SUSTAINABLE HUMAN RESOURCE MANAGEMENT PRACTICES IN TURKISH MARITIME SHIPPING INDUSTRY AND INTENTION TO LEAVE: THE MEDIATING EFFECT OF JOB SATISFACTION
Türk Denizyolu taşımacılığında sürdürülebilir insan kaynakları uygulamaları ve işten ayrılma niyeti: İş tatmininin aracılık etkisi
- Tez No: 995378
- Danışmanlar: PROF. DR. FUSUN BULUTLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Uluslararası Ticaret, Business Administration, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türk denizcilik sektöründeki sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi (SİKY) uygulamalarını araştırmakta ve bunların denizcilerin iş memnuniyeti ve işten ayrılma niyetiyle ilişkisini incelemektedir. Ayrıca, SİKY uygulamaları ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide iş memnuniyetinin olası aracı rolünü de araştırmaktadır. Araştırma; işe alım ve seçme, eğitim ve geliştirme, örgütsel sağlık ve güvenlik, çalışan refahı, çalışan hakları ve ayrımcılık yapmama uygulamaları da dahil olmak üzere SİKY'nin temel boyutlarına odaklanmaktadır. Hem nitel hem nicel veri içeren karışık yöntem araştırma tasarımı kullanılmıştır. Veriler, Türk denizcilik şirketlerinde çalışan 324 denizciden toplanmıştır. Araştırma aracı, algılanan SIKY uygulamaları, iş memnuniyeti ve işten ayrılma niyeti ölçen geçerliliği kanıtlanmış ölçeklerden oluşmuştur. İstatistiksel analizler SPSS ve Hayes Process Makro kullanılarak yapılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için güvenilirlik analizi, keşifsel faktör analizi, tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve aracı etki analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, denizcilerin Türk denizcilik sektöründeki sürdürülebilirlik odaklı insan kaynakları uygulamalarını orta ila yüksek düzeyde algıladığını ortaya koymuştur. Sonuçlar, sürdürülebilirlik odaklı insan kaynakları uygulamaları ile iş memnuniyeti arasında anlamlı bir pozitif ilişki olduğunu göstermiş olup, bu da sürdürülebilirlik odaklı insan kaynakları uygulamalarını daha güçlü algılayan çalışanların daha yüksek iş memnuniyeti bildirdiğini göstermektedir. Ayrıca, SİKY uygulamalarının işten ayrılma niyetiyle negatif bir ilişki içinde olduğu bulunmuştur; bu da sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çalışanların işyerinde kalmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir. İş memnuniyeti de işten ayrılma niyetiyle negatif bir ilişki içinde olup, işgücü istikrarının kritik bir belirleyicisi olarak önemini doğrulamaktadır. Arabuluculuk analizi ayrıca, iş memnuniyetinin SHRM uygulamaları ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi kısmen aracılık ettiğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This dissertation investigates sustainable human resources management (SHRM) practices in the Turkish maritime sector and examines their relationship with seafarers' job satisfaction and intention to leave. It also explores the potential mediating role of job satisfaction in the relationship between SHRM practices and intention to leave. The research focuses on the core dimensions of SHRM, including recruitment and selection, training and development, organizational health and safety, employee welfare, employee rights, and non-discrimination practices. A mixed-methods research design with both qualitative and quantitative data was employed. Data were collected from 324 seafarers working in Turkish maritime companies. The research instrument consisted of validated scales measuring perceived SHRM practices, job satisfaction, and intention to leave. Reliability analysis, exploratory factor analysis, descriptive statistics, Pearson correlation analysis, regression analysis, and mediating effect analysis were conducted to test the research hypotheses. The research findings revealed that seafarers perceive sustainability-oriented human resources practices in the Turkish maritime sector at a moderate to high level. The results showed a significant positive relationship between sustainability-focused human resources practices and job satisfaction, indicating that employees who perceive sustainability-focused human resources practices more strongly report higher job satisfaction. Furthermore, sustainability-focused human resources practices were found to be negatively correlated with turnover intention, suggesting that SHRM practices contribute to employee retention. Job satisfaction also showed a negative correlation with turnover intention, confirming its importance as a critical determinant of workforce stability. Mediation analysis also revealed that job satisfaction partially mediates the relationship between SHRM practices and turnover intention.
Benzer Tezler
- Avrupa Topluluğu ve Türkiye'de su kalitesi yönetim yaklaşımları
Başlık çevirisi yok
DENİZ KOCAMAN ALKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLSEN BAYKAL
- “İnsan kaynakları yönetimi uygulamaları ve örgütsel inovasyon üzerindeki etkileri: Türkiye'deki birkaç üniversite örneği üzerine alan araştırması”
“Human resource management practices and their impact on organizational innovation: A field study of a sample of universities in Turkey”
HÜDA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeMardin Artuklu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DAWOUD ALMOHAMAD
- Yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi: İnşaat sektöründe bir araştırma
The impact of green human resource management practices on sustainability: A study in the construction sector
MUHAMMED ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeBursa Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER RÜZGAR
- Havayolu taşımacılığında sürdürülebilir rekabet üstünlüğü elde etmede stratejik insan kaynakları yönetiminin rolü: Hava kargo işletmelerine yönelik nitel bir araştırma
The role of strategic human resource management to achieve sustainable competitive advantage in air transport: A qualitative research towards air cargo businesses
METİN ŞENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeDokuz Eylül ÜniversitesiDenizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİDEM ÖZER ÇAYLAN
- Yüksek performanslı insan kaynakları yönetimi uygulamalarının bireysel ve örgütsel performansa etkisi
The effect of high performance human resources management practices on individual and organizational performance
TOLGA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeKara Harp Okulu KomutanlığıSavunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAİT GÜRBÜZ