Anadolu'ya göç etmiş Altay Kazak Türklerinin müzikal kültürü: Salihli örneklemi
The musical culture of Kazakh Turks who migrated from the Altai mountains to Anatolia (The case of Manisa Salihli)
- Tez No: 995785
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SÖYLEMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Migration, Music, Salihli, Altai, Kazakh
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk tarihinin en önemli hareketlerinden biri olan büyük göç süreci, yalnızca coğrafi bir yer değiştirme değil, aynı zamanda kültürel kimliğin yeni coğrafyalarda yeniden inşası anlamına gelmiştir. Farklı yönlerde gerçekleşen göç hareketleri sonucunda Türk toplulukları dünyanın dört bir yanına dağılmış; bu süreçte bazı gruplar Altay Dağları ve çevresinde uzun yıllar yaşamış, bir kısmı ise daha sonra Batı'ya, özellikle Anadolu'ya yönelmiştir. Altay Kazakları olarak bilinen topluluklar da bu tarihî sürecin bir parçası olarak XX. yüzyılın ortalarında zorlu koşullar altında Anadolu'ya ulaşmıştır. Bu göç, beraberinde yalnızca insanları değil; onların müziğini, sözlü geleneğini ve toplumsal hafızasını da taşımıştır. Dolayısıyla Kazakların Anadolu'daki varlığı yalnızca tarihsel bir yerleşim değil, aynı zamanda kültürel devamlılık örneği olarak değerlendirilmektedir. Müzik aracılığıyla sürdürülen kimlik bilinci, göçün en canlı ve anlamlı miraslarından biri hâline gelmiştir. Göç esnasında yaşanan belirsizlikler, kayıplar, acılar ve özlemler; halkın müzikal üretimlerine, özellikle ağıt (joqtau) geleneğine doğrudan yansımıştır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla tasarlanmış olup tarihsel analiz ve alan araştırması yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Tezin temel problemi, göçün yalnızca sosyo-ekonomik bir olgu değil, aynı zamanda müzikal ve kültürel bir dönüşüm süreci olmasıdır. Bu doğrultuda çalışmada,“Altay'dan Anadolu'ya uzanan göç süreci Kazakların müzikal kültürünü nasıl dönüştürmüştür?”sorusuna yanıt aranmıştır. Bulgular, göçün müzikal ifade biçimlerinde derin bir değişim yarattığını göstermektedir. Göç öncesi ve sonrasında Kazak müziğinin tematik, işlevsel ve toplumsal yönlerden nasıl değiştiği incelenmiş; müziğin, göç eden Kazak topluluklarının kimlik koruma ve aidiyet oluşturma sürecindeki rolü ortaya konulmuştur. Müziğin yalnızca bir sanat biçimi değil, aynı zamanda göçün duygusal yükünü, toplumsal belleğini ve kültürel direncini yansıtan bir ifade aracı olduğu belirlenmiştir. İncelenen kaynaklar ve yapılan görüşmeler sonucunda; göç öncesi dönemde müzik daha çok doğa, topluluk yaşamı ve manevi değerler etrafında şekillenirken, göç sonrasında özlem, aidiyet, umut ve ağıt temalarının öne çıktığı görülmüştür. Göç süreciyle birlikte dombra, kobız ve sıbızgı gibi geleneksel çalgılar yeni çevre koşullarına uyum sağlayarak kültürel kimliğin sembolü hâline gelmiştir. Bu çalgılar hem törensel hem de günlük yaşamda kullanılmaya devam etmiş, geleneksel müzik kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.Göç, müziğin duygusal tonunu değiştirmiş, ancak onu susturmamıştır. Anadolu'ya yerleşen Kazak toplulukları, müziği —özellikle ağıtlar aracılığıyla— hem geçmişin hatırası hem de geleceğin kültürel mirası olarak yaşatmayı sürdürmektedir. Bu bağlamda müzik, göç sonrası kimlik inşasının en güçlü sembollerinden biri olarak varlığını korumaktadır. Anahtar Kelimler: Göç, Müzik, Salihli, Altay, Kazak.
Özet (Çeviri)
One of the most significant movements in Turkish history, the Great Migration, was not merely a geographical relocation but also the reconstruction of cultural identity in new lands. As a result of migrations in various directions, Turkic communities dispersed across the world; during this process, some groups lived for many years around the Altai Mountains, while others eventually moved westward, particularly toward Anatolia. The communities known as the Altai Kazakhs were part of this historical process, reaching Anatolia in the mid-twentieth century under extremely challenging conditions. This migration carried not only people but also their music, oral traditions, and collective memory. Therefore, the presence of the Kazakhs in Anatolia represents not only a historical settlement but also an example of cultural continuity. The sense of identity preserved through music has become one of the most vivid and meaningful legacies of this migration. The uncertainties, losses, pains, and longings experienced during the journey were directly reflected in the people's musical expressions, especially in the lament tradition (joqtaw). The research was conducted using a qualitative approach, combining historical analysis and field research methods. The collected data were analyzed through thematic analysis. The main problem addressed in this study is that migration is not merely a socio-economic phenomenon but also a musical and cultural transformation process. Within this framework, the study seeks to answer the question:“How did the migration process from Altai to Anatolia transform the musical culture of the Kazakhs?”The findings indicate that migration led to a profound transformation in musical expression. The thematic, functional, and social dimensions of Kazakh music before and after migration were examined, revealing the role of music in the processes of identity preservation and construction of belonging among the migrating Kazakh communities. It was found that music functions not only as an art form but also as a means of expressing the emotional burden, collective memory, and cultural resilience shaped by migration. Based on the sources reviewed and interviews conducted, it was observed that pre-migration music was largely shaped by nature, community life, and spiritual values, whereas post-migration music centered around the themes of longing, belonging, hope, and lamentation. During the migration process, traditional instruments such as the dombra, kobyz, and sybyzgy adapted to new environmental contexts and became symbols of cultural identity. These instruments have continued to be used in both ceremonial and everyday life, enabling the transmission of traditional music from one generation to the next. While migration changed the emotional tone of Kazakh music, it did not silence it. The Kazakh communities that settled in Anatolia continue to preserve their music—particularly through laments—as both a memory of the past and a cultural heritage for the future. In this context, music remains one of the most powerful symbols of post-migration identity formation among the Kazakhs.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Bölünüme bağlı olmayan varyans çözümlemesi çoklu karşılaştırmalar ve tarımda uygulamaları
Distiribution-free analyis of variance multiple comparisons and applications in agriculture
HAMZA GAMGAM
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Mimarlıkta rasyonel ve irrasyonel biçimlendirmenin ekonomik göstergelere bağlı olarak değişimi ve bu değişimin 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk ve Avrupa uygarlıklarında örneklenmesi
The Change of rational and irrational styles in architecture duetotho economicaldata and the illustration of this change on the Turkish and European Civilizations between 11th and 19th centuries
AYŞE ZEYNEP ONUR