Ödüllü yazarların çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmesi
Analysis of award-winning authors' children's book in the context of basic principles of children's literature
- Tez No: 995140
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUPHİ GÜNEŞ ALAMDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, Çocuk edebiyatı, Çocuk kitapları, Turkish education, Children’s literature, Children's books
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuk edebiyatı alanında ortaya konulan yapıtlar çocuk okurların hayatlarında karşılaştıkları ilk yapıtlar olması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda yapıtların niteliklerinin belirlenmesi, bu niteliklerin neler olması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında ödüllü çocuk kitaplarının uygunluğunu incelemektir. Bu kapsamda, ödül almış çocuk kitaplarından 6 yerli ve 6 çeviri kitap araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada belirlenen kitaplar; tasarım ve resim, konu ve kurgu, izlek, karakter ve kahraman, dil ve anlatım, ileti ve eğitsel ilkeler başlıkları bağlamında toplam yedi başlık içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Genel tarama modeli kullanılan araştırmada veriler, doküman inceleme yoluyla elde edilmiş olup betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Veri toplama aracı olarak Sever (2018) tarafından geliştirilen“Çocuklara Seslenen Yazınsal ya da Öğretici Kitapları Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda incelenen ödül almış kitapların birkaç unsur dışında çocuk edebiyatının temel ilkeleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğu; çocukların bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimine katkı sağladığı tespit edilmiştir. İncelenen yapıtlarda, varolan görsellerin çocuk okuru düş kurmaya ve resim yapmaya isteklendirici olduğu; karakterlerin çocuk okurun özdeşim kurabileceği şekilde yapılandırıldığı; işlenilen konuların çocuk okurun yaşama ve insana özgü duyarlık oluşturabilecek şekilde kurgulandığı; iletilerin yazınsal bir kurguyla geliştirilerek sevgi üzerinde yapılandırıldığı; dil ve anlatım özellikleri bakımından ise genel olarak Türkçenin anlatım gücünü sezinletebilecek nitelikte olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak incelenen kitapların çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerini desteklediği, çocukların ilgi ve gereksinmelerine yanıt verdiği söylenebilir. Kitaplar, biçimsel ve içeriksel özellikleri ile çocuk gerçekliği bağlamında değerlendirildiğinde yerli ve çeviri kitap yazarların ayrışan bakış açılarına sahip olmadıkları görülmüştür. Bu bağlamda, araştırmanın çocuk edebiyatı alanında yapılacak gelecekteki araştırmalara ve alanyazına katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Works in the field of children's literature are of great importance as they are the first works that child readers encounter in their lives. In this context, it is necessary to determine the qualities of the works and what these qualities should be. The aim of this study is to examine the appropriateness of award-winning children's books in the context of the basic principles of children's literature. In this context, 6 domestic and 6 translated books from award-winning children's books constitute the sample of the study. The books identified in the study were evaluated under a total of seven headings: design and illustration, subject and fiction, plot, character and hero, language and expression, message and educational principles. A qualitative research approach was adopted in the study. In the study, which used a general survey model, the data were obtained through document analysis and analyzed by descriptive analysis method. The“Scale for Evaluating Literary or Instructive Books for Children”developed by Sever (2018) was used as a data collection tool. As a result of the data obtained, it was determined that the award-winning books examined were largely compatible with the basic principles of children's literature, except for a few elements, and contributed to the cognitive, affective and social development of children. In the analyzed works, it was determined that the existing visuals encourage the child reader to dream and draw; the characters are structured in a way that the child reader can identify with; the subjects covered are designed in a way that the child reader can create sensitivity specific to life and human beings; the messages are developed with a literary fiction and structured on love; and in terms of language and expression features, they are generally capable of intuiting the expressive power of Turkish. As a result, it can be said that the books analyzed support the principles of child relativity and child reality and respond to children's interests and needs. When the books were evaluated in terms of their formal and contextual features and child reality, it was seen that domestic and translated book authors did not have different perspectives. In this context, this study is expected to contribute to future research and literature in the field of children's literature.
Benzer Tezler
- Representations of environmental literacy: A content analysis of picture storybooks for 48-72-month-old children
Çevre okuryazarlığı temsilleri: 48-72 aylık çocuklara yönelik resimli öykü kitaplarının içerik analizi
TUBA ÖZGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
PROF. DR. REFİKA OLGAN
- Okul öncesi hikâye kitaplarındaki toplumsal cinsiyet rollerinin kitabın metinsel içeriği ve kitabın resimleri açısından incelenmesi
Analysis of the gender roller in the pre-school story books in terms of the text's content and the pictures of the book
TUBA YENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
- Türk edebiyatındaki ödüllü çocuk romanlarında temalar(1948-2016)
Themes of awarded children's novels in turkish literature (1948-2016)
ELİF AYDIN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZDEMİR
- Feministische translation am beispiel der Türkischen übersetzung von Elfriede Jelineks“Die Liebhaberinnen”
Elfriede Jelinek'in“Sevda Kadınları”romanının Türkçe çevirisi örneğinde feminist çeviri
PINAR ŞEREN
Yüksek Lisans
Almanca
2021
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiAlmanca Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK YÜCEL
- Hans Christian Andersen ödüllü yazarların hikaye edici metinlerinde evrensel değerler
Universal values in narrative texts by Hans Christian Andersen award-winning writers
DİLAN SİNCAROĞLU BÜKÜM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSiirt ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET HALİL SAĞLAM