyon peroksidaz (GSH-PX), redükte glutatyon (GSH) ve malondialdehid (MDA) düzeylerine etkisinin araştırılması
An investigation of effects of organic dried apricot on GST-Pi gene expression (GST-Pi), Glutathione Peroxidase (GSH-Px), Reduced Glutathione (GSH) and Malondialdehyde (MDA) levels in the large intestine of the rats with subchronic acrylamide toxicity
MEHMET ERMAN ERDEMLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Tıbbi Biyolojiİnönü ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF TÜRKÖZ