Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde tütün kullanımı, bağımlılık düzeyleri ve etkileyen faktörler
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 998287
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara, Tütün Kullanım Bozukluğu, Tıp Fakültesi Öğrencileri, Nikotin Bağımlılığı, Risk Faktörleri, Smoking, Tobacco Use Disorder, Medical Students, Nicotine Dependence, Risk Factors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tütün kullanımı, dünya genelinde her yıl 8 milyondan fazla ölüme yol açan, önlenebilir en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Türkiye, sigara tüketiminin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer almakta olup, özellikle genç erişkinlerde ve tıp fakültesi öğrencileri arasında kullanım oranları dikkat çekici düzeydedir. Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi 4., 5. ve 6. sınıf öğrencilerinde sigara kullanım sıklığı, nikotin bağımlılık düzeyleri ve bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamız, 01.03.2025-01.06.2025 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi 4., 5. ve 6. sınıf öğrencileri arasında yürütülmüş kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırmadır. Veriler sosyodemografik bilgi formu, tütün kullanımı ile ilgili sorular ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) içeren anket ile yüz yüze yöntemle toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 27.0 kullanılarak yapılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 380 tıp fakültesi öğrencisi dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 23,9±1,6 olup, %52,6'sı erkek ve %36,8'i 4. sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin %64,2'si sigara kullanmazken, %21,1'i düzenli, %11,8'i ara sıra sigara kullandığını, %2,9'u ise bıraktığını belirtmiştir. Sigara başlama yaşı ortalaması 18,3±3,3 yıldır. Sigara kullanım miktarı 4,7±4,6 paket/yıl olarak hesaplanmıştır. Başlama nedenleri arasında stres (%48), arkadaş etkisi (%45,6) ve merak (%29,6) ön plana çıkmıştır. FNBT ortalama puanı 2,88±2,70 bulunmuş; öğrencilerin %51,2'si çok az, %20,8'i az, %11,2'si orta, %10,4'ü yüksek ve %6,4'ü çok yüksek bağımlılık düzeyindedir. Erkek öğrencilerin puanı kadınlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). 5. sınıf öğrencilerinin puanları 4. sınıf öğrencilerinden anlamlı derecede yüksektir (p=0,024). Düzenli sigara kullananların yaş ortalaması daha yüksektir (p=0,006). FNBT puanı ile yaş arasında pozitif (r=0,373; p<0,001), sigaraya başlama yaşı ile ise negatif korelasyon (r=-0,315; p<0,001) bulunmuştur. Erkeklerde düzenli sigara kullanım oranı kadınlara göre daha yüksektir (p<0,001). Düzenli sigara kullanım oranı 4. sınıfta %10,7, 5. sınıfta %27,0 ve 6. sınıfta %27,1'dir (p=0,005). Birinci derece akrabasında ve yakın arkadaş çevresinde sigara kullananlarda düzenli sigara kullanım oranı anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda tıp fakültesi öğrencileri arasında sigara kullanımının hâlen yaygın olduğu, erkeklerde, üst sınıflarda ve erken yaşta başlayanlarda nikotin bağımlılığının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Tıp fakültesi müfredatına sigara bırakma danışmanlığına yönelik uygulamalı eğitimler eklenmeli, böylece öğrencilerin bağımlılık riski azalırken toplum için rol model olmaları desteklenmelidir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Tobacco use is one of the leading preventable public health problems worldwide, causing more than 8 million deaths annually. Turkey is among the countries with the highest rates of cigarette consumption, with particularly striking prevalence among young adults and medical students. This study aimed to determine the prevalence of smoking, levels of nicotine dependence, and related factors among 4th, 5th, and 6th year medical students at Dicle University Faculty of Medicine. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between March 1 and June 1, 2025, among 4th–6th year medical students of Dicle University Faculty of Medicine. Data were collected face-to-face using a questionnaire including a sociodemographic form, questions regarding tobacco use, and the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Statistical analyses were performed using SPSS version 27.0, and p<0.05 was considered significant. Results: A total of 380 students were included. The mean age was 23.9±1.6 years; 52.6% were male, and 36.8% were 4th-year students. While 64.2% reported never smoking, 21.1% smoked regularly, 11.8% occasionally, and 2.9% had quit. The mean age of smoking initiation was 18.3±3.3 years, with an average consumption of 4.7±4.6 pack-years. The most common reasons for initiation were stress (48%), peer influence (45.6%), and curiosity (29.6%). The mean FTND score was 2.88±2.70; 51.2% had very low, 20.8% low, 11.2% moderate, 10.4% high, and 6.4% very high dependence. Male students had significantly higher FTND scores than females (p<0.001). Fifth-year students scored higher than 4th-year students (p=0.024). Regular smokers were significantly older than non-smokers (p=0.006). FTND scores were positively correlated with age (r=0.373; p<0.001) and negatively correlated with age of initiation (r=-0.315; p<0.001). Regular smoking was more frequent among males (p<0.001), with prevalence increasing across grades (10.7% in 4th year, 27.0% in 5th year, 27.1% in 6th year; p=0.005). Having first-degree relatives or close friends who smoked was significantly associated with regular smoking (p<0.001). Conclusion: Smoking remains prevalent among medical students, with higher nicotine dependence observed in males, senior students, and those who began smoking at an earlier age. Incorporating practical training on smoking cessation counseling into the medical school curriculum is essential to reduce students' risk of addiction and to strengthen their role as health-promoting role models in society.
Benzer Tezler
- Tütün kullanım bozukluğu olan tıp fakültesi öğrencileri ve araştırma görevlilerinde craving ile oreksin-leptin düzeylerinin ve mizaç-karakter özelliklerinin ilişkisi
The relationship between orexin - leptin, temperament - character features and craving in faculty of medicine students and research assistants with tobacco use disorder
KADİR AŞÇIBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriCelal Bayar ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARTUNER DEVECİ
- Dicle Üniversitesi Tıp fakültesi, İlahiyat Fakültesi ve Eğitim Fakültesinde okuyan öğrencilerin nikotin bağımlılık düzeyleri ve depresyon arasındaki ilişkisi
The relation of nicotine addiction levels and depression in the students studying at Dicle University faculty of Medicine, educational sciences and theology
NİHAT HİÇYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMZA ASLANHAN
- Cumhuriyet döneminde Milli Eğitim Şuralarının müzik eğitimi ile ilgili aldığı kararlar
Başlık çevirisi yok
SİBEL DOĞAN(ÖZBAKAN)
- Le Refus du reel dans la porte etroite d'Andre Gide
Başlık çevirisi yok
M.SERDAR ÜNAL
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı