Geri Dön

Ankilozan spondilit patogenezinde endoplazmik retikulum stresinin rolünün araştırılması

Investigation of the role of endoplasmic reticulum stress in the pathogenesis of ankylosing spondylitis

PDF İndir

  1. Tez No: 996005
  2. Yazar: AYŞENUR ÇİL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMİH DALKILIÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Genetik, Biyoteknoloji, Moleküler Tıp, Genetics, Biotechnology, Molecular Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Artrit-romatoid, Biyobelirteçler, Kas-iskelet hastalıkları, İmmünite-hücresel, İnflamatuar belirteçler, Arthritis-rheumatoid, Biomarkers, Musculoskeletal diseases, Immunity-cellular, Inflammatory markers
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fırat Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ankilozan Spondilit, erken dönemde özgül tanısal biyobelirteçlerin yetersizliği nedeniyle sıklıkla ilerlemiş evrelerde tanı alan ve kronik inflamasyonla seyreden kompleks bir romatizmal hastalıktır. Bu tez çalışmasında, AS patogenezinde endoplazmik retikulum stresi ile ilişkili moleküler süreçlerin hastalığın ilerlemesine katkı sağlayabileceği varsayımından hareketle, biyoinformatik ve deneysel yaklaşımlar birlikte kullanılarak potansiyel biyobelirteçlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında, endoplazmik retikulum stresine bağlı yolaklarda görev alan belirli genlerin ekspresyon düzeylerindeki değişimlerin, AS'de inflamatuvar yanıtın sürdürülmesi ve hücresel homeostazın bozulmasıyla ilişkili olabileceği öngörüsü üzerine kurgulanmıştır. Bu kapsamda, biyoinformatik analizler sonucunda ALG8, ITPR1, PTPN1, IL2RG ve TMED4 genleri aday biyobelirteçler olarak belirlenmiş; ER stres yanıtı ve ilişkili sinyal yolaklarını temsilen ATF6, PERK, IRE1α, ERAD, HSP90AB1 ve IKBKB genleri çalışmaya dahil edilmiştir. İn silico analizler ve literatür taraması ile belirlenen genlerin klinik örneklerden elde edilen PBMC'ler üzerinde gerçekleştirilen ex vivo transkripsiyonel validasyonuna dayanmaktadır. Yapılan qRT-PCR analizlerinde AS hastalarında endoplazmik retikulum stresi, katlanmamış protein yanıtı ve inflamatuvar sinyalizasyonla ilişkili genlerin ekspresyon profillerinde anlamlı değişiklikler bulunduğunu ve bu moleküler değişimlerin hastalığın klinik özellikleriyle biyolojik açıdan tutarlı bir ilişki sergilediğini göstermektedir. Sonuç olarak, ER stresine bağlı yolaklarda görev alan seçilmiş aday genlerin AS patogenezinde rol oynadığı ve bu genlerin ekspresyon değişimlerinin hastalığın ilerlemesine katkı sağlayabileceği yönündedir. Bu bağlamda, ER stresinin AS patogenezinde yalnızca ikincil bir hücresel yanıt değil, hastalığın moleküler altyapısının önemli bir bileşeni olabileceğini ortaya koymaktadır. AS'nin erken tanısına ve yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek biyobelirteç araştırmalarına temel oluşturması beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

Ankylosing Spondylitis (AS) is a complex inflammatory rheumatic disease that is often diagnosed at advanced stages due to the lack of specific diagnostic biomarkers in the early phase. Although chronic inflammation and immune dysregulation are central to disease progression, the contribution of intracellular stress responses to AS pathogenesis remains insufficiently understood. In this thesis study, it was hypothesized that molecular processes associated with endoplasmic reticulum (ER) stress may contribute to sustained inflammation and disruption of cellular homeostasis in AS. Accordingly, the primary aim was to identify potential molecular biomarkers by integrating bioinformatics analyses with experimental validation. Based on in silico analyses and literature evaluation, ALG8, ITPR1, PTPN1, IL2RG, and TMED4 were identified as candidate biomarkers associated with ER-related pathways. In addition, ATF6, PERK, IRE1α, ERAD, HSP90AB1, and IKBKB were included as key components of the ER stress response, unfolded protein response, and inflammatory signaling pathways. Transcriptional validation of the selected genes was performed ex vivo in PBMCs from AS patients and healthy controls using qRT-PCR. The results demonstrated significant alterations in the expression profiles of genes involved in ER stress, UPR activation, and inflammatory signaling in AS patients, showing a consistent association with clinical disease features. Overall, these findings suggest that ER stress–related molecular pathways play an active role in AS pathogenesis rather than representing a secondary cellular response. This study provides a molecular framework that may contribute to the identification of novel biomarkers for early diagnosis and support the development of targeted therapeutic strategies in AS.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    989973

    Ankilozan spondilit hastalarında endoplazmik retikulum stresi ve Del-1 düzeyleri ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between endoplasmic reticulum stress and Del-1 levels in patients with ankylosing spondylitis

    ÖMER FARUK ÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    BiyokimyaTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KÖKSAL DEVECİ

  2. Tez No

    391049

    Ankilozan spondilit patogenezinde HLA-b27 dışı genetik faktörlerden endoplazmik retikulum aminopeptidaz (ERAP1) 1'in rolünün araştırılması

    To investigate the role of endoplasmic reticulum aminopeptidase 1 (ERAP1), the genetic factor of non-HLA-B27, in the pathogenesis of ankylosing spondylitis

    MUHAMMET ÇINAR

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    RomatolojiGata

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN ERDEM

  3. Tez No

    867912

    Ankilozan spondilitin MHC sınıf1 ilişkili immün patogenezin incelenmesi

    Investigation of MHC class I-associated immune pathogenesis in ankylosing spondylitis

    MERVE GÜLMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Tıbbi BiyolojiMarmara Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERZİK

  4. Tez No

    281798

    HLA-B*5 ekpsrese eden monosit hücre dizisinde bazal ve uyarılmış koşullarda HLA-B*51 ekspresyonu ve endoplazmik retikulum stresi arasındaki ilişkinin araştırılması

    The relationship between endoplasmic reticulum stress and HLA-B*51 expression in the HLA-B*5 expressing monocytic cell line Thp-1 in the basal and stimulated conditions

    FULYA COŞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Allerji ve İmmünolojiİstanbul Üniversitesi

    İmmünoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DURAN ÜSTEK

  5. Tez No

    751219

    Computational insights from ERAP1 and ERAP2 variants for the pathogenesis of ankylosing spondylitis

    Ankilozan spondilitin patogeneziyle ilgili ERAP1 ve ERAP2 varyantlarının hesaplamalı analizi

    YUNUS EMRE DİLEK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    BiyolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

    Medikal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNSELİ BAYRAM AKÇAPINAR

Geri Dön