Okul dışı öğrenme ortamında çocuklar için felsefe (P4C) eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü biliş becerilerine etkisi
The effect of the philosophy for children (P4C) education program in an out-of-school learning environment on the executive functioning skills of preschool children
- Tez No: 998978
- Danışmanlar: PROF. DR. NERİMAN ARAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anaokulları, Bebek kütüphanesi, Okul-müze, Orman okulu, Yürütücü biliş bilgisi, Çocuk kütüphaneleri, Çocuk müzesi, Çocuklar için felsefe, Kindergartens, Baby library, School-museum, Forest school, Megacognitive knowledge, Children's libraries, Children's museum, Philosophy for children
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada okul dışı öğrenme ortamında çocuklar için felsefe (ODO-P4C) eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü biliş becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunda, P4C eğitim programının yürütücü biliş becerileri üzerindeki etkisi ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenlerden gömülü (embedded) desen; nitel boyutta ise deney grubundaki çocukların ebeveynleri ile yarı yapılandırılmış form aracılıyla görüşmelerin yapıldığı fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini deney grubuna uygulanan ODO-P4C Eğitim Programı, bağımlı değişkenini ise 60-72 aylık çocukların yürütücü biliş becerileri oluşturmaktadır. Araştırma Erzincan İli Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bağımsız anaokullarına devam eden, 60-72 aylık çocuklarla yürütülmüş, araştırmaya amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle 37 çocuk (deney: 17 çocuk, kontrol: 20 çocuk) ile deney grubundaki çocukların ebeveynleri (17) dahil edilmiştir. Araştırmada, Genel Bilgi Formu, araştırmacı tarafından geliştirilen ve psikometrik özellikleri test edilmiş Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği (YBBÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, YBBÖ'nün 60-72 aylık çocuklar için geçerlik ve güvenirliği analiz edilmiş (n=516); ölçeğin bilişsel esneklik, çalışma belleği ve ketleyici kontrol olmak üzere üç alt ölçekten oluştuğu ve yüksek psikometrik özelliklere sahip olduğu doğrulanmıştır. İkinci aşamada, MEB kazanımları ve P4C ilkeleri doğrultusunda, okul dışı öğrenme ortamlarına özgü (kütüphane, müze, orman) 16 oturumluk ODO-P4C Eğitim Programı geliştirilmiştir. Üçüncü aşamada deney (17 çocuk) ve kontrol (20 çocuk) grubundaki çocuklara ön testler uygulanmış, deney grubuna ODO-P4C Eğitim Programı sekiz hafta, haftada iki gün sırasıyla kütüphanede, müzede ve ormanda uygulanırken, kontrol grubundaki çocuklar mevcut eğitimlerine devam etmiştir. Daha sonra deney ve kontrol grunundaki çocuklara son test uygulanmış, uygulama sonrası deney grubundaki çocukların ebeveynleriyle görüşmeler gerçekleştirilmiş, dört hafta sonra deney grubundaki çocuklara kalıcılık testi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda deney grubuna uygulanan ODO-P4C Eğitim Programının çocukların yürütücü biliş becerilerini anlamlı düzeyde geliştirdiği ortaya konulmuştur. Son testlerdeki anlamlı farklılaşmalar (deney grubu lehine) programın etkililiğini desteklemiştir. Kalıcılık testi sonuçları, elde edilen kazanımların bir ay sonra da devam ettiğini teyit etmiştir. Nitel bulgular, programın çocuklarda sosyalleşme, eleştirel düşünme, problem çözme, dikkat, algı, planlama, yaratıcılık ve özgüven gibi birçok alanda olumlu değişikliklere yol açtığını göstermiştir. Özellikle yaparak yaşayarak öğrenme ve farklı okul dışı ortamların kullanımı programın etkinliğinde kilit rol oynamıştır. Bu araştırma, P4C eğitim programlarının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü biliş becerilerinin gelişiminde önemli bir etkiye sahip olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular, erken çocukluk eğitimi alanında P4C uygulamalarının yaygınlaştırılması ve yürütücü biliş becerilerini destekleyici eğitim programı tasarımlarının geliştirilmesi için güçlü bilimsel dayanaklar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The study aimed to examine the effect of the Philosophy for Children Education Program in an Out-of-School Learning Environment (OSLE-P4C) on the executive cognitive skills of preschool children. Using a mixed-methods approach, the quantitative dimension of the study employed an embedded design with pre-test and post-test control groups to examine the effect of the P4C education program on executive cognitive skills. The qualitative dimension used a