Adölesan dişi ratlarda uygulanan deneysel polikistik over sendromu modelinde intrauterin ve postnatal dönemde verilen sodyum benzoat etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of sodium benzoate administered during the intrauterine and postnatal periods in an experimental polycystic ovary syndrome model in adolescent female rats
- Tez No: 998477
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKER GÜNYELİ, PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda sık görülen, üreme ve metabolik bozukluklarla seyreden multifaktöriyel bir endokrinopatidir. Son yıllarda, çevresel faktörlerin ve özellikle gıda katkı maddelerinin PKOS patofizyolojisi üzerindeki olası etkileri giderek daha fazla ilgi görmektedir. Sodyum benzoat, hazır ve işlenmiş gıdalarda yaygın olarak kullanılan bir koruyucu madde olup, endokrin bozucu potansiyeline ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, adölesan dişi ratlarda oluşturulan deneysel PKOS modelinde, intrauterin ve postnatal dönemde uygulanan sodyum benzoat maruziyetinin ovaryum ve uterus dokuları üzerindeki etkilerinin histopatolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada, deney hayvanları kontrol, laktasyonda sodyum benzat alan, gebelik ve laktasyonda sodyum benzoate alanlar olarak ayrılıp bu gruplarda kendi aralarında ikiye ayrılarak bir gruba Letrazol ile PKOS modeli oluşturuldu. Deney süreci sonunda ratlardan alınan ovaryum ve uterus dokuları histopatolojik olarak incelendi; östrojen ve progesteron reseptör ekspresyonları immunohistokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. Ayrıca biyokimyasal analizler ile oksidatif stres ve ilgili parametreler analiz edildi. Elde edilen bulgular, sodyum benzoat maruziyetinin özellikle PKOS modeli oluşturulan gruplarda ovaryum ve uterus dokularında belirgin histopatolojik değişikliklere yol açtığını göstermiştir. İmmunohistokimyasal incelemelerde, östrojen ve progesteron reseptör ekspresyonlarının gruplar arasında farklılık gösterdiği saptanmıştır. Biyokimyasal analizlerde serum testosteron düzeylerinin özellikle sodyum benzoat maruziyeti ile birlikte oluşturulan PKOS grubunda arttığı belirlenmiştir. Oksidatif stres ve metabolik parametrelerde saptanan değişiklikler, erken veya subklinik düzeyde biyolojik yanıtları düşündürmüştür. Bu çalışmanın sınırlılıkları arasında deney hayvanı sayısının kısıtlı olması ve bulguların doğrudan insan PKOS patofizyolojisine bire bir uyarlanamaması yer almaktadır. Sonuç olarak, intrauterin ve postnatal dönemde sodyum benzoat maruziyetinin, deneysel PKOS modelinde üreme sistemi üzerinde yapısal ve fonksiyonel bozulmaları artırabileceği gösterilmiştir. Bu bulgular, özellikle gelişimsel dönemlerde maruz kalınan gıda katkı maddelerinin, ilerleyen yaşamda üreme sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a multifactorial endocrine disorder commonly observed in women of reproductive age and is associated with reproductive and metabolic disturbances. In recent years, increasing attention has been directed toward the potential effects of environmental factors, particularly food additives, on the pathophysiology of PCOS. Sodium benzoate is a preservative widely used in processed and ready-to-eat foods; however, data regarding its endocrine-disrupting potential remain limited. The aim of this study was to evaluate the histopathological, immunohistochemical, and biochemical effects of sodium benzoate exposure during the intrauterine and postnatal periods on ovarian and uterine tissues in an experimental PCOS model established in adolescent female rats. In this study, the experimental animals were divided into a control group, a group exposed to sodium benzoate during the lactation period, and a group exposed to sodium benzoate during both pregnancy and lactation. Each group was further subdivided, and an experimental PCOS model was induced in one subgroup by administration of letrozole. At the end of the experimental period, ovarian and uterine tissues were collected for histopathological evaluation. Estrogen and progesterone receptor expressions were assessed using immunohistochemical methods. In addition, biochemical analyses were performed to evaluate oxidative stress and related parameters. The findings demonstrated that sodium benzoate exposure resulted in marked histopathological alterations in ovarian and uterine tissues, particularly in the PCOS-induced groups. Immunohistochemical analyses revealed differences in estrogen and progesterone receptor expression among the groups. Biochemical analyses revealed that serum testosterone levels were increased, particularly in the PCOS group combined with sodium benzoate exposure. The alterations observed in oxidative stress and metabolic parameters suggested early or subclinical biological responses. The limitations of this study include the limited number of experimental animals and the inability to directly extrapolate the findings to human PCOS pathophysiology. In conclusion, exposure to sodium benzoate during the intrauterine and postnatal periods may exacerbate structural and functional impairments of the reproductive system in an experimental PCOS model. These findings suggest that exposure to food additives during critical developmental periods may have adverse long-term effects on reproductive health.
Benzer Tezler
- Adolesan dişi ratlarda izotretinoinin follikül aktivasyonundaki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of isotretinoin in follicular activation in adolescent female rats
ASİYE ASLI EMNİYET SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Histoloji ve EmbriyolojiGazi ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANDAN ÖZOĞUL
- Sodyum nitrite maruz kalan wistar ratlarında lactobacillus plantarum desteğinin bağırsak mikrobiyotası üzerine etkisi
The effect of lactobacillus plantarum supplementation on gut microbiota in wistar rats exposed to sodium nitrite
EMRE DUMAN
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV KESER
- Deneysel olarak siklofosfamid ile ovaryan yetmezlik oluşturulan ratlarda intraovaryan PRP ve eksozom uygulamasının over dokusu ve serum AMH, FSH, TAS ve TOS düzeyi üzerine etkisi
An experimental study on the effects of intraovarian PRP and exosome administration on ovarian tissue and serum AMH, FSH, TAS, and TOS levels in rats with cyclophosphamide-induced ovarian failure
AYCAN ÖRLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE ALDIKAÇTIOĞLU TALMAÇ
DR. MUSTAFA GÖKSU
- Adolesan dişi sıçanlarda izotretinoinin oosit maturasyonu üzerine etkisi
The effect of isotretinoin on oocyte maturation in adolescent female rats
PINAR KAÇAMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Histoloji ve EmbriyolojiGazi ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANDAN ÖZOĞUL
- Adolesan ve erişkin polikistik over sendromlu hastalar arasındaki klinik, endokrinolojik ve biyokimyasal farklılıkların değerlendirilmesi
Evaluating the clinical, endocrinological and biochemical differences between adolescents and adults with polycystic ovary syndrome
EBRU YÜCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Kadın Hastalıkları ve DoğumUfuk ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECAİ PABUÇCU