Ebeveyn çocuk ilişkisinin ebeveyn zihinselleştirmesi ve ebeveynlik tutumuna göre incelenmesi
AN ANALYSIS OF PARENT-CHILD RELATIONSHIPS BASED ON PARENTAL MENTALIZATION AND PARENTING ATTITUDES
- Tez No: 997353
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ebeveyn zihinselleştirmesi ve ebeveynlik tutumlarının ebeveyn-çocuk ilişkisinin niteliği üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çocukluk dönemi, bireyin duygusal, sosyal ve kişilerarası gelişiminin temellerinin atıldığı kritik bir evre olup, ebeveyn-çocuk ilişkisinin kalitesi bu gelişimsel süreç üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Ebeveynin çocuğun davranışlarını altta yatan duygu, düşünce ve niyetler üzerinden anlamlandırabilme kapasitesi olarak tanımlanan ebeveyn zihinselleştirmesi ile ebeveynlik tutumları, ebeveyn-çocuk ilişkisinin biçimlenmesinde temel psikolojik mekanizmalar arasında yer almaktadır. Araştırma, 7–11 yaş aralığında çocuğu bulunan 287 ebeveyn üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği, Ebeveyn İçsel Düşünce İşlevselliği Ölçeği (Kısa Form) ve Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler betimsel istatistikler, korelasyon analizleri ve düzenleyici analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, ebeveynlik tutumlarının ebeveyn-çocuk ilişkisini anlamlı ve pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Ayrıca ebeveyn içsel düşünce işlevselliğinin, ebeveynlik tutumları ile ebeveyn-çocuk ilişkisi arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol üstlendiği bulunmuştur. Buna göre ebeveyn zihinselleştirme düzeyi arttıkça, ebeveynlik tutumlarının ebeveyn-çocuk ilişkisi üzerindeki etkisinin güçlendiği görülmüştür. Ebeveyn içsel düşünce işlevselliği ile ebeveynlik tutumları arasında zayıf fakat anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırma sonuçları, ebeveyn-çocuk ilişkisinin yalnızca davranışsal ebeveynlik tutumlarıyla değil, ebeveynin çocuğun iç dünyasını anlama kapasitesiyle birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, ebeveynlere yönelik psiko-eğitim ve müdahale programlarında zihinselleştirme kapasitesini hedefleyen yaklaşımların önemini vurgulamakta ve ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirmeye yönelik çok bileşenli müdahalelerin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of parental mentalization and parenting attitudes on the quality of the parent–child relationship. Childhood is a critical developmental period during which emotional, social, and interpersonal foundations are established, and the quality of the parent–child relationship plays a central role in this process. Parental mentalization, defined as the capacity of parents to understand their child's behavior in terms of underlying mental states such as emotions, thoughts, and intentions, together with parenting attitudes, constitutes key psychological mechanisms shaping the parent–child relationship. The study was conducted with 287 parents who had children aged between 7 and 11 years. Data were collected using the Parent–Child Relationship Scale, the Parental Reflective Functioning Questionnaire (Short Form), and the Parenting Attitude Scale. The data were analyzed using descriptive statistics, correlation analyses, and moderation analyses. The results indicated that parenting attitudes significantly and positively predicted the quality of the parent–child relationship. Moreover, parental reflective functioning was found to have a significant moderating effect on the relationship between parenting attitudes and the parent–child relationship. Specifically, as the level of parental mentalization increased, the strength of the association between parenting attitudes and the quality of the parent–child relationship also increased. Although parental mentalization and parenting attitudes were weakly but significantly correlated, they appeared to represent related yet distinct psychological processes. These findings suggest that the parent–child relationship should be addressed not only through observable parenting behaviors but also through parents' capacity to understand their child's internal world. The results highlight the importance of incorporating mentalization-focused components into parenting interventions and emphasize the necessity of multi-component approaches aimed at strengthening the parent–child relationship.
Benzer Tezler
- Zihinselleştirme, ebeveyn duygu düzenlemesi ve ebeveynliğin çocuk davranış sorunları üzerindeki etkisinin yol analizi ile incelenmesi
Investigation of the effects of mentalization, parental emotion regulation and parenting on child behavior problems through path analysis
KADRİYE TÜFEKCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE GÖLCÜK
- Psikosomatik yakınmaları olan ergenlerde zihinsel tasarımlar: Süreç analizi
Mental design of adolescents with psychosomatic complaints: Process analysis
EBRAR AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
- Associations between parental mentalization, children's emotional mental state talk, children's adverse experiences and behavior problems
Ebeveyn zihinselleştirmesi, çocuğun duygu odaklı zihin durumu konuşması, çocuğun olumsuz deneyimleri ve davranış problemleri arasındaki ilişkiler
MERVE GAMZE ÜNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL HALFON
- The influence of parental reflective functioning on caregiving helplessness among parents: Mediating effects of attachment dimensions and parenting styles
Ebeveyn içsel düşünme işlevselliğinin çocuk bakım çaresizliği üstüne etkisi: Bağlanma boyutlarının ve ebeveynlik stillerinin aracı rolü
ASU HAZAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE MELTEM BUDAK
- Maternal mind-mindedness and reflective functioning in relation to maternal sensitivity: A cross-contextual examination
Annenin zihin yönelimliliği ve yansıtıcı işleyişinin anne duyarlılığı ile ilişkisi: Bağlamlar arası bir inceleme
DUYGU YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiBoğaziçi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA ÇORAPÇI