phenomenological design involving semi-structured interviews with the parents of children in the experimental group. The independent variable of the study is the OSLE-P4C Education Program applied to the experimental group, while the dependent variable is the executive cognitive skills of children aged 60-72 months. The research was conducted with children aged 60-72 months attending independent preschools affiliated with the Erzincan Provincial Directorate of National Education. Using criterion sampling, a type of purposive sampling, 37 children (experimental: 17 children, control: 20 children) and the parents of the children in the experimental group (17) were included. The study used a General Information Form, the Executive Functioning Skills Scale (EFSS) developed by the researcher and tested for psychometric properties, and a Semi-Structured Interview Form. The research was conducted in three phases. In the first phase, the validity and reliability of the ECSS for children aged 60-72 months were analyzed (n = 516). It was confirmed that the scale consists of three subscales—cognitive flexibility, working memory, and inhibitory control—and exhibits high psychometric properties. In the second stage, a 16-session OSLE-P4C Education Program was developed for out-of-school learning environments (library, museum, forest) in line with MEB achievements and P4C principles. In the third stage, pre-tests were administered to children in the experimental (17 children) and control (20 children) groups. The OSLE-P4C Education Program was implemented for the experimental group over eight weeks, twice a week, in the library, museum, and forest, respectively, while the children in the control group continued their current education. Subsequently, post-tests were administered to children in both the experimental and control groups. Follow-up interviews were conducted with the parents of children in the experimental group, and a retention test was administered to children in the experimental group four weeks later. Analysis of the data revealed that the OSLE-P4C Education Program, when implemented with the experimental group, significantly improved the children's executive cognitive skills. Significant differences in the final tests (in favor of the experimental group) supported the program's effectiveness. The retention test results confirmed that the gains achieved continued one month later. Qualitative findings revealed that the program led to positive changes in various areas for the children, including socialization, critical thinking, problem-solving, attention, perception, planning, creativity, and self-confidence. In particular, learning by doing and the use of various out-of-school environments played a crucial role in the program's effectiveness. This research emphasizes that P4C educational programs have a significant impact on the development of executive cognitive skills in preschool children. The findings provide strong scientific support for the dissemination of P4C applications in early childhood education and the development of educational program designs that support executive cognitive skills.
Benzer Tezler
- Bir ilkokulda gürültü kirliliğini azaltmaya yönelik eğitim çalışmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of noise pollution and noise reduction training in a primary school
CEMİLE SİNEM AKYÜN GEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MIZRAP BULUNUZ
- Die wirkung der pragmalinguistik auf den daf unterricht
Edimbilimin Almanca yabancı dil dersine etkisi
HATİCE KOÇ
Yüksek Lisans
Almanca
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye'de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması
The effect of adaptation problems on the academic archievement of the children of the Turkish workers returning from abroad compared with the ones brought up in Turkey
ŞÜHEDA ÖZBEN
Doktora
Türkçe
1991
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İHSAN TURGUT
- Fen ile bütünleştirilmiş robotik kodlama etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerle uygulama sürecinin incelenmesi
An examination of the implementation process of science integrated robotic coding activities with gifted students
HİDAYET KILCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAfyon Kocatepe ÜniversitesiBilgisayar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIDVAN ELMAS
- Konya merkez ilkokullarında müzik eğitimi üzerine bir araştırma
A Survey on music education in Konya central schools
TUNA ŞİMŞEK