Otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin karşılaştıkları problemlerin okul sosyal hizmeti bağlamında incelenmesi
An examination of the problems faced by special education teachers working with autistic students within the context of school social work
- Tez No: 997104
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların eğitim süreçlerinde karşılaşılan sorunlar; öğretmen, aile, okul ve rehberlik servisi işbirliği gerektiren çok boyutlu bir sistemdir. Bu sistemde karşılaşılan sorunların çözümünde okul sosyal hizmeti uygulamalarının yer almaması ve bu alanda öğretmenlere yük binmesi önemli bir sorun oluşturmaktadır. Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların eğitim hayatlarında karşılaştıkları sorunlar oldukça çeşitlidir. Bu çalışma özel eğitim öğretmenlerinin otizmli öğrencilerle çalışırken karşılaştıkları problemleri okul sosyal hizmeti bağlamında incelemeyi amaçlamıştır. Ayrıca otizm spektrum bozukluğu tanısı olan öğrencilerin eğitim süreçlerinin iyileştirilmesi, öğretmenlerin ve rehberlik servisinin yüklerinin azaltılması açısından okul sosyal hizmeti oldukça önem taşımaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen bulgular dokuz ana tema altında değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; 25 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Otizmli öğrencilerin eğitim süreçleri; öğretmen, aile ve okul arasındaki etkileşimi zorunlu kılan bir yapıya sahip olduğundan dolayı sadece sınıf içi ve sınıf dışı uygulama ve sorunları da kapsadığı görülmektedir. Bu sorunlar arasında özellikle ailelerle iletişim ve işbirliğinin sınırlı olması, kurumsal destek yetersizlikleri, multidisipliner uzman desteği eksikliği, davranış problemlerinin çözümünde güçlük yaşanması vb. birçok durum öğretmenlerin yaşamış olduğu sorunlar arasındadır. Bu sorunların çözümünde bazı öğretmenler okul sosyal hizmetine ihtiyaç duyduklarını dile getiriş olup, okul sosyal hizmet uzmanı ile birlikte öğrencilere erken müdahale edilmesi, okul-aile işbirliğinin sağlanması ve sosyoekonomik koşulların iyileştirilmesi bağlamında katkı sağlayacağını belirtmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ışığında, özel eğitim öğretmenlerinin mesleki yükleri hafifleyecek, otizm spektrum bozukluğu alanında eğitimden alınan verim artacak, hem de okul sosyal hizmetinin uygulaması öğretmenlerin yaşamış olduğu çok yönlü sorunların çözümüne katkı sağlayacağını ortaya koymaktadır. Ayrıca okul sosyal hizmet uzmanlarının okul ortamında bulunmasının, otizm spektrum bozukluğu tanılı öğrencilere erken müdahale edilmesi, okul-aile işbirliğinin sağlanması ve öğrencilerin sosyoekonomik koşulların iyileştirmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The challenges faced by children diagnosed with autism spectrum disorder (ASD) in their educational processes constitute a multi-dimensional system that requires the collaboration of teachers, families, schools, and guidance services. The absence of school social work practices in addressing these challenges and the resulting burden on teachers represents a significant problem. Children diagnosed with ASD encounter a wide range of issues in their educational lives. This study aimed to examine the problems faced by special education teachers when working with students with autism within the context of school social work. Moreover, school social work plays a crucial role in improving the educational processes of students with ASD and in reducing the workload of teachers and guidance services. The research was conducted using a qualitative methodology, with a semi-structured interview form employed as the data collection tool. The findings obtained from the interviews were evaluated under nine main themes. The study group consisted of 25 special education teachers. Since the educational processes of students with autism require interaction among teachers, families, and schools, they are not limited to in-class applications and challenges but also encompass out-of-class practices and problems. Among these challenges, teachers reported limited communication and cooperation with families, insufficient institutional support, lack of multidisciplinary expert assistance, and difficulties in managing behavioral problems. Some teachers emphasized the need for school social work to address these issues and stated that working with school social work specialists could contribute to early intervention for students, promote school-family collaboration, and improve socio-economic conditions. Based on the findings of the study, the implementation of school social work can reduce the professional workload of special education teachers, increase the quality of education for students with ASD, and contribute to solving the multifaceted problems experienced by teachers. Furthermore, the presence of school social work specialists in schools can facilitate early intervention for students diagnosed with ASD, enhance school-family collaboration, and improve the socio-economic conditions of the students.
Benzer Tezler
- Özel eğitim uygulama okulları ikinci kademede yürütülen müzik ve oyun dersinin işlenişinin incelenmesi (Ankara ili örneği)
The examining of the application of music and play lesson at the middle school level of special education practice schools (Example of Ankara city)
RUVEYDA SULTAN ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ KARAELMA
- Otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin üstbilişsel farkındalık, sınıf yönetimi ve yardımcı teknoloji kullanım tutumları
Metacognitive awareness, classroom management skills, and attitudes toward assistive technology use among special education teachers working with students with autism
MUSTAFA SORKUNCUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
- Görmeyen otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerine çevrimiçi ve koçlukla sunulan takvim kutuları stratejisi öğretmen eğitim programının etkililiği
The effectiveness of the calendar boxes strategy teacher training program offered online and by coaching to special education teachers working with blind students with autism
RAMAZAN ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ŞAFAK
- Özel gereksinimli öğrenciler ile çalışan öğretmenlerin yeterlilikleri
Competencies of working with students with special needs
MERVE OKTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM ÖZER
- Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerin eklektik eğitim modeli için oluşturulan öğretmen eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of the teacher training programme created for the eclectic education model of individuals with Autism Spectrum Disorder
EMRAH KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