L-DOPA ile indüklenen diskinezi sıçan modelinde striato-kortikal eksende perinöronal ağların yeniden yapılanması
Remodeling of perineuronal nets in the striato-cortical axis in L-DOPA-induced dyskinesia rat model
- Tez No: 998317
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT ELİBOL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı, L-DOPA ile indüklenen diskinezi, perinöronal ağlar, parvalbümin internöronu, striatum, Parkinson Disease, L-DOPA-induced dyskinesia, perineuronal nets, parvalbümin interneuron, striatum
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörolojik ve Psikiyatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
L-DOPA ile indüklenen diskineziler (LİD), Parkinson hastalığında dopamin replasman tedavisinin önemli bir motor komplikasyonu olup, kortikostriatal devrelerde gelişen maladaptif plastisite ile yakından ilişkilidir. Parvalbümin internöronları (PV-İN'leri) büyük ölçüde çevreleyen perinöronal ağlar (PNA'lar), nöronal stabilite ve plastisitenin düzenlenmesinde rol oynayan özelleşmiş ekstraselüler matriks yapılarıdır; ancak LİD patofizyolojisindeki katkıları net olarak ortaya konmamıştır. Bu çalışmada, sıçanlarda unilateral 6-hidroksidopamin lezyonunu takiben kronik L-DOPA uygulamasıyla oluşturulan bir model kullanılarak, striatal ve motor kortikal bölgelerdeki PNA–PV birliktelikleri incelenmiştir. Wisteria floribunda agglutinin (WFA) ve PV immün işaretlemelerine dayalı nicel analizler, dopamin kaybının dorsolateral striatumda (DLS) PNA yoğunluğu ve intensitesinde belirgin bir azalmaya yol açtığını, L-DOPA tedavisinin ise bu değişiklikleri kısmen düzelttiğini göstermiştir. Diskinetik hayvanlarda klasik (canonical) WFA⁺/PV⁺ hücreler azalırken, klasik olmayan (non-canonical) WFA⁻/PV⁺ hücre popülasyonlarının hem DLS'de hem de primer motor kortekste (M1) arttığı saptanmıştır. Nedenselliği değerlendirmek amacıyla, DLS ve M1'deki PNA'lar kondroitinaz ABC (ChABC) ile enzimatik olarak yıkılmıştır. DLS'ye uygulanan ChABC anormal istemsiz hareketleri artırırken, M1'e uygulanan ChABC diskinezi davranışını etkilememiştir. Her iki koşulda da DLS–M1 ekseni boyunca PV-merkezli hücresel değişimler gözlenmiştir. Bulgular, DLS'nin LİD gelişiminde kritik bir odak noktası olduğunu ve ekstraselüler matriks stabilizasyonunun maladaptif plastisiteyi sınırlamaya yönelik potansiyel bir strateji sunabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
L-DOPA-induced dyskinesia (LID) is a major motor complication of dopamine replacement therapy in Parkinson's disease and is closely associated with maladaptive plasticity within corticostriatal circuits. Perineuronal nets (PNNs), specialized extracellular matrix structures that predominantly enwrap parvalbumin interneurons (PV-INs), play an important role in the regulation of neuronal stability and plasticity; however, their contribution to the pathophysiology of LID has not been clearly defined. In this study, a rat model generated by unilateral 6-hydroxydopamine lesions followed by chronic L-DOPA administration was used to examine PNN–PV associations across striatal and motor cortical regions. Quantitative analyses based on Wisteria floribunda agglutinin (WFA) and PV immunolabeling demonstrated that dopamine depletion led to a marked reduction in PNN density and intensity in the dorsolateral striatum (DLS), while L-DOPA treatment resulted in only partial restoration of these changes. In dyskinetic animals, canonical WFA⁺/PV⁺ cells were reduced, whereas non-canonical WFA⁻/PV⁺ cell populations were increased in both the DLS and the primary motor cortex (M1). To assess causality, PNNs in the DLS and M1 were enzymatically degraded using Chondroitinase ABC (ChABC). ChABC administration to the DLS increased abnormal involuntary movements, whereas ChABC delivery to the M1 did not alter dyskinetic behavior. In both conditions, PV-centered cellular alterations were observed along the DLS–M1 axis. These findings identify the DLS as a critical locus in LID development and suggest that stabilization of extracellular matrix integrity may represent a potential strategy to limit maladaptive plasticity underlying dyskinesia.
Benzer Tezler
- Striatal kolinerjik ve NOS/somatostatinerjik internöron deplesyonu ya da tek taraflı parkinsonizm oluşturulan sıçanlarda davranışsal sensitizasyona eşlik eden striatal değişiklikler
Striatal changes related to development of behavioral sensitization in rats either with striatal cholinergic and NOS/somatostatinergic interneuron deplerion or with unilateral parkinsonism
ESEN SAKA TOPÇUOĞLU
Doktora
Türkçe
2004
NörolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ELİBOL
- L-DOPA indüklü sıçan diskinezi modelinde ketaminin rolü
The role of ketamine in the L-DOPA-induced rat dyskinesia model
NURDAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2024
NörolojiMarmara ÜniversitesiNörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REZZAN GÜLHAN
- Deneysel parkinson modeli oluşturulmuş sıçanlarda Bromelain'in etkilerinin levodopa ile kıyaslanarak araştırılması
Investigation of the effects of Bromelain in rats with experimental parkinson's model by comparison with levodopa
BETÜL ÇİÇEK
- Investigation of the neuroprotective effect of nedocromil and pemirolast potassium in 6-OHDA-induced parkinson's disease in rats
Sıçanlarda 6-OHDA ile indüklenen parkinson hastalığında nedokromil ve pemirolast potasyumun nöroprotektif etkisinin araştırılması
ZIADOON AZHAR YASEEN AL-YAQOOBI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eczacılık ve FarmakolojiAtatürk ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET HACIMÜFTÜOĞLU
- Deneysel parkinson fare modelinde oridoninin oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi
Effect of oridonin on oxidative stress parameters inexperimental parkinson's mouse model
KÜBRA YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FizyolojiGaziantep ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NADİDE ÖZKUL DOĞRU
DOÇ. DR. SONGÜL ÇERİBAŞI