İşitme kaybı olan ve olmayan çocukların fonolojik farkındalık testi ile değerlendirilmesi
Evaluation of children with hearing loss with and without phonological awareness test
- Tez No: 997744
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLLİ PUZELLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Fonolojik Farkındalık Becerileri, Türkçe Fonoojik Farkındalık Testi, işitme kaybı, işitme cihazı, koklear implant, Phonological Awareness Skills, Turkish Phonological Awareness Test, hearing loss, hearing aid, cochlear implant
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fonolojik farkındalık, bir dilin ses yapısını fark etme, ayırt etme ve manipüle etme becerisidir ve dil gelişiminde temel bir rol oynar. İşitme kaybı olan çocuklar, işitsel girdilerdeki sınırlılıklar nedeniyle fonolojik farkındalık becerilerinde gerilik yaşayabilir. Bu araştırmanın temel amacı, işitme kaybı yaşayan çocukların fonolojik farkındalık becerilerini değerlendirmek ve bu becerilerin normal işitmeye sahip yaşıtlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu çalışmada; 4-8:11 ay yaş aralığında bulunan, 30 normal işitmeye sahip ve 30 işitme kaybı yaşayıp işitme cihazı ya da koklear implant kullanan çocuğa Türkçe Fonolojik Farkındalık Testi uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; işitme kaybı yaşayan çocukların fonolojik farkındalık düzeylerinin normal işitmeye sahip çocuklara kıyasla belirgin şekilde daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Kronolojik yaş ile fonolojik farkındalık toplam puanı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. İşitme kaybı tanılanma yaşı ile fonolojik farkındalık arasında pozitif ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir korelasyon bulunmuştur. İşitme cihazı veya koklear implant kullanmaya başlama yaşı ile fonolojik farkındalık puanları arasında negatif bir ilişki gözlemlenmiş olsa da, bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir. İşitme cihazı veya implant kullanım süresi ile fonolojik farkındalık arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, işitme kaybı derecesi ile fonolojik farkındalık arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar, işitme kaybının şiddetinin ve işitme cihazı kullanım süresinin fonolojik farkındalık gelişimi üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, işitme kaybı olan çocukların fonolojik farkındalık becerilerini geliştirmek amacıyla erken tanı ve işitme cihazı veya koklear implant kullanımı gibi müdahalelerin kritik bir öneme sahip olduğu söylenebilir. İşitme kaybının erken yaşta tespit edilmesi ve uygun rehabilitasyon süreçlerinin başlatılması, fonolojik farkındalık becerilerinin desteklenmesine ve bu çocukların dil gelişiminde yaşanabilecek olumsuzlukların en aza indirilmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, işitme kaybı yaşayan çocuklara yönelik eğitim programlarının daha kapsamlı hale getirilmesi, fonolojik farkındalık becerilerinin kazandırılması sürecinde etkili bir yol haritası sunabilir.
Özet (Çeviri)
Phonological awareness refers to the ability to recognize, distinguish, and manipulate the sound structures of language, and it plays a crucial role in language development. Children with hearing loss may experience delays in these skills due to reduced auditory input. This study aims to evaluate the phonological awareness skills of children with hearing loss and compare them to their peers with normal hearing. The Turkish Phonological Awareness Test was administered to 60 children aged between 4 and 8 years and 11 months—30 with normal hearing and 30 with hearing loss who use hearing aids or cochlear implants. Statistical analyses revealed that children with hearing loss had significantly lower phonological awareness scores than their normal-hearing peers. A positive and significant correlation was found between chronological age and total phonological awareness scores. Although a positive correlation was observed between age at diagnosis and phonological awareness, it was not statistically significant. Similarly, there was a negative but insignificant relationship between the age at which hearing aid or cochlear implant use began and phonological awareness. However, a significant positive correlation was found between the duration of device use and phonological awareness. In addition, a significant negative correlation was observed between the degree of hearing loss and phonological awareness skills. These findings highlight the impact of hearing loss severity and the duration of auditory device use on the development of phonological awareness. Early identification of hearing loss and timely intervention through hearing aids or cochlear implants are critical for supporting these skills. Furthermore, comprehensive educational programs tailored to children with hearing loss may contribute to better phonological and language outcomes by providing targeted support during early developmental stages.
Benzer Tezler
- Koklear implantlı çocukların fonolojik gelişimlerinin incelenmesi
Evaluation of phonological development of children with cochlear implants
AYŞENUR KÜÇÜK CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Göz HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA SENNAROĞLU
- İşitme kaybı olan ve olmayan 4-6 yaşlar arasındaki çocukların dil ve zihinsel gelişiminin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative analysis of language and cognitive development in children aged 4-6 years with and without hearing impairment
BÜŞRA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve BoğazKto Karatay ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN SUNAR
- Konuşma gecikmesi olan ve olmayan 3-6 yaş aralığındaki çocukların Standford-Binet zekâ testi ile karşılaştırılması
The comparison 3-6 age range children with delayed speech and non-delayed speech with Standford-Binet intelligent test
LEYLA TATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık EğitimiTurgut Özal ÜniversitesiOdyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE ŞERİFE UĞUR
PROF. DR. AYŞE SANEM ŞAHLI
- Konuşma bozukluğu olan hastalarda işitme düzeylerinin ASSR ve ABR ile değerlendirilmesi
Speech disorders in patients with hearing evaluation of the level of ASSR and ABR
EMEL PERU YÜCEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Kulak Burun ve BoğazCumhuriyet ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ÖNDER UYSAL
- Düşük gelirli ailelere mensup işitme engelli çocukların tedavisinin ve eğitiminin kıyaslanması
Comparison of treatment and education of hearing impaired children from low-income families
AYÇA İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Gelişim ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÇAYPINAR ESER